Рәсәй империяһы


Рәсәй империяһы (реф. тик. Россійская Имперія; шулай уҡ Бөтә Рәсәй империяһы, Рәсәй дәүләте йәки Рәсәй) — 1721 йылдың 22 октябренән (2 ноябренән) алып 1917 йылда Февраль революцияһына һәм Рәсәй республикаһын иғлан итеүгә тиклем йәшәгән дәүләт.

Төньяҡ һуғыш тамамлағандан һуң, Сенаттың үтенесе буйынса урыҫ батшаһы Пётр I 1721 йылдың 22 октябрендә (2 ноябрендә) Бөтә Рәсәй императоры һәм Ватан атаһы титулын ҡабул иткәс, империя иғлан ителә[5].

1721 йылдан 1728 йылға тиклем һәм 1730 йылдан 1917 йылға тиклем Рәсәй империяһының баш ҡалаһы Санкт-Петербург, ә 1728—1730 йылдарҙа — Мәскәү ҡалалары була.

Рәсәй империяһы ҡасандыр булған дәүләттәрҙән майҙаны буйынса (Британ һәм Монгол империяларынан һуң) өсөнсө була.

Империя башлығы — Бөтә Рәсәй императоры сикләнмәгән абсолют власҡа эйә була.

Халҡы

Йән иҫәбен алыуҙар[6]
йыл млн кеше
1 1722 14
2 1742 16
3 1762 19
4 1782 28
5 1796 36
6 1812 41
7 1815 45
8 1835 60
9 1851 69
10 1858 74
общая 1897 129
ЦСК 1914 166[7]
undefined
undefined

1897 йылғы йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, Рәсәй империяһының халҡы 129,2 млн кеше тәшкил иткән[8].

Комментарийҙар

  1. 1914 год, c Финляндией, по данным ЦСК МВД

Иҫкәрмәләр

  1. в 19141917 — Петроград.
  2. 1 2 I-ый отдел. Территория и население // Статистический ежегодник России 1914 г. (Год одиннадцатый). — Петроград: Типография Штаба Петроградского военного округа., 1915. — С. 26, 58.
  3. Юртаева Е. А. Государственный совет в России (1906—1917 гг.). — М.: Эдиториал УРСС, 2001. — С. 8.
  4. Овсепян Ж. И. Система высших органов государственной власти в России (диалектика конституционно-правовых основ с начала XX по начало XXI в.). — Ростов: Ростовский государственный университет, 2006. — С. 16.
  5. Агеева О. Г. Титул «император» и понятие «империя» в России в первой четверти XVIII века // Мир истории: Российский электронный журнал. — 1999. — № 5.
  6. Россия/Население/Статистика населения // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.)
  7. Финляндияһыҙ
  8. Общий свод по империи разработки данных первой всеобщей переписи населения, произведённой 28 января 1897 г. СПб., 1905. Т.I. С.6-7.

Әҙәбиәт

Һылтанмалар