Михаил Илларионович Кутузов (бюст)
М. И. Кутузов бюсы (рус. Бюст М. И. Кутузова) — скульптор Г. А. Шульц ижад иткән Михаил Илларионович Кутузовтың скульптур һынланышы. Смоленск ҡалаһының Геройҙар иҫтәлеге скверында ҡуйылған. Совет власы осоронда ҡуйылған ҡаланың тәүге һәйкәлдәренең береһе. Объекттың номенклатура атамаһы: Михаил Илларионович Кутузов[1].
Тарихы
Бюст 1912 йылда Император рус хәрби-тарихи йәмғиәте заказы буйынса 1812 йылғы Ватан һуғышының 100 йыллығына ҡойола[1]. Тәүҙә уны Бородино яланында ҡуйыу күҙаллана, әммә һөҙөмтәлә ул Смоленск ҡалаһына бүләк ителә[1].
Совет осоронда бюст оҙаҡ ваҡыт Смоленск музейында һаҡлана. 1920-се йылдарҙа уны Геройҙар иҫтәлеге скверындағы ҡәберҙәрҙең береһенә ҡуялар, ә 1930-сы йылдарҙа элекке ҡәлғә диуары урынында төҙөлгән бульварға (хәҙер — Дзержинский урамы) күсерәләр[1]. 1970-се йылдарҙа бюст Геройҙар иҫтәлеге скверына кире ҡайтарыла һәм яңы постаментҡа ҡуйыла[1].
Тасуирламаһы
Кутузов тантаналы мундирҙа һүрәтләнгән, яурыны аша орден таҫмаһы һалынған. Полководецтың башы бер аҙ уңға боролған. Скульптура реалистик булыуы һәм деталдәрҙең ентекле эшкәртелеүе менән айырылып тора[1].
Постаменттың алғы яғында «Михаил Илларионович Голенищев-Кутузов-Смоленский» тигән яҙыу уйып яҙылған. Артҡы яғында — «Сооружёнъ военно-историческимъ обществомъ въ 1912 г.»[1].
Әҙәбиәт
- . — ISBN 5-02-011596-7.