Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Новокшенов Виктор Юрьевич

Виктор Юрьевич Новокшенов (рус. Виктор Юрьевич Новокшенов ; 1951 йылдың 9 октябре, Екатеринбург) — совет һәм Рәсәй ғалимы, математик, физика-математика фәндәре докторы (1988), профессор (1996), Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (2002)[1]. РАН-дың Өфө федераль тикшеренеүҙәр үҙәгенең Хисаплау үҙәге менән Математика институтының Дифференциаль тигеҙләмәләр бүлегенең баш ғилми хеҙмәткәре[2].

Биографияһы

1951 йылдың 9 октябрендә Свердловск ҡалаһында тыуған[1].

1969—1974 йылдарҙа Урал дәүләт университетының математика һәм механика факультетында уҡый[3].

1974 йылдан СССР Фәндәр академияһының Башҡорт филиалының Физика һәм математика бүлегендә (1987 йылдан — РАН Урал ғилми үҙәгенең Хисаплау үҙәге менән Математика институтында) эшләй: кесе ғилми хеҙмәткәр (1978 йылдан), өлкән ғилми хеҙмәткәр (1981—1988), төп ғилми хеҙмәткәр (1988—1994), баш ғилми хеҙмәткәр (1994 йылдан). 1997—2014 йылдарҙа — математик физика бүлеге мөдире[4].

1976—1979 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетында уҡыта, 1996—2013 йылдарҙа — Өфө дәүләт авиация техник университетының математиканың махсус бүлектәре кафедраһы профессоры[4].

1979 йылда кандидатлыҡ диссертацияһын (ғилми етәксеһе — А. М. Ильин), 1988 йылда «Изомонодромные деформации и уравнения Пенлеве» темаһына докторлыҡ диссертацияһын яҡлай (СССР Фәндәр академияһының В. А. Стеклов исемендәге Математика институтының Ленинград бүлеге)[3].

2002 йылда Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы итеп һайлана[1][2].

Фәнни эшмәкәрлеге

Фәнни ҡыҙыҡһыныуҙары өлкәһе — һыҙыҡлы булмаған математик физика, солитондар теорияһы, һыҙыҡлы һәм һыҙыҡлы булмаған дифференциаль тигеҙләмәләр сиселештәренең асимптотик ысулдары, Пенлеве тигеҙләмәләре[1].

Пенлеве трансценденттары өсөн асимптотикалар бәйләнешенең асыҡ формулаларын тапҡан һәм төрлө солитон тигеҙләмәләре сиселештәренең ҙур ваҡыттарҙағы асимптотикаларын иҫәпләп сығарған[4]. 85-тән ашыу фәнни хеҙмәт[4], шул иҫәптән 3 монография һәм 80-дән ашыу фәнни мәҡәлә авторы; Хирш индексы — 13[2].

2022—2025 йылдарҙа дискрет Пенлеве тигеҙләмәләренең асимптотик сиселештәре, полиномиаль сиселештәрҙең квазиклассик асимптотикаһы (А. И. Аптекарев менән авторҙашлыҡта) һәм Пенлеве тигеҙләмәһе сиселештәренең полюстары таралыуы тураһындағы хеҙмәттәрен баҫтырып сығара[3].

Төп хеҙмәттәре:

  • Its A. R., Novokshenov V. Yu. The Isomonodromic Deformation Method in the Theory of Painlevé equations. — Springer-Verlag, 1986.
  • Введение в теорию солитонов. — Москва — Ижевск: Институт компьютерных исследований, 2002[5].
  • Итс А. Р., Капаев А. А., Новокшенов В. Ю., Фокас А. С. Трансценденты Пенлеве. Метод задачи Римана. — Москва — Ижевск: Регулярная и хаотическая динамика, 2005.

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 Новокшенов Виктор Юрьевич. anrb.ru. Академия наук Республики Башкортостан. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 27 август 2026.
  2. ↑ 1 2 3 Новокшенов Виктор Юрьевич. matem.anrb.ru. Институт математики с вычислительным центром УФИЦ РАН. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 27 август 2026.
  3. ↑ 1 2 3 Новокшенов Виктор Юрьевич. mathnet.ru. Math-Net.Ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 27 август 2026.
  4. ↑ 1 2 3 4 Новокшенов Виктор Юрьевич. bashenc.online. БР ДАФУ «Башҡорт энциклопедияһы». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 27 август 2026.
  5. ↑ Введение в теорию солитонов. urss.ru. Издательство URSS. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 27 август 2026.

Һылтанмалар

Категориялар