Христиана Нюслайн-Фольхард

Христиана Нюслайн-Фольхард (нем. Christiane Nüsslein-Volhard; 20 октябрь 1942 йыл, Магдебург, Германия) — немец биологы, яралғы үҫешенә генетик контролде асҡан өсөн физиология һәм медицина буйынса 1995 йылғы Нобель премияһы лауреаты (Э. Льюис һәм Э. Вишаус менән берлектә). Макс Планк йәмғиәте составындағы Үҫеш биологияһы институтының профессоры һәм директоры; toll һымаҡ рецепторҙарҙы асыуға килтергән toll генын асыусы булараҡ та билдәле[6]. Фундаменталь медицина тикшеренеүҙәре өсөн Лейбниц исемендәге (1986) һәм Альберт Ласкер исемендәге премиялар (1991) лауреаты.

Бәләкәй сағынан биолог булырға хыяллана. Мәктәпте уртаса тамамлаһа ла, уҡытыусылары уның һәләтле булыуын билдәләй. Тюбингенға биохимия буйынса белемен күтәрергә китә. Шунда уҡ ДНК-ны тикшереп, философия докторы дәрәжәһен ала. Молекуляр биология өйрәнә. 1975 йылдан Базелдә лабораторияла эшләй, унда Э. Вишаусты осрата. 1978 йылда улар Гейдельбергтағы Европа молекуляр биология лабораторияһына эшкә алына һәм бергә эшләй. 1981 йылда Нюслайн-Фольхард Тюбингендағы лабораторияға эшкә күсә, унда дрозофилалар өҫтөндә эшен дауам итә. 1985 йылдан Макс Планк йәмғиәте составындағы Үҫеш биологияһы институтының директоры[7].

Йәмәғәт эшмәкәрлеге

2004 йылда үҙ исемендәге фондты (Christiane Nüsslein-Volhard Stiftung) аса, фонд йәш немец ғалимәләренә өйҙә бала ҡарау һәм йорт мәшәҡәттәрен башҡарыу буйынса финанс ярҙамы күрһәтә.

2016 йылда Гринписты, Берләшкән Милләттәр Ойошмаһын һәм бөтә донъя илдәренең хөкүмәттәрен генетик модифициялы организмдар (ГМО) менән көрәште туҡтатырға саҡырған хатҡа ҡул ҡуя[8][9][10].

Танылыуы һәм маҡтаулы бүләктәре

  • Лейбниц исемендәге премия (1986)
  • Розенстил премияһы (1989)
  • Силлиман лекцияһы (1989)
  • Карус премияһы (1989)
  • Фундаменталь медицина тикшеренеүҙәре өсөн Альберт Ласкер премияһы (1991)
  • Keith R. Porter Lecture (1991)
  • Луиза Гросс Хорвиц премияһы (1992)
  • Отто Варбург миҙалы (1992)
  • Альфред Слоун премияһы (1992)
  • Louis-Jeantet Prize for Medicine (1992)
  • Sir Hans Krebs Medal (1993)
  • Ernst Schering Prize (1993)
  • Физиология һәм медицина буйынса Нобель премияһы (1995)
  • Order of Merit of Baden-Württemberg (1996)
  • Goetheplakette der Stadt Frankfurt am Main (1996)
  • Pour le Mérite (1997)
  • ГФР алдындағы хеҙмәттәре өсөн орденының йондоҙло һәм яурын таҫмалы Ҙур тәреһе (2005)
  • Deutscher Stifterpreis (2007)
  • «Фән һәм сәнғәт өсөн» Австрия почётлы билдәһе (2009)
  • Сент-Эндрюс университеты Doctor of Science почётлы докторы (2011)
  • «Фән һәм сәнғәттәге ҡаҙаныштар өсөн» Максимилиан ордены (2014).

Астероидҡа исеме бирелгән астероид[en].

Иҫкәрмәләр

  1. Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek, Österreichische Nationalbibliothek Record #120065916 // Gemeinsame Normdatei (нем.) — 2012—2016.
  2. Christiane Nüsslein-Volhard // FemBio-Datenbank (нем.)
  3. Christiane Nüsslein-Volhard // Brockhaus Enzyklopädie (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  4. 1 2 3 4 5 6 Чешская национальная авторитетная база данных
  5. Record #71632017 // VIAF (билдәһеҙ) — Даблин: OCLC, 2003.
  6. «Toll To Be Paid at the Gateway to the Vessel Wall — Hansson and Edfeldt 25 (6): 1085 — Arteriosclerosis, Thrombosis, and Vascular Biology». Retrieved 2007-11-10.
  7. 2011 | Laureation address — Dr Christiane Nüsslein-Volhard | University of St Andrews 2016 йылдың 18 август көнөндә архивланған.
  8. 107 Nobel laureates sign letter blasting Greenpeace over GMOs
  9. Laureates Letter Supporting Precision Agriculture (GMOs)
  10. Список нобелевских лауреатов подписавших письмо