Атлы Запорожье казагы (скульптура)

Экспонат ҡырҡылған мөйөшлө дүртмөйөшлө фанера нигеҙгә ҡуйылған аҡ атҡа атланған казак һынынан тора. Нигеҙ шулай биҙәлгән: уның майҙанының яҡынса 3/4 өлөшө ҡара-йәшел буяу менән йылға ярын, ә ҡалған өлөшө зәңгәр буяу менән һыуҙы һүрәтләй. Аҡ буяу менән һыуҙағы сыбарса, ҡара буяу менән уның төбөндәге таштар, ә уң яҡта һыу үҫемлеге төшөрөлгән. Һарғылт-йәшел төҫтәге тар һыҙат һыуҙы йәшел ярҙан айырып тора.

Ат башын эйеп, танауын һыуға яҡынайтҡан килеш һүрәтләнгән. Уң алғы аяғы һыу төбөндә тора, ә һулы ярым бөгөлгән, тояғының сите менән ергә тейеп тора. Ике алғы аяғында ла ысынбарлыҡҡа яҡын итеп дағалар һүрәтләнгән. Йүгән-ҡаптырма сигелгән ҡалайҙан эшләнгән. Йүгәндең деталдәре: башлыҡ ҡайышы, танау һәм маңлай ҡайыштары, һағалдырыҡ ҡайышы, ауыҙлыҡтар һәм һуҡмаҡтар, шулай уҡ теҙген һүрәтләнгән. Өҙәңгеләр аттың арҡаһы аша һалынған ҡалай ҡайышҡа эленгән. Сигелгән ҡалайҙан эшләнгән түшлек ағастан яһалған һәм аҡ һәм һары төҫтәге сигелгән ҡалай менән биҙәлгән эйәргә беркетелгән. Айылдар көрән дермантиндан эшләнгән. Ат аҡ төҫтәге майлы буяу һәм фил һөйәге төҫөн хәтерләткән ялтыр эмаль менән буялған.

Казак хәрәкәтле торошта һүрәтләнгән. Ул уң ҡулы менән теҙгенде аҫҡа төшөрөп тотҡан. Һул ҡулында казак һөңгө тотоп тора – уның аҫҡы осо ергә таянған. Һул яғында ҡынға һалынған, тотҡаһы суҡ менән биҙәлгән ҡылыс аҫылынып тора, ул ҡалайҙан эшләнгән. Казак тупаҡ башлы итек кейгән, итегендә типкеләре бар, ә табанына төрөк аяҡ кейемен хәтерләткән элементтар беркетелгән. Казак киң билбаулы ҡара-ҡыҙыл төҫтәге киң салбар һәм өсмөйөшлө уйымлы, ҡыҫҡа еңле ҡара-йәшел күлдәк кейгән. Билбауы артындағы махсус кеҫәләргә ике пистолет ҡыҫтырылған. Башына һул яғынан ҡыҙыл суғы һәленеп торған феска кейгән. Казак башын бер аҙ алға эйгән, ҡарашы һөңгөгә төбәлгән, ә йөҙө ҡара күҙҙәр, ҡаштар һәм оҙон мыйыҡ, ҡыҙыл ауыҙ һәм уң ҡолағындағы алҡа менән һүрәтләнә.

Скульптураны эшләү өсөн ағас һәм ҡалай ҡулланылған. Йүгән элементтарын, ҡоралды һәм кейем деталдәрен эшкәртеү өсөн һырлау һәм сигеү техникаһы ҡулланылған. Буяу өсөн лак һәм майлы буяу ҡулланыла, был әҫәргә сағыулыҡ һәм ысынбарлыҡҡа оҡшашлыҡ бирә. Ваҡ деталдәр өсөн сигелгән ҡалай ҡулланыу текстура контрасын тәьмин итә.

Экспонат СССР-ҙың халыҡ рәссамы Илья Глазуновтың Мәскәү дәүләт картиналар галереяһында ҡуйылған. Галереяға 2004 йылда нигеҙ һалынған һәм ул Волхонка урамы, 13-сө йортта урынлашҡан. Галерея коллекцияһында 1250-нән ашыу сәнғәт әҫәре, шул иҫәптән тарихи ваҡиғаларҙы һәм мәҙәни традицияларҙы сағылдырған эштәр бар.