Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Математик

Выверенная статья

Aprove.svg

Выверенная статья

Матема́тик — ғалим, математика өлкәһе белгесе.

Белем алыу

Математик һөнәре юғары университет белемен талап итә. Уларҙы әҙерләү ғәҙәттә университеттарҙың махсус уҡыу бүлектәрендә алып барыла. СССР-ҙа был математика йәки механика-математика, физика-математика факультеттары була[1]. Дипломлы математиктар СССР-ҙа программист, тармаҡ буйынса институттарҙың ғилми хеҙмәткәрҙәре, преподавателдәр һ. б. булып эшләй[2].

Наградалары һәм бүләктәре

Математиктарға тапшырылған иң дәрәжәле ғилми премия булып Филдс премияһы тора. 2002 йылдан алып математика өлкәһендәге ҙур ҡаҙаныштары өсөн йыл һайын Абель премияһы тапшырыла. Математика буйынса Нобель премияһы бирелмәй, ләкин ҡайһы бер математиктарға (мәҫәлән, Канторович Леонид Витальевичҡа йәки Нэш Джон Форбсҡа) был премия бирелә (шулай уҡ фәндең башҡа өлкәләрендә лә — йышыраҡ иҡтисад өлкәһендә).

Математиктарҙың автобиографиялары

Бер нисә билдәле математик, ғүмерҙәрен ошо фәнгә бағышлауға уларҙы нимә мәжбүр иткәнен кешеләргә һөйләр өсөн, үҙҙәренең автобиографияһын яҙа. Был исемлектә ҡайһы бер әҫәрҙәр автобиография түгел, ә математика темаһы һәм автобиографик элементтары булған математиктарҙың тормошо тураһында эссе.

  • «Страницы автобиографии» — Александров Павел Сергеевич;
  • «Я — математик» — Винер Норберт;
  • «Урожаи и посевы» — Александр Гротендик;
  • «Быт войны» — В. А. Залгаллер
  • «О моей жизни» — Кардано Джероламо;
  • «Воспоминания» — С. В. Ковалевская;
  • «О профессии математика», «Математика — наука и профессия» — Колмогоров Андрей Николаевич;
  • «Математическая смесь» — Литлвуд Джон Идензор;
  • «Математика как метафора» — Ю. И. Манин;
  • «Эпизоды из моей жизни» — В. Д. Мильман;
  • «Советские математики: Мои воспоминания» — А. Д. Мышкис;
  • «Мои Истории» — С. П. Новиков;
  • «Жизнеописание Льва Семёновича Понтрягина, математика, составленное им самим. Рождения 1908, г. Москва» — Л. С. Понтрягин;
  • «Автобиография» — Рассел Бертран;
  • «Приключения математика» — Станислав Улам;
  • «Я хочу быть математиком» — Пол Халмош;
  • «Апология математика» — Годфри Харди.

Дөйөм мәҙәниәттә

Математика тураһында иң бидәле фильмдарҙың береһе — Рон Ховардтың Сильвия Назарҙың шул уҡ исемдәге китабы буйынса төшөрөлгән, «Оскар» кинопремияһы алған «Игры разума» биографик драмаһы. Фильм Нэш Джон Форбстың тормошо тураһында һөйләй. Ул ғалимдарҙы кеше яратмаусылар тигән стереотип күҙаллауға тулыһынса тап килә. Уның шәхесе гениаллек һәм аҡылһыҙлыҡ араһындағы бәйләнеш тураһында һөйләшеү башларға сәбәп булып тора[3].

Ғәҙәттә автор Эдуард Успенский «данлыҡлы математик» тип үҙенең балалар өсөн шиғырҙарының һәм китаптарының геройын — академик Ивановты атай. 1986 йылда китап буйынса режиссёр Попов Владимир Иванович «Союзмультфильм» студияһында мультфильм төшөрә[4].

Шулай уҡ ҡарағыҙ

  • Математиканың матурлығы
  • Иҫәпләүсе

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ М. И. Башмаков. Математик // Мир профессий. Человек - знаковая система. — Молодая гвардия, 1988.
  2. ↑ Е. М. Дынькин. Математик (математический анализ и его приложения) // Мир профессий. Человек - знаковая система. — Молодая гвардия, 1988.
  3. ↑ Академик Иванов (Союзмультфильм, 1986 г.). mults.info. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 июнь 2016.

Әҙәбиәт

  • А. Н. Колмогоров. Математика — наука и профессия. — М.: Наука, 1988. — 288 с. — (Библиотечка квант). — 131 000 экз. — ISBN 5-02-013879-7.
  • С. Н. Левиева, В. С. Шнейдеров, Виктор Васильевич Шапкин. Мир профессий. Человек - знаковая система. — Молодая гвардия, 1988. — 352 с. — (Мир профессий).
  • Джордж Пойа. Математическое открытие. Решение задач: основные понятия, изучение и преподавание = Mathematical Discovery: On Understanding, Learning and Teaching Problem Solving. — М.: Наука, 1970. — 452 с. — 60 000 экз.
  • Герман Вейль. Математическое мышление. — М.: Наука, 1989. — 400 с.
  • Steven G. Krantz[en]. A Mathematician comes of age. — The Mathematical Association of America, 2012. — ISBN 978-0-88385-578-2.
  • Jessica K. Sklar, Elizabeth S. Sklar. Mathematics in Popular Culture: Essays on Appearances in Film, Fiction, Games, Television and Other Media. — McFarland, 2012. — 353 с. — ISBN 978-0-7864-4978-1.
  • Burkard Polster, Marty Ross. Math Goes to the Movies. — JHU Press[en], 2012. — 304 с. — ISBN 978-1-4214-0484-4.
  • В. Бобынин. Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона/Математика. — — СПб., 1890—1907.

Һылтанмалар

Категориялар

undefined