Баҡыр тауҙың Хужабикәһе (скульптура)
Бәкер тауы хужабикәһе (рус. Медной горы Хозяйка) — скульптор Александр Васильевич Чиркин тарафынан 1900–1950 йылдарҙа ижад ителгән статуя. Әҫәр суйындан ҡойоу ысулы менән эшләнгән һәм тарихи һәм мифологик скульптура жанрына ҡарай. Объекттың номенклатура атамаһы: Медной горы Хозяйка[1].
Тасуирламаһы
Статуя рус халыҡ риүәйәттәре персонажы булған Хужабикәнең оҙонса түңәрәк постаментта баҫып торған фигураһын һынландыра. Постаментта Хужабикә урынлашҡан таш өйөмө һүрәтләнгән. Фигураның башы бер аҙ уңға боролған. Башына бейек түңәрәкләнгән кокошник кейгән. Кокошниктан биленә тиклем яулыҡ төшөп тора. Бил өлкәһенән тубығына тиклем толомдоң аҫҡы өлөшө күренә. Күлдәге оҙон, шлейфлы, вертикаль орнаментлы ҡушымта менән биҙәлгән. Муйынында ҙур булмаған биҙәүес бар. Уң ҡулы фатиха биреү ишараһында күтәрелгән. Һул ҡулында Хужабикә ҡумта тотоп тора. Уң яҡтан, күкрәк өлкәһенән башлап, уң яурыны аша таҫма-шарф елберҙәй. Статуяның артҡы яғында нығытыу өсөн тишек бар. Статуяның үлсәме 16,2×5,5×6,1 см тәшкил итә.
Материалдар һәм техника
Статуя суйындан ҡойоу ысулы менән эшләнгән. Ҡойоу техникаһы орнаментлы ҡушымта һәм кокошник элементтары кеүек иң ваҡ деталдәрҙе лә бирергә мөмкинлек бирә. Суйын әҫәрҙең ныҡлығын һәм оҙон ғүмерлелеген тәьмин итә. Был ысул XIX быуатта һәм XX быуат башында һәйкәлдәр һәм декоратив элементтар эшләүҙә киң ҡулланылған.
Һаҡланған урыны
Экспонат Урал яҙыусыларының берләштерелгән музейында һаҡлана. 1980 йылда Екатеринбургта нигеҙ һалынған музейҙа Урал әҙәбиәте тарихына һәм төбәктең мәҙәни мираҫына арналған коллекциялар тупланған.
Иҫкәрмәләр
- ↑ Медной горы Хозяйка. Госкаталог. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 11 март 2025.