Күстерә (үлән)
 | ||||||||||
Bromus tectorum (1) и Bromus secalinus (2). Якоб Штурм, «Deutschlands Flora in Abbildungen», 1796 китабынан ботаник иллюстрация
| ||||||||||
Күстерә (лат. Brómus) — ырыуынан күп йыллыҡ үлән ҡыяҡлылар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты.
Таралышы
Ике ярымшарҙың да уртаса бүлкәттәрендә яҡынса 25 төрө билдәле. Башҡортостанда 4 төрө үҫә.
Ботаник яҙма
Бер, ике йыллыҡ үлән, бейеклеге 15—100 см. Япрағы — ҡыяҡ, яҫы, ябыҡ еңсәле. Башағы эре (3 см тиклем), күп сәскәле, ян-яҡтан ҡыҫылған, һеперткеләргә йыйылған. Май—августа сәскә ата. Емеше — бөртөксә, июль—сентябрҙә өлгөрә. Баҫыуҙарҙа, үлән сәсеүлектәрендә, далала, ҡатнаш киң япраҡлы урмандарҙа, юл буйҙарында үҫә. Баҫыу күстерәһе һәм тарбаҡай күстерә Башҡортостан Республикаһының бөтә биләмәһендә тиерлек таралған, арыш күстерәһе Өфө районында, йомшаҡ күстерә Башҡортостандың Урал алдында осрай. Баҫыу күстерәһе һәм арыш күстерәһе ужым бойҙайының,һолоһоноң, арышының сәсеүлектәрен ҡыйлай.
Классификация
Ғилми-тикшеренеү әҙәбиәте баһалары буйынса 100-ҙәр алып 400-гәсә биологик төр кимәлендә иҫәпләнә. Хәҙерге систематика 160—170 төрҙө таный. Таксономия бик ҡатмарлы, ҡайһы бер төрҙәр бер-береһенән бик аҙ ҡына айырыла.
- Bromus aleutensis
- Bromus alopecuros
- Bromus anomalus
- Bromus arenarius
- Bromus arizonicus
- Bromus arvensis — Ялан күстерәһе
- Bromus benekii — Бенекен күстерәһе
- Bromus berteroanus
- Bromus biebersteinii
- Bromus briziformis
- Bromus bromoideus
- Bromus carinatus
- Bromus catharticus
- Bromus ciliatus
- Bromus commutatus
- Bromus danthoniae
- Bromus diandrus
- Bromus erectus
- Bromus exaltatus
- Bromus fibrosus
- Bromus frigidus
- Bromus frondosus
- Bromus grandis
- Bromus grossus
- Bromus hordeaceus
- Bromus inermis — Костёр безостый
- Bromus interruptus
- Bromus japonicus — Костёр японский
- Bromus kalmii
- Bromus kinabaluensis
- Bromus koeieanus
- Bromus kopetdagensis
- Bromus laevipes
- Bromus lanatipes
- Bromus lanceolatus
- Bromus latiglumis
- Bromus lepidus
- Bromus luzonensis
- Bromus macrostachys
- Bromus madritensis
- Bromus mango
- Bromus marginatus
- Bromus maritimus
- Bromus mucroglumis
- Bromus nottowayanus
- Bromus orcuttianus
- Bromus pacificus
- Bromus polyanthus
- Bromus porteri
- Bromus pseudolaevipes
- Bromus pseudosecalinus
- Bromus pseudothominii
- Bromus pubescens
- Bromus ramosus
- Bromus rigidus
- Bromus scoparius
- Bromus secalinus L. typus[2] — Костёр ржаной
- Bromus sitchensis
- Bromus squarrosus — Костёр растопыренный
- Bromus stamineus
- Bromus sterilis — Костёр бесплодный
- Bromus suksdorfii
- Bromus tectorum — Костёр кровельный
- Bromus texensis
- Bromus vulgaris
- Bromus willdenowii
Иҫкәрмәләр
- ↑ Об условности отнесения описываемой в данной статье группы растений к классу однодольных см. раздел «Системы APG» статьи «Однодольные».
- ↑ NCU-3e. Names in current use for extant plant genera. Electronic version 1.0. Entry for Bromus L. (инг.) (Тикшерелеү көнө: 21 июль 2010)
Әҙәбиәт
- Невский С. А., Сочава В. Б. Род 188. Костёр — Bromus // Флора СССР. В 30-ти томах / Главный редактор акад. В. Л. Комаров; Редакторы тома Р. Ю. Рожевиц и Б. К. Шишкин. — М.—Л.: Издательство Академии Наук СССР, 1934. — Т. II. — С. 554—583. — 778 + XXXIII с. — 5175 экз.
Һылтанмалар
- Күстерә (үлән) GRIN сайтында мәғлүмәт (инг.) (Тикшерелеү көнө: 21 июль 2010)
- Күстерә (үлән): «Тормош энциклопедияһы» сайтында мәғлүмәт(EOL) (инг.) (Тикшерелеү көнө: 21 июль 2010)
- Күстерә (үлән):IPNI сайтында мәғлүмәт (инг.) (Тикшерелеү көнө: 21 июль 2010)
- Күстерә (үлән) — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә (Тикшерелеү көнө: 21 июль 2010)
- Костер растение // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.) (Тикшерелеү көнө: 21 июль 2010)
Күстерә (үлән) // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.