Төпсә ҡабыҙыусы казак (скульптура)
Тәмәке ҡабыҙыусы казак (рус. Казак, раскуривающий трубку) — XIX быуатта скульптор Пётр Александрович Самонов тарафынан бронзанан эшләнгән атлы скульптура. Шулай уҡ «Казак» исеме аҫтында билдәле. Объекттың номенклатура атамаһы: Скульптура конная. Казак, раскуривающий трубку[1].
Тасуирламаһы
Скульптура гвардия казак полктарының түбәнге чинындағы казактың атлап барған ат өҫтөндә һүрәтләнешенән ғибәрәт. Казак шинель, башлыҡ һәм папаха кейгән. Билендә патрон сумкаһы урынлашҡан. Салбар һәм итек менән бергә өҙәңгеләр ҙә һүрәтләнгән. Фигура казактың тәмәке ҡабыҙған мәлен һүрәтләй. Елдән һаҡланыу өсөн ҡулдары йөҙөнә күтәрелгән. Арҡаһында тышлыҡ эсендә винтовка урынлашҡан. Аттың һауырында йөктәр урынлашҡан, өҫтәүенә, бер йөк эйәрҙең алғы ҡашы алдында тора. Скульптураның нигеҙе ер, үлән һәм ботаҡтарҙы имитациялаған һигеҙ мөйөшлө формала эшләнгән. Нигеҙҙең уң мөйөшөнөң алғы ситендә «ЛЕП. Самоновъ» тип, ә уң мөйөшөнөң артҡы ситендә «ОТЛ. К. Ф. Верфель» тип яҙылған. Фигура нигеҙгә ике винт менән беркетелгән. Скульптураның үлсәмдәре: бейеклеге — 45 см, киңлеге — 19 см, тәрәнлеге — 40 см; нигеҙенең үлсәмдәре — 37×19,5×4,5 см.
Материалдар һәм техника
Әҫәр бронзанан эшләнгән, был уның ныҡлығын һәм оҙаҡ һаҡланыуын тәьмин итә. Деталдәрҙе ентекле итеп эшләү мөмкинлеген биргән ҡойоу техникаһы ҡулланылған. Казактың кейеменең һәм кәрәк-яраҡтарының үҙенсәлектәрен һыҙыҡ өҫтөнә алған текстуралы элементтарҙы булдырыу өсөн сүкеү ысулы ҡулланылған.
Һаҡланған урыны
Экспонат Санкт-Петербург ҡалаһындағы А. В. Суворов исемендәге Дәүләт мемориаль музейында һаҡлана. Музейға 1901 йылда нигеҙ һалынған һәм ул боронғо рус ҡәлғәләре стилендә биҙәлгән тарихи бинала урынлашҡан. Музей коллекцияһында Рәсәйҙең хәрби тарихына бәйле эштәрҙе лә индереп, 100 меңгә яҡын экспонат иҫәпләнә.
Иҫкәрмәләр
- ↑ Скульптура конная. Казак, раскуривающий трубку. Госкаталог. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 11 март 2025.
Был мәҡәләгә Рувикиның башҡа мәҡәләләре һылтанмай. |