Аҙнағол Ырыҫҡолов
Аҙнағол Ырыҫҡолов (рус. Азнагул Урускулов; неизвестно — 1664 йылдың, Рәсәй империяһы) — 1662—1664 йылдарҙағы башҡорт ихтилалы етәкселәренең береһе. Себер даруғаһының көнбайыш өлөшөндә баш күтәреүселәр хәрәкәтенә етәкселек иткән[1].
Биографияһы
Себер даруғаһының Ҡыр-Көҙәй улусы башҡорттарынан сыҡҡан[1]. Уның социаль хәле билдәһеҙ[2]. Бикйән Туҡтамышев менән бергә Себер даруғаһының көнбайыш өлөшөндәге ихтилалсыларға етәкселек итә. Уларҙың отрядтары Өфөгә яҡын улустарҙа хәрәкәт итә. И. Ғ. Аҡмановтың тикшеренеүендә улар Себер даруғаһының Европа өлөшөндәге ихтилалсылар етәкселәре тип тә күрһәтелә[2].
Хөкүмәт вәкилдәре менән ихтилалды туҡтатыу тураһында һөйләшеүҙәрҙән баш тарта. 1663 йылдың яҙында ихтилалдың башҡа етәкселәре менән бергә батша ғәскәрҙәренә ҡаршы Себер хандары менән союз төҙөй[1]. Өфө воеводаһының 1664 йылдың 1 мартындағы грамотаһында Ырыҫҡоловҡа ярлыҡау вәғәҙә ителә. Артабанғы яҙмышы билдәһеҙ[1].
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 Акманов И. Г. Азнагул Урускулов, ист. личность. Башкирская энциклопедия. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 Акманов И. Г. Башкирские восстания XVII — начала XVIII вв.. — Уфа: Китап, 1993. — 224 с. — ISBN 5-295-01126-7.
Әҙәбиәт
- Материалы по истории Башкирской АССР. Ч. 1. Башкирские восстания в XVII и первой половине XVIII вв. / отв. ред. А. П. Чулошников. — Москва; Ленинград: Издательство Академии наук СССР, 1936.
- Акманов И. Г. Башкирские восстания XVII — начала XVIII вв.. — Уфа: Китап, 1993. — 224 с. — ISBN 5-295-01126-7.