Енси акт
Енси акт (рус. Половой акт, шулай уҡ енси яҡынлыҡ, ко́итус, сои́тие, пенетра́ция[1][2][3] һәм копуля́ция), һөйләштә секс, традицион мәғәнәлә икенең үрсеү, шулай уҡ енси ҡәнәғәтләнеү маҡсатында енси ағзалары мөнәсәбәте[lower-alpha 1][4]. Хәҙерге йәмғиәттә енси мөнәсәбәттәрҙе даими (вагиналь) тип кенә түгел, ә аналь[5][6], ораль һәм гетеросексуаль һәм гомосексуаль енси мөнәсәбәттәрҙең ҡайһы бер башҡа төрҙәрен атарға мөмкин[7].
Кешенең енси яуап циклында енси акттың урыны
Кешенең енси реакцияһы оргазмға тиклем һәм унан һуң булған физиологик һәм эмоциональ үҙгәрештәрҙең комбинацияһын күҙ уңында тота. Бындай үҙгәрештәр енси дәрт кисергән һайын һәм енси стимуляция буйынса, шул иҫәптән енси мөнәсәбәткә ингән һайын, эҙмә-эҙлекле бара. Енси акт кешенең енси яуап циклында үҙәк урынды биләй.
Һаҡланған енси акт
Һаҡланған енси акт (лат. coitus reservatus) — енси мөнәсәбәттәрҙең бер формаһы, был осраҡта ир-ат үҙенең спермаһын енси партнерҙың эсенә түкмәҫкә тырыша, ә мөмкин тиклем оҙағыраҡ, оргазмға йәки эякуляцияға өлгәшмәйенсә юғары ярһыу фазаһында ҡала. Ир-атҡа үҫмерлек осорона тиклем ҡоро оргазм тип аталған эякуляцияһыҙ оргазм кисерергә мөмкин.
Гетеросексуаль мөнәсәбәттәр
Гетеросексуаль енси мөнәсәбәт традицион рәүештә вагиналь енси мөнәсәбәтте аңлата. Ул партнерҙар араһындағы енси эшмәкәрлектең башҡа формалары менән булырға мөмкин — иркәләү, эроген зоналарҙы ауыҙ йәки ҡул менән стимуллаштырыу, партнер алдында мастурбация, иррумация һ.б., шулай уҡ ораль йәки аналь секс. Вагиналь енси мөнәсәбәттәрҙең һәм башҡа енси эшмәкәрлектең оҙайлылығы төрлөсә булыуы мөмкин. Ике партнер өсөн дә йәки бер партнер өсөн генә оргазм булырға мөмкин.
Гетеросексуаль мөнәсәбәт физиологияһы
Енси дәрт уянғанда (ирҙең енси ағзаһы эрекция хәлендә булғанда, ҡатындың енси ағзалары енси мөнәсәбәткә әҙер булғанда) ирҙең енси ағзаһы ҡатындың енси ағзаһына индерелә. Пенетрация — пенисты ҡынын-ҡыҙ еңсәһенә индереү процесы — үҙе үк енси ҡуҙғау өсөн көслө стимул булып тора. Бынан һуң ир үҙенең пенисын алға-артҡа ҡыҫа башлай, уның енси уяулығы туранан-тура стимуллаштырыу арҡаһында эроген зоналары енси ағзаһының үҫешен дауам итә. Оргазмға тиклем бер нисә секунд ҡалғас, ир ҡотолғоһоҙлоҡ тойғоһо кисерә. Ир-егеттең иң юғары енси дәртенә ирешеү сперманың аналыҡ муйыны эргәһендәге биҙенең өҫкө осонда атылыуы (эякуляция) менән тамамлана. Артабан сперма аналыҡ муйыны каналы аша аналыҡ ҡыуышлығына һәм фаллопий торбаларының өҫкө бүлегенә үтә. Белгестәр әйтеүенсә, сперматозоидтар фаллопий торбаларына еңсәгә ингәндән һуң яҡынса 20 минут үткәс эләгә. Ҡатын-ҡыҙҙың оргазмға етеүе мотлаҡ түгел, шулай ҙа ҡатын-ҡыҙҙың оргазмы ваҡытында аналыҡ мускулдары һәм фаллопий торбалары ҡыҫҡартыуҙары уларҙа сперматозоидтарҙың хәрәкәтенә булышлыҡ итә. Әгәр сперма инә ҡарынына һәм фаллопий торбаһына эләгеү мәленә унда аталандырыуға әҙер йомортҡа күҙәнәге бар икән, ул саҡта йомортҡа күҙәнәге аталандырыла, йәғни йомортҡа күҙәнәктәре сперматозоид менән ҡушыла һәм улар зиготаға әйләнә[8].
Ҡайһы бер ҡатын-ҡыҙҙарҙа аналыҡ муйыны бүлеп сығарған лайла сперматозоидтарҙың аналыҡ аша үтеүенә ҡамасаулай, был, моғайын, антиесем антигены биологик тап килмәүсәнлек тибындағы ниндәйҙер реакцияға бәйлелер. Ҡайһы берҙә бындай реакция ҡайһы бер ирҙәрҙең спермаһында ғына күҙәтелә. Был ҡайһы бер ғаилә парҙарының түлһеҙлек сәбәбе булып тора, сөнки ир-ат та, ҡатын-ҡыҙ ҙа үрсемгә һәләтле[8]. Шулай уҡ ҡатын-ҡыҙ организмы ирҙәр спермаһына һайлап ҡарай ала, бер ирҙең орлоғо менән йомортҡаларҙы аталандырырға мөмкинлек бирә, әммә икенсеһенең орлоғон кире ҡаға[9]
Гомосексуаль коитус
Гомосексуаль енси мөнәсәбәттәр бер енес кешеләренең енси мөнәсәбәттәрен аңлата. Бер үк енесле ике партнер араһындағы ораль йәки аналь секс һәм енси әүҙемлектең башҡа төрҙәре икеһендә лә йәки партнерҙарҙың береһендә лә оргазм булыуы мөмкин.
Иҫкәрмәләр
- ↑ Makiyan Z. Anatomy of female sexuality. — LULU Press, 2013. — С. 153. — ISBN 9781300118084. (Тикшерелеү көнө: 6 ноябрь 2025)
- ↑ Isaev D.D. Иллюстрированная энциклопедия сексуальности. — ОЛМА Медиа Групп. — С. 228. — ISBN 9785765412367. (Тикшерелеү көнө: 6 ноябрь 2025)
- ↑ Осипова О. Урология. — ЭКСМО, 2013. — (Шпаргалки Сериес). — ISBN 9785425089434. (Тикшерелеү көнө: 6 ноябрь 2025)
- ↑ Коитус // Большой энциклопедический словарь медицинских терминов : более 100 тысяч терминов / Под ред. Э. Г. Улумбекова ; [сост.: Белова Л. А. и др.]. — М. : ГЭОТАР-Медиа, 2012. — 2242 с. + 25 см + CD-ROM. — CD-ROM издан в 2000; фактическая дата выхода в свет: 2011. — ISBN 978-5-9704-2010-2. (Тикшерелеү көнө: 6 ноябрь 2025)
- ↑ Анальный половой акт // Сексологическая энциклопедия : [электр. ресурс]. (Тикшерелеү көнө: 6 ноябрь 2025)
- ↑ Блейхер, В. М. Коитус // Толковый словарь психиатрических терминов / В. М. Блейхер, И. В. Крук. — Воронеж : Модэк, 1995. — 638, [1] с.
- ↑ Коитус // Сексологическая энциклопедия : [электр. ресурс].
- ↑ 1 2 Клод Вилли, Винсент Детье. «Биология. Биологические процессы и законы». Перевод с англ. Н. М. Баевской, Ю. И. Лашкевича и Н. В. Обручевой. Издательство «Мир», Москва, 1974, с. 671—672
- ↑ Женский организм избирателен в отношении мужского семени. Med.uz. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 ноябрь 2025.
Комментарийҙар
- ↑ Шул уҡ ваҡытта сексуаль сағылыштарға һәм кисерештәргә ҙур йоғонто яһаусы социаль мөнәсәбәттәр бар, мәҫәлән, этика, мәҙәниәт, белем биреү, ҡануниәт һәм башҡалар.
Һылтанмалар
Лаговский В. Первое в мире научное "порно": томограф запечатлел "живой" секс на видео : Достоянием общественности стали уникальные кадры полового сношения - так сказать, в разрезе, - полученные с помощь магнитно-резонансной томографии (MRT) : [арх. 2 июль 2017] / Владимир Лаговский // Комсомольская правда : газ. — 2009. — 10 сентября. (Тикшерелеү көнө: 6 ноябрь 2025)
Тема буйынса өҫтәмә
 | |
|---|---|
| Һүҙлектәр һәм энциклопедиялар | |
| Библиография каталогтарында |
|
