Ҡонаев (ҡала)

Киләсәк ҡаланың тәүге исеме Яңыиле була, был исем яңы ҡасабаға һыу һаҡлағыс аҫтынта ҡала торған Иле ҡасабаһының халҡы күсерелеүен күрһәтеп тора. Яңыиле 1970 йылдың 9 июлендә Ҡаҙаҡ ССР-ҙың Юғары Советы Президиумы указы менән Ҡапсағай тип үҙгәртелә. Ҡаҙаҡ телендәге «Ҡапсағай» һүҙенең мәғәнәһе — «тар үҙән» йәки «ҡыҫылған ер». 2022 йылдың 3 майында ҡала Ҡонаев тип үҙгәртелә (ҡаҙ. Қонаев) — был исем Ҡаҙағстан КП ҮК-ның беренсе секретары, 1960—1986 йылдарҙа Ҡаҙаҡ ССР-ҙың етәксеһе булған Динмөхәммәт Ҡонаев иҫтәлегенә бирелә.

Конаев ҡалаһы Ҡапсағай һыу һаҡлағысы ярында, Или йылғаһы буйында һәм уның тимер юл менән киҫешкән ерҙә урынлаша.

Ҡала үҫеше һәм барлыҡҡа килеү тарихы Ҡапсағай ГЭС-ының төҙөлөшө менән бәйле. Һыу һаҡлағыс Ҡаҙаҡ ССР-ҙың иҡтисады үҫешен биләй. Һыу һаҡлағыс төҙөләсәк урында башта Иле ҡасабаһы урынлашҡан була. 5 000-дән ашыу кеше яңы ҡасаба — Яңыилек, Етегән ҡасабаһы һәм яңы ойошторолған балыҡсылыҡ колхозы — хәҙерге Арна ауылына күсерелә.

1969 йылдың 29 сентябрендә урындағы ваҡыт менән төнгө 4:15 сәғәттә Или йылғаһы быуыла. Шул уҡ йылдың 26 декабрендә һыу һаҡлағысты тултырыуҙың тәүге этабы башлана. 1970 йылдың яҙында Иле ҡасабаһы һыу аҫтына ҡала. 1970 йылдың 9 июлендә Ҡаҙаҡ ССР-ы Юғары Советы Президиумының Указы менән Алматы өлкәһенең Иле районына ҡараған Иле ҡасабаһы өлкә буйһоноуындағы ҡалалар категорияһына индерелә һәм уға Ҡапсағай исеме бирелә.

Совет осорононда ҡала һәм уның тирә-яғында сәнәғәт инфраструктураһы булдырыла, фарфор заводы, тимер-бетон конструкциялар заводы, юғары аныҡлыҡтағы приборҙар заводы сафҡа ингә. Шулай уҡ элеватор, икмәк заводтары, май заводтары һәм балыҡ эшкәртеү комплексы эшләй башлай.

СССР тарҡалғандан һуң дәүләт заводтары һәм предприятиелары дәүләт тарафынан шәхси ҡулдарға хосусилаштырыу программаһы буйынса һатыла һәм аҙаҡ үҙ эшмәкәрлеген туҡтата.

1998 йылда Заречное һәм Шеңгелде ауылдары үҙҙәренең ауыл округтары менән ҡала хакимиәте ҡарамағына тапшырыла.

2007 йылда «Ҡомарлы бизнес тураһында» закон ҡабул ителде, уға ярашлы казино һәм уйын автоматтары залдары Алматы өлкәһендә Ҡапсағай һыуһаҡлағысы ярында һәм Аҡмола өлкәһенең Щучинск (2009 йылдың 3 сентяберенән һуң — Бурабай районы) районында ғына урынлаштырыла ала.

2022 йылдың 16 мартында Ҡаҙағстан президенты Тоҡаев Ҡасым-Йомарт Кемел улы Ҡапсағайҙы Ҡонаев тип үҙгәртеү тәҡдимен хуплауын белдерҙе. Шулай уҡ уны Алматы өлкәһенең яңы административ үҙәге итеп билдәләргә һәм Етеһыу өлкәһен уның составынан айырып, үҙенең өлкә үҙәге итеп Талдыҡорғанды алырға тәҡдим итте.

2022 йылдың 3 майында президент ҡала исемен Ҡонаев тип үҙгәртеү тураһында указға ҡул ҡуйҙы. Шул уҡ көндө Алматы өлкәһенең административ үҙәген Талдыҡорғандан Ҡонаевҡа күсереү тураһында икенсе указ сыҡты, ул 2022 йылдың 8 июнендә ғәмәлгә инә.

1. Ҡонаев ҡалаһы;
2. Заречный ауыл округы;
3. Шеңгелде ауыл округы.