Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Платонов Валерий Игнатьевич

Валерий Игнатьевич Платонов (рус. Валерий Игнатьевич Платонов; 1953 йылдың 6 ғинуары, Белорет, Башҡорт АССР-ы) — совет һәм Рәсәй опера-симфоник дирижёры, Пермь опера һәм балет театры дирижёры[1], Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2007)[2], Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1995), «Алтын битлек» Милли театр премияһының ике тапҡыр лауреаты (2010, 2025)[3].

Биографияһы

Валерий Игнатьевич Платонов 1953 йылдың 6 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Белорет ҡалаһында тыуған.

1977 йылда Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтын (М. Б. Голубицкий класы), 1982 йылда — Урал дәүләт консерваторияһының (М. П. Мусоргский исемендәге, Екатеринбург ҡалаһы) аспирантураһын (профессор М. И. Паверман класы) тамамлаған. Һөнәри эшмәкәрлеген 1981 йылда П. И. Чайковский исемендәге Пермь академия опера һәм балет театрында башлаған.

Пермдә эшләгән осорҙа Платонов В. Рылов һәм Э. Пасынков менән берлектә М. Глинканың «Иван Сусанин» һәм С. Прокофьевтың «Война и мир» операларын ҡуйыуҙа ҡатнашҡан; А. Анисимов һәм Э. Пасынков менән — С. Прокофьевтың «Утлы фәрештә» (СССР-ҙа беренсе тапҡыр) һәм М. Мусоргскийҙың «Хованщина» операларын; А. Анисимов һәм Ю. Петров менән — Дж. Вердиҙың «Отелло» операһын ҡуйған. Дж. Пуччиниҙың «Богема», Г. Доницеттиҙың «Лючия ди Ламмермур» операларын ҡуйған. В. Платонов етәкселегендә И. Ануфриевтың «Һалҡын йөрәк» балетының донъя премьераһы үткән.

Башҡорт опера һәм балет театрының баш дирижёры (1991–2001)

1991 йылдан 2001 йылға тиклем В. И. Платонов Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының баш дирижёры булған. Был осорҙоң иң мөһим эштәре: Ж. Бизеның «Кармен», Дж. Россиниҙың «Севилья сәс алғысы», Дж. Пуччиниҙың «Богема», П. Чайковскийҙың «Пиковая дама», Ш. Гуноның «Фауст» (концерт башҡарыуы) операларын, П. Чайковскийҙың «Аҡҡош күле», «Сәтләүек ватҡыс», Л. Минкустың «Дон Кихот» (Ю. Григорович постановкалары) балеттарын ҡуйыу; Х. Әхмәтовтың «Нәркәс», С. Низамутдиновтың «Ай тотолған төндә» һәм «Memento» операларының донъя премьералары.

В. Платонов етәкселегендә И. Архипова һәм М. Биешу ҡатнашлығында Дж. Вердиҙың «Реквием»ы, С. Прокофьевтың «Иван Грозный» ораторияһы, Дж. Россиниҙың «Stabat Mater»ы, Ф. Шуберттың 4-се симфонияһы, А. Онеггерҙың 4-се симфонияһы, А. Шниткеның «Гоголь-сюита»һы, Д. Шостаковичтың 1-се, 6-сы, 13-сө һәм 15-се симфониялары, П. Чайковскийҙың симфониялары һәм башҡа әҫәрҙәр башҡарылған. В. Платонов — Б. Бриттендың «Хәрби реквием»ының художество етәксеһе һәм дирижёры; башҡарыу Икенсе донъя һуғышы тамамланыуының 50 йыллығына арналған.

В. Платонов — «Ирина Архипова тәҡдим итә…» фестивалендә, М. Глинка исемендәге XVI Халыҡ-ара вокалистар конкурсында ҡатнашыусы. Уның етәкселегендә «Шаляпин кисәләре Өфөлә» опера фестивале һәм Рудольф Нуреев исемендәге балет фестивале үткәрелгән.

Педагогик эшмәкәрлеге

1997 йылдан 2001 йылға тиклем Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтында опера-симфоник дирижёрлыҡтан уҡытҡан. Был осорҙоң уҡыусылары — Башҡортостан Республикаһының Милли симфоник оркестрының баш дирижёры Раушан Яҡупов һәм Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының баш дирижёры Артём Макаров[4].

2018 йылдан — Пермь музыка колледжының художество етәксеһе[5].

Пермгә ҡайтыу (2001 йылдан)

2001 йылда П. И. Чайковский исемендәге Пермь опера һәм балет театрына баш дирижёр сифатында саҡырылған. Ж. Масснеҙың «Клеопатра», Р. Щедриндың «Лолита», Ж. Масснеҙың «Синдерелла, йәки Золушка тураһында әкиәт», П. Чайковскийҙың «Мазепа» һәм «Иоланта», К. Монтевердиҙың «Орфей», Дж. Вердиҙың «Отелло», Н. Сидельниковтың «Чертогон», А. Чайковскийҙың «Иван Денисовичтың бер көнө» операларының; С. Прокофьевтың «Золушка» балетының, «Серенада», П. Чайковскийҙың Фортепиано менән оркестр өсөн Икенсе концерты музыкаһына «Ballet Imperial», Л. Минкустың «Дон Кихот», С. Прокофьевтың «Ромео һәм Джульетта» балеттарының премьераларын тормошҡа ашырған.

2008 йылда Пермь опера һәм балет театрының опера труппаһы һәм оркестрының Карнеги-холл һәм Бруклин музыка академияһында (Нью-Йорк) гастролдәрен етәкләгән.

Пермь опера һәм балет театрының баш дирижёры вазифаһын 2018 йылға тиклем биләгән[5].

В. Платонов АҠШ-та, Германияла, Францияла, Нидерландта, Испанияла, Бельгияла, Ирландияла, Швейцарияла дирижёрлыҡ иткән.

Дирижёр репертуарында — 50-нән ашыу опера һәм 30-ҙан ашыу балет спектакле, 200-гә яҡын оркестр һәм кантата-оратория әҫәре[5].

Валерий Платонов 2014 йылдың июленән 2015 йылдың декабренә тиклем Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының художество етәксеһе булған[6]. 2018 йылда Н. И. Сац исемендәге Балалар музыка театрында «Орфей» операһының музыка етәксеһе булған. 2019 йылда Красноярск опера һәм балет театрында А. Чайковскийҙың «Ермак» операһының донъя премьераһының музыка етәксеһе һәм дирижёры булған[7]. 2022 йылда Пермь опера һәм балет театры штатына ҡайтҡан[1][7]. 2023 йылдың ғинуарында Пермдә дирижёрҙың 70 йәшлек юбилейына арналған концерт үткән[5].

2025 йылда «Ай тотолған төндә» спектакле өсөн (Башҡорт опера һәм балет театры) «Операла дирижёрҙың иң яҡшы эше» номинацияһында «Алтын битлек» премияһына лайыҡ булған[3].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

  • Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1995);
  • Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2007)[2];
  • «Алтын битлек» Милли театр премияһы — «Операла дирижёрҙың иң яҡшы эше» номинацияһында «Иван Денисовичтың бер көнө» спектакле өсөн (2010);
  • Пермь өлкәһенең мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендәге премияһы — Ж. Масснеҙың «Клеопатра» опера постановкаһы өсөн (2002);
  • «Алтын битлек» Милли театр премияһы — «Операла дирижёрҙың иң яҡшы эше» номинацияһында «Ай тотолған төндә» спектакле өсөн (2025)[3].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 Валерий Платонов. Пермский театр оперы и балета. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 август 2026.
  2. ↑ 1 2 Указ Президента Российской Федерации от 21 мая 2007 года № 648 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Президент России. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 август 2026.
  3. ↑ 1 2 3 Премию «Золотая Маска» впервые вручили в Казани. Интерфакс (26 июнь 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 август 2026.
  4. ↑ Главному дирижёру Валерию Платонову — 60! Рифей-Пермь (1 февраль 2013). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 август 2026.
  5. ↑ 1 2 3 4 Валерий Платонов отметил 70-летие концертом в Пермском театре оперы и балета. Музыкальное обозрение (6 июль 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 август 2026.
  6. ↑ Башкирский оперный театр возглавил Валерий Платонов из Перми. Российская газета (8 июль 2014). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 август 2026.
  7. ↑ 1 2 Что нам Ермак? Газета «Играем… с начала» (3 сентябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 август 2026.

Әҙәбиәт

  • Платонов В. Кто не рискует — обречён на застой / В. Платонов, Н. Земскова // Звезда. — 2001. — 25 сент.
  • Платонов В. С бала на летучий корабль / В. Платонов, Е. Зайцева // Пермские новости. — 2002. — 7–14 марта.
  • Платонов В. Главный в оркестровой яме / В. Платонов, Т. Чернова // Вечерняя Пермь. — 2002. — 24 окт.
  • Наймушин В. Возвращение маэстро // Пермский обозреватель. — 2003. — 27 янв.
  • Валерий Платонов: [буклет] / Перм. академ. театр оперы и балета имени П. И. Чайковского. — Пермь, [2003].
  • Чернова Т. Юбилей маэстро // Вечерняя Пермь. — 2003. — 13 февр.
  • Красина И. С музыкой по пути // Звезда. — 2007. — 5 июня.
  • Файзуллина Э. Театральный бум в Уфе // Бельские просторы. — № 11 (204). — 2015.
  • Возвращение дирижёра Валерия Платонова в Пермский театр оперы и балета // Театръ. — 2022. — 1 июля.
  • К 70-летнему юбилею дирижёра // Звезда. — 2023. — 9 янв.
  • Празднование 70-летия Валерия Платонова // ClassicalMusicNews.Ru. — 2023. — 14 февр.

Һылтанмалар

Категориялар