Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Ҡырлы стакан көнө

Ҡырлы стакан көнө — Рәсәйҙә 11 сентябрҙә билдәләнгән рәсми булмаған байрам. Был байрам Совет дәүере һәм постсовет осоро символдарының береһе — ҡырлы стаканға бағышланған, ул тормоштоң төрлө өлкәләрендә — көнкүрештән алып йәмәғәт туҡланыуына тиклем — киң ҡулланылған.

Байрам тарихы

Ҡырлы стакан көнөн тәүге тапҡыр 2011 йылда Тверь өлкәһенең Вышний Волочёк ҡалаһында урынлашҡан «Быяла музейы» хеҙмәткәрҙәре тәҡдим итә. 11 сентябрь датаһы осраҡлы һайланмаған: был дата билдәле совет дизайнеры Вера Мухинаның тыуған көнө менән бәйле. Ҡайһы бер сығанаҡтар буйынса, Вера Мухина ҡырлы стакандың дизайнын эшләүҙә ҡатнашҡан.

Ҡырлы стакан тарихы

Ҡырлы стакан Совет һәм постсовет тормошоноң айырылғыһыҙ атрибуты булып китә. Беренсе тапҡыр бындай стакан 1943 йылда Советтар Союзында сығарыла. Ул Гусь-Хрустальный ҡалаһындағы быяла заводында етештерелә. Был стакан үҙенсәлекле ҡырҙарының ныҡлығы һәм тотоуға уңайлы булыуы менән танылыу ала, һәм көнкүрештә, ашханаларҙа һәм ресторан вагондарында киң ҡулланылыш таба.[1][2]

Ҡырлы стакандың дизайны Вера Мухинаға бәйле, ул шулай уҡ билдәле «Эшсе һәм колхозсы ҡатын» һәйкәленең авторы булып тора. Әммә уның авторлығы тураһындағы дәлилдәр юҡ, һәм был версия бары тик халыҡ фольклорының бер өлөшө булып ҡала.[3]

Байрамдың көнкүрештә урыны һәм традициялар

Ҡырлы стакан тотош дәүер символына әйләнә һәм мәҙәни мираҫ объекты булып китә. Ул совет тормошо, студенттар тормошо, шулай уҡ илдең иҡтисадындағы күтәрелештәр һәм төшөнкөлөктәр менән ассоциациялана. СССР-ҙа ҡырлы стакан аҙыҡ-түлек күләме үлсәү өсөн ҡулланылған, йыш ҡына һыраханаларҙа, газлы һыу автоматтарында һәм йәмәғәт туҡланыуы урындарында осрай.

Ҡырлы стакан көнөндә был предмет тураһында иҫтәлектәр һаҡлауға йүнәлтелгән төрлө саралар уҙғарыла. Музейҙарҙа һәм мәҙәни үҙәктәрҙә ҡырлы стакандың һәм Рәсәйҙә быяла етештереүҙең тарихына арналған күргәҙмәләр һәм лекциялар ойошторола. Был көндә күптәр ҡырлы стакан менән бәйле совет көнкүреше традицияларын иҫкә ала.[4]

Хәҙерге заман

Ҡырлы стакан көнө — үткәнгә ихтирам күрһәтеү генә түгел, ә ябай һәм көндәлек әйберҙәрҙең дәүерҙәр һәм мәҙәни традициялар символдары булып китеүе тураһында иҫкәртеү ҙә.

Бөгөн ҡырлы стакан, заманса һауыт-һаба төрлөлөгөнә ҡарамаҫтан, көнкүрештә талап ителгән предмет булып ҡала. Уның символик әһәмиәте һәм практиклығы өлкән быуын вәкилдәрен генә түгел, йәштәрҙе лә йәлеп итә. Рәсәйҙә һәм уның сиктәренән ситтә СССР тарихы һәм мәҙәниәте менән ҡыҙыҡһынған кешеләр ҡырлы стакандарҙы һәм башҡа совет осоро предметтарын йыя.[5]

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 11 сентября - День гранёного стакана! Стелосоюз.
  2. ↑ Елена Аристархова. В Гусь-Хрустальном появился музей граненого стакана. Российская газеты.
  3. ↑ День гранённого стакана. «РестораторШеф» (21 декабрь 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 август 2024.
  4. ↑ Соловьёва Екатерина. Кто и зачем на самом деле придумал граненый стакан? История.РФ Главный исторический портал страны.
  5. ↑ Светлана Биткина. Экспедиция "СОЮЗа" побывала на родине граненого стакана (18 май 2016). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 август 2024.

Әҙәбиәт

  • Стаканы // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1960. — Т. VIII. — Стб. 383—385.
  • Чернова, И. М. «Советский быт: прошлое и настоящее». Москва: Олма Медиа Групп, 2010.
  • Лаврова, Н. В. «История советского дизайна». Москва: Арт-Родник, 2012.

Һылтанмалар

Категориялар