Һыуһылыуҙар бейеүе (рельеф)

Һыуһылыуҙар бейеүе (рус. Танец русалок) — ҡойоу ысулы менән яһалма материалдан эшләнгән рельеф. Скульптура 1953 йылда немец скульпторы Герман Брахерт тарафынан ижад ителгән. Әҫәр мифологик скульптура жанрына ҡарай һәм мифик йән эйәләрен — һыуһылыуҙарҙы һүрәтләй. Объекттың номенклатура атамаһы: Һыуһылыуҙар бейеүе[1].

Тасуирламаһы

Рельеф тигеҙ булмаған өҫкө ситле дүртмөйөш формаһында. Композиция ике ярусҡа бүленә. Өҫкө, бәләкәйерәк өлөшө өс вертикаль һыуһылыу һыны менән тултырылған. Тубыҡтар кимәленән үткән тулҡын һымаҡ һыҙыҡ өҫкө өлөштө сикләй. Һөҙөмтәлә фигураларҙың аяҡтарының аҫҡы өлөшө йәшерен ҡала. Был һыуһылыуҙарҙың һыуҙа сылпыуын йәки унан яңы ғына сығыуын тойоу хисе тыуҙыра.

Үҙәк һыуһылыу фигураһы рельефтың уртаһында урынлашҡан. Ул һул тубығына таяна, ә уң тубығы бөгөлгән килеш һүрәтләнгән. Ярым бөгөлгән ҡулдары ике яҡҡа айырылған. Фигурала арҡаһынан аяҡ кимәленә тиклем төшөп торған эре йыйырсыҡлы япма һүрәтләнгән. Йөҙ һыҙаттары һәм сәстәре аныҡ билдәләнмәгән.

Һул фигура ярым боролошта бирелгән һәм етеҙ хәрәкәттә һүрәтләнгән. Санына туҡыма ябылған, ә башы артҡа боролған. Уң ҡулы башы артына ташланған, һулы — артҡа ҡайырылған, ә суғы ботона тейеп, япманы тотоп тора.

Рельефтың уң мөйөшөндә урынлашҡан фигура тулыһынса тиерлек туҡыма йыйырсыҡтары менән ҡапланған. Профилдең асыҡ булмаған һыҙығы ғына күренә. Фигураларҙың анатомик яҡтан дөрөҫ төҙөлөшө композицияға динамика бирә, ә фигураларҙың береһенең симметриянан тайпылыуы рельеф образын әҙерәк рациональ һәм йәнлерәк итә. Рельефтың өҫкө сите нимбты хәтерләткән түңәрәк сығынтылары булған тулҡын һымаҡ һыҙыҡ менән биҙәлгән. Композицияның аҫҡы өлөшө иркен торошта, иғтибарһыҙ ғына артҡа ташланған ҡулдар менән һүрәтләнгән айырым фигура менән билдәләнгән.

Материалдар һәм техника

Рельеф ҡойоу техникаһын ҡулланып, яһалма материалдан эшләнгән. Был технология шыма һыҙыҡтарҙы һәм туҡыма йыйырсыҡтарын ентекле итеп күрһәтергә мөмкинлек бирә. Яһалма материал ҡулланыу оҙон ғүмерлелекте һәм ҡатмарлы композициялар булдырыу мөмкинлеген тәьмин итә.

Һаҡланған урыны

Әҫәр Калининград өлкәһенең Светлогорск ҡалаһындағы Герман Брахерттың йорт-музейында күрһәтелә. 1993 йылда нигеҙ һалынған музей скульптор Герман Брахерттың һәм уның ҡатынының ижадына арналған. Музей экспозицияһына рәссамдың монументаль сәнғәт өлкәһендәге мираҫын сағылдырған скульптуралар, миҙал эштәре һәм ювелир изделиелары инә.

Иҫкәрмәләр

  1. Рельеф Танец русалки. Госкаталог. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 11 март 2025.

Тема буйынса өҫтәмә