Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Мәхмүтова Светлана Муса ҡыҙы

Мәхмудова Светлана Муса ҡыҙы (рус. Махмудова Светлана Мусаевна; 1960 йылдың, Рутульский район[d], Дагестанская АССР[d]) — филология фәндәре докторы, профессор, ДДУ-ның дағстан телдәре кафедраһы мөдире, «Рутульские новости» республика гәзитенең рутуль теле бүлеге мөхәррире, Мәскәү дәүләт психология-педагогия университетының «Лингводидактика һәм мәҙәниәт-ара коммуникация» кафедраһы мөдире, ДДУ ҡарамағындағы диссертация советы ағзаһы, «Язык и текст» электрон фәнни журналының баш мөхәррир урынбаҫары[1], рутуль теле буйынса күп фәнни хеҙмәттәр авторы[2][3][4], кириллица нигеҙендә рутуль яҙмаһына нигеҙ һалыусыларҙың береһе[5], шағирә, ундан ашыу фәнни йыйынтыҡ авторы, «Шишмә» ижади һәм фәнни интеллигенция ассоциацияһы вице-президенты, Интернет шағирҙары союзы вице-президенты.

Биографияһы

Дағстан АССР-ының Рутуль районы Рутул ауылында тыуған. С. Мәхмудова күп талантлы рутуль яҙыусыларына үҙ әҫәрҙәрен баҫтырырға ярҙам иткән: уларҙы мөхәррирләгән, рутуль авторҙары тураһында рецензиялар һәм очерктар яҙған, китаптар баҫтырырға ярҙам иткән, уларға баш һүҙҙәр яҙған.

Фәнни эшмәкәрлеге

Кириллица нигеҙендә рутуль телендә мәктәп дәреслектәре авторы. «Рутуль әҙәбиәте» китабын яҙған, ул рутулдарҙың мәҙәниәте һәм әҙәбиәте буйынса дәреслек һәм ҡулланма булып тора. Китапта автор рутуль әҙәбиәтенең тарихына һәм хәҙерге заманына мөрәжәғәт итә.

Монографиялары һәм дәреслектәре[1]

  • Морфология рутульского языка: монография. — Мәскәү, Рәсәй Фәндәр академияһы, Тел белеме институты. 2001. 16 баҫма табаҡ.
  • Parlons Routoul. France, Paris, Harmattan (француз телендә): монография. — Париж, 2012. 10 баҫма табаҡ.
  • Кюр-Раджаб — классик рутульской, лезгинской, азербайджанской литературы: монография (Курбанов менән авторҙашлыҡта). — Махачкала, 2012. 18 баҫма табаҡ.
  • Жемчужины рутульской мысли. Пословицы, поговорки и загадки рутульского народа: монография. — Махачкала, 2014. 9 баҫма табаҡ.
  • Рутульская литература. — Махачкала, 2008. 26,5 баҫма табаҡ.
  • Рутулы. История, культура, традиции: монография. — Махачкала: Эпоха, 2015.
  • Современный русский язык. Фонетическая транскрипция. (Уҡыу ҡулланмаһы). — Махачкала, ДДУ. 2005. 2,3 баҫма табаҡ.
  • Современный русский язык. Фонематическая транскрипция. (Уҡыу ҡулланмаһы). — Махачкала, ДДУ. 2005. 1,7 баҫма табаҡ.
  • Современный рутульский язык. Словообразование. (монография). — Махачкала, 2011. 2 баҫма табаҡ.
  • Словообразование современного русского языка. (Уҡыу ҡулланмаһы). — Махачкала, ДДУ. 2010. 3 баҫма табаҡ.
  • Фразеологический словарь рутульского языка: монография. — Махачкала: Эпоха. 2016.
  • Алифба. 1-се класс өсөн рутуль теле дәреслеге. — Махачкала, 2002, 2004, 2014.
  • МыхаIд чIел. 2-се класс өсөн рутуль теле дәреслеге. — Махачкала, 2004.
  • МыхаIд чIел. 4-се класс өсөн рутуль теле дәреслеге. — Махачкала, 2018.
  • Грамматика рутульского языка. 1-се өлөш (уҡыу ҡулланмаһы).
  • Грамматика рутульского языка. 2-се өлөш (уҡыу ҡулланмаһы).
  • Рутульские сказки (МыхаIбишды халкьдид махвбыр). — Махачкала: Дагкнигоиздат, 2021.

Фәнни мәҡәләләре[1]

  • К истории образования эргатива // Современные проблемы кавказского языкознания и тюркологии. Вып. 2. — Махачкала, ДДУ. 2000. Б. 126—132.
  • О философской основе соматических фразеологизмов в рутульском языке // Филологические науки. Вопросы теории и практики, № 1 (55) 2016. Ч. 1. Б. 154—158. (ВАК исемлегендәге журнал). — Тамбов, 2016.
  • Новописьменные языки Дагестана: проблемы и перспективы // Языки малочисленных народов России: устное VS письменного. Тезисы докладов международной научной конференции. — Санкт-Петербург, 2017. Б. 44—47. (С. Р. Мерданова менән авторҙашлыҡта).
  • К вопросу об антропоцентризме в дагестанских языках // Современная наука: актуальные вопросы теории и практики. Серия Гуманитарные науки. Издательство «Научные технологии», Мәскәү, 2016. Б. 54—66. (ВАК исемлегендәге журнал). (М. М. Уружбекова менән авторҙашлыҡта).
  • Русский язык в полиэтнической среде Дагестана // IV Международный Конгресс исследователей русского языка. Русский язык: исторические судьбы и современность. Труды и материалы. — М., МДУ. 20—23 март 2010. Б. 666—667.
  • Коммуникативные слова и лексико-семантическая категория коммуникативности в русском языке // Международный форум «Русский язык в коммуникативном пространстве современного мира». 6—8 декабрь 2011. — М., 2011.
  • Коммуникативные слова в разноструктурных языках. — Памяти А. Е. Кибрика. Материалы международной научно-мемориальной конференции. — М., 2012.
  • It is my Cross // Mediterranean Journal of Social Sciences. Vol. 6, No. 6, November 20 Supplement 215. — Rome, Italy, 2015. PP. 236—242.
  • Моноконсонантность рутульского глагольного корня // IV Международный симпозиум лингвистов-кавказоведов. Вопросы структуры и корня в иберийско-кавказских языках. Материалы. — Грузия, Тбилиси, 2015. Б. 152—153.
  • Закон экономии подлежащего в нарративном дискурсе // Вестник ДГУ. Вып. 3 (112). (ВАК исемлегендәге журнал). — Махачкала, 2012.
  • Some notes on the history of the Rutulian language // Historical Linguistics of The Caucasus. Book of abstracts. — Paris, 12—14 April, 2017. — Paris-Makhachcala, 2017. Pp. 136—148. (Т. А. Сулейманова менән авторҙашлыҡта).
  • Залоги и залоговость в рутульском языке // Современный ученый, № 5. (ВАК исемлегендәге журнал). — Белгород, 2017. Б. 450—453.
  • Вопросительная модальность в рутульском языке. Частновопросительные предложения // Современное педагогическое образование. № 5. 2018. Б. 88—92. (ВАК исемлегендәге журнал).
  • Общевопросительные предложения рутульского языка // Филологические науки. Вопросы теории и практики. № 9 (87) 2018. Ч. 2. Б. 365—368. (ВАК исемлегендәге журнал).

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 Светлана Мусаевна Махмудова. МГППУ. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 14 август 2026. Архивировано 7 февраль 2018 года.
  2. ↑ Грамматические классы слов и грамматические категории рутульского языка. dslib.net. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 14 август 2026. Архивировано 4 ғинуар 2019 года.
  3. ↑ «Рутульские новости». История газеты. rutul.etnosmi.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 14 август 2026.
  4. ↑ Махмудова, Светлана Мусаевна. Российская государственная библиотека. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 14 август 2026.
  5. ↑ Рутульская и агульская литература. Рутульские новости. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 14 август 2026.

Һылтанмалар

Категориялар