Оскус-оол. Тыйыусы (скульптура)

Оскус-оол. Буйһондороусы (рус. Оскус-оол. Укротитель) — ташҡа һырлап эшләү техникаһын ҡулланып ҡара серпентиниттан эшләнгән ике фигуралы композиция. Скульптура 1996 йылда скульптор Хеймер-оол Донгак тарафынан эшләнгән. Объекттың номенклатура атамаһы: Оскус-оол. Укротитель[1].

Тасуирламаһы

Композиция берҙәм арауыҡ сиселешенә берләштерелгән ике фигуранан тора. Тыва батырының фигураһы тулы буйға алғы яҡтан һүрәтләнгән. Һуғышсы-һаҡсы тотороҡло торошта, киҫкен ҡиәфәттә баҫып тора. Уның башы күтәрелгән, сәстәре арттан елкәһенә йыйылған. Уң ҡулы менән ул хәрби йәйәне ныҡ итеп ҡыҫып тотҡан, ә һул ҡулы аҫҡа төшөрөлгән һәм йоҙроҡҡа төйнәлгән. Образды фигураның үҙенсәлектәрен йәшергән оҙон милли халат тулыландыра.

Һуғышсы янында үгеҙ-сарлык һүрәтләнгән. Үгеҙ фигураһы ҡеүәтле, тәпәш кәүҙәһе, ҡыҫҡа, киң итеп ҡуйылған аяҡтары һәм тасуири торошо менән характерлана. Үгеҙҙең башы түбән ултыртылған, ҡолаҡтары ҡыҫылған, ә оҙон тура мөгөҙҙәре алға сығарылған. Ҡойроғо күтәрелгән һәм һуҙылған, был композицияның динамикаһын һыҙыҡ өҫтөнә ала.

Скульптура йәшкелт төҫтәге граниттан яһалған яҫы дүртмөйөшлө постаментҡа ҡуйылған. Композицияның дөйөм үлсәмдәре 44,5×55×19,5 см тәшкил итә. Һуғышсы фигураһының үлсәмдәре 22×7×5 см, ә үгеҙ фигураһыныҡы — 22,5×55×19,5 см.

Материалдар һәм техника

Скульптура ҡара серпентиниттан эшләнгән, ул уға тәрән ҡараңғы төҫ һәм тасуирлылыҡ бирә. Постамент художестволы текстуралы йәшкелт төҫтәге граниттан эшләнгән. Фигураларҙың берҙәм күләмен булдырырға мөмкинлек биргән ташҡа һырлап эшләү техникаһы ҡулланылған. Эштә өҫтәмә рәүештә композицияның оҙаҡ һаҡланыуын һәм эстетик яғымлылығын тәьмин иткән бронза һәм эпоксид ыҫмала элементтары ҡулланылыуы мөмкин.

Һаҡланған урыны

Экспонат Кузбасс һынлы сәнғәт музейында һаҡлана. 1969 йылда Кемеровола нигеҙләнгән музей Себерҙең иң ҙур сәнғәт учреждениеларының береһе булып тора. Уның коллекцияһында XIX быуат аҙағынан XXI быуат башына тиклемге осорҙо үҙ эсенә алған һәм тарихи, шулай уҡ заманса йүнәлештәрҙе сағылдырған 6000-гә яҡын ватан сәнғәте әҫәре бар.

Иҫкәрмәләр

  1. Оскус-оол. Укротитель. Госкаталог. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 11 март 2025.

Тема буйынса өҫтәмә