1812 йыл офицеры ҡара атта (скульптура)

1812 йыл офицеры ҡара атта (рус. Офицер 1812 года на вороном коне) — 1992 йылда скульптор Михаил Дмитриевич Королёв тарафынан ижад ителгән скульптура. Әҫәр тарихи скульптура жанрына ҡарай һәм атҡа атланған офицерҙы һүрәтләй. Объекттың номенклатура атамаһы: 1812 йыл офицеры ҡара атта[1].

Тасуирламаһы

Скульптура ҡара атҡа атланған офицерҙы һынландыра. Фигура лак менән ҡапланған көрән төҫтәге дүртмөйөшлө ағас аҫлыҡҡа ҡуйылған. Ат ҡара төҫкә буялған. Аҡ төҫ менән тояҡ өҫтөндәге аяҡтарының аҫҡы өлөшө һәм моронондағы вертикаль һыҙат билдәләнгән. Уң алғы аяғы күтәрелгән һәм тубығынан бөгөлгән. Тояғында ысынбарлыҡтағыса даға һүрәтләнгән. Аттың оҙон ҡойроғо тигеҙ итеп ҡырҡылған. Эйәре ҡалайҙан эшләнгән, ә айылы ҡыҙыл майлы буяу менән буялған. Егеү кәрәк-яраҡтары сигелгән ҡалайҙан эшләнгән. Маңлай ҡайышында трапеция формаһындағы биҙәк бар, ә башында түңәрәк биҙәүес урынлашҡан. Киң түш биҙәген сигелгән ҡалайҙан яһалған һуҙынҡы трапеция формаһындағы суҡлы элементтар тулыландыра.

Ат өҫтөндә офицер ултыра. Уның уң ҡулы терһәгенән бөгөлгән һәм ҡалай теҙгенде тотоп тора, һул ҡулы кәүҙә буйлап төшөрөлгән. Ғорур һыны, башының һулға еңелсә боролоуы һәм өҫкә табан бөҙрәләнгән мыйыҡлы йөҙө һыбайлының ҡыйыу холҡо тураһында һөйләй. Офицерҙың аяҡтарына тубыҡтан юғары ҡара итек кейелгән. Аттың арҡаһы аша һалынған ҡалай ҡайышҡа тағылған өҙәңгеләр аяҡ кейемен нығытып тора. Һыбайлының һул яғында ҡалайҙан сигеп эшләнгән ҡынға һалынған, һабына ҡалай суҡ тағылған ҡылыс аҫылынып тора. Мундир элементтары, мәҫәлән, ең ҡайтармалары, билбау, эполеттар, яға, кираса, околыш һәм ике башлы бөркөт һүрәте сигелгән ҡалайҙан эшләнгән. Офицерҙың салбары аҡ төҫтә, өсмөйөшлө баш кейеме, уң еңе һәм мундирҙың арҡаһы — ҡуйы күк, ә һул еңе — йәшел. Мундирҙың аҫҡы ситенән киң ҡыҙыл һыҙат үтә.

Материалдар һәм техника

Скульптура ағас һәм ҡалай ҡулланып эшләнгән. Ағас аҫлыҡты һәм конструкцияның айырым элементтарын эшләү өсөн ҡулланылған. Ҡалай офицерҙың униформаһы һәм кәрәк-яраҡтары деталдәрен формалаштырыу өсөн хеҙмәт итә. Һырлау һәм сигеү техникалары ҡулланылған. Лак һәм майлы буяу изделиеға сағыулыҡ бирә һәм тышҡы тәьҫирҙәрҙән һаҡлай.

Һаҡланған урыны

Экспонат СССР-ҙың халыҡ рәссамы Илья Глазуновтың Мәскәү дәүләт картиналар галереяһында һаҡлана. Галереяға 2004 йылда нигеҙ һалынған һәм ул Мәскәү ҡалаһы, Волхонка урамы, 13-сө йорт адресы буйынса урынлашҡан. Галерея коллекцияһында мәҙәни һәм тарихи мираҫты сағылдырған 1250-нән ашыу сәнғәт әҫәре тупланған.

Иҫкәрмәләр

  1. Скульптура. Офицер 1812 г. в треуголке на вороном коне. Госкаталог. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 11 март 2025.