Бөтә донъя туңдырма көнө

Бөтә донъя туңдырма көнө (ингл. World Ice Cream Day) — халыҡ-ара байрам, йыл һайын 10 июндә билдәләнә. Байрам рәсми түгел, уның маҡсаты — туңдырманы популярлаштырыу һәм уны ҡулланыу мәҙәниәтен күтәреү.

Байрам тураһында

Тарихы

undefined

Туңдырма көнөн булдырыу өсөн беренсе булып Берлингтондағы (Вермонт штаты) Ben & Jerry ' s америка компанияһы сығыш яһай[1]. 1978 йылда ик дуҫ дуҫ Бен Коэн һәм Джерри Гринфилд, туңдырма етештереү буйынса уҡыуын тамамлағас, үҙҙәренең туңдырма кафеһын аса. Башта улар йөк машинаһы һатып алып һәм алыҫ араға йөрөүсе йөк машинаһы водителе булырға хыяллана[2]. Әммә кафе тиҙ арала популярлыҡ яулай, һәм дуҫтары бизнеста ҡалырға ҡарар итә.

1979 йылдың 10 июнендә Бен һәм Джерри кафе асылыуҙың беренсе йыллығын билдәләй. Был көндө улар теләгән һәр кемгә бушлай туңдырма тарата. Был идея шул тиклем уңышлы була, байрам бөтә ил буйлап тарала, һуңынан байрам бөтә донъяға тарала.[3]

Шулай уҡ байрамдың килеп сығышы тураһында икенсе версия бар. Уға ярашлы, тап 1786 йылдың 10 июнендә АҠШ-та туңдырма етештереү һәм һатыу башлана. Әммә был турала документаль раҫланған дәлилдәр юҡ.

Традициялар

Туңдырма көнө бөтә донъяла билдәләнһә лә, рәсми рәүештә танылмаған. Был көндө бөтә донъя буйлап фестивалдәр, дегустациялар һәм һалҡын тәм-том ашау буйынса ярыштар үтә. Шулай уҡ күп ҡалаларҙа күңел асыу саралары ойошторола, ғәҙәттә бындай саралар үҙәк майҙандарҙа йәки парктарҙа үткәрелә. Эре етештереүселәр йыш ҡына ҡатнашыусыларҙы иҫтәлекле бүләктәр һәм татлы бүләктәр менән бүләкләй.

Байрамда шулай уҡ эксклюзив шоуҙар һәм туңдырма әҙерләү буйынса оҫталыҡ дәрестәре ойошторола. Уны һатыуҙа махсуслашҡан ҡайһы бер магазиндар акциялар үткәрә һәм үҙ продукцияһына ташламалар бирә.

Тарихи факттар

  • 1813 йылдан туңдырма АҠШ президенты инаугурацияһында мотлаҡ ризыҡ була.
  • Туңдырма таяғын 1905 йылда 11 йәшлек Фрэнк Эпперсон уйлап таба.
  • 1939 йылда Мәскәүҙә ВДНХ-ла архитектор А. н.Бельский проекты буйынса «Туңдырма» павильоны төҙөлә.
  • АҠШ-та июль — милли туңдырма айы, ә уның өсөнсө йәкшәмбеһе — милли туңдырма көнө (ингл. National Ice Cream Month). Был байрам 1984 йылда президент Рональд Рейган тарафынан раҫлана[4].
  • Иң күп тәм-томды ҡунаҡтарға Меридалағы Heladería Coromoto туңдырма кафеһы тәҡдим итә.1996 йылда ул Гиннесстың рекордтар китабына индерелә[5].

Иҫкәрмәләр

  1. 10 июня – Всемирный день мороженого Подробнее: https://kamchatkamedia.ru/news/1302228/. KamchatkaMedia. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 май 2024.
  2. 10 июня — Всемирный день мороженого: все о празднике и о любимом лакомстве. «Академия КриоФрост». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 май 2024.
  3. Всемирный день мороженого 10 июня: традиции и история праздника. Интернет-издание «Апостроф» (10 июнь 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 май 2024.
  4. Are You Ready For International Ice Cream Day? (ингл.). Unilever Food Solutions.
  5. Ульяна Светачева. Всемирный день мороженого в 2024 году: история и традиции праздника. Комсомольская правда. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 май 2024.