Калининград өлкәһе
Калинингра́д өлкәһе — Рәсәй Федерацияһы субъекты, Төньяҡ-Көнбайыш федераль округ составына инә.
Административ үҙәк — Калининград ҡалаһы.
Европа Берләшмәһе менән сиктәш: Польша менән көньяҡта, Литва менән төньяҡта һәм көнсығышта. Көнбайышта Калининград өлкәһе ерҙәре Балтик диңгеҙе һыуҙары менән йыуыла.
География
Калининград өлкәһе — Рәсәй Федерацияһының Үҙәк Европала урынлашҡан иң көнбайыш субъекты. Ул Рәсәйҙең башҡа субъектарынан сит дәүләт территориялары менән айырылған, әммә Балтик диңгеҙе аша тоташа, шулай итеп, ул ярым экслав булып тора[3].
Билдәле шәхестәре
- Хәбибуллин Алик Ғәлимйән улы (21.07.1954), ғалим—хоҡуҡ белгесе, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1989—2003 йылдарҙа Эске эштәр министрлығының Өфө юридик институтының кафедра начальнигы. Юридик фәндәр докторы (1997), профессор (1998). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы (2001). Полиция генерал‑лейтенанты. (2011). Приморье ҡасабаһынан[4].
Өлкәләге власть
Өлкә Уставына ярашлы дәүләт власы суд, башҡарма һәм закондар сығарыу йүнәлештәренә бүленә.
Башҡарма власть
Калининград өлкәһе Губернаторы — өлкәләге иң юғары вазифа.
Суд власы
Калининград өлкәһе суд системаһы составында:
Закондар сығарыу власы
Калининград өлкәһенең Закондар сығарыу йыйылышы — Калининград өлкәһенең юғары закондар сығарыу органы.
Халҡы
Рәсәй Дәүләт статистикаһы федераль хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, өлкә халҡы1 033 914 (2024) кеше тәшкил итә. Халыҡ тығыҙлығы — 68.36 кеше/км2 (2024). Ҡала халҡы — 72.79 % (2015).
- Милли состав
2010 йылғы иҫәп алыу мәғлүмәттәренә ярашлы (милләтен күрһәткәндәрҙең өлөшө):
- Урыҫтар — 772 534 кеше (86,4 %)
- Украиндар — 32 771 кеше (3,7 %)
- Белорустар — 32 497 кеше (3,6 %)
- Литвалар — 9769 кеше (1,1 %)
- Әрмәндәр — 9226 кеше (1,0 %)
- Немецтар — 7349 кеше (0,8 %)
- Татарҙар — 4534 кеше (0,5 %)
- Башҡа милләт вәкилдәре — 25 172 кеше (2,8 %)
Калининград өлкәһендә 1989 йылда — 503, 2002 йылда — 562 башҡорт йәшәгәне теркәлгән[5].
Административ-территориаль бүленеш
2007 йылға ҡарата Калининград өлкәһендә 22 муниципаль берәмек бар[6]:
- 11 ҡала округы,
- 11 муниципаль район.
Иҫкәрмәләр
- ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/europe
- ↑ Шахрай С. М., Алексеев С. С., Собчак А. А., Конституционное совещание Российской Федерации, phaile Конституция Российской Федерации (урыҫ) // Российская газета — Россия: 1993. — Т. 102. — С. 102. — ISSN 1606-5484; 1560-0823
- ↑ Понятие полуэксклава в Большом юридическом словаре(недоступная ссылка)
- ↑ Башҡорт энциклопедияһы — Хәбибуллин Алик Ғәлимйән улы(недоступная ссылка) (Тикшерелеү көнө: 20 июль 2019)
- ↑ Йосопов Р. М. Башҡорт диаспоралары // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- ↑ Муниципальные образования Калининградской области 2015 йылдың 1 сентябрь көнөндә архивланған.
Әҙәбиәт
- Ваулина В. Д. Наш край. — Калининград: Калининградское книжное издательство, 1988.
- Кучерявый П. П., Фёдоров Г. М. География Калининградской области. — Калининград: Калининградское книжное издательство, 1989, 142 с. ISBN 5-85500-037-0
- Орлёнок В. В., Курков А. А., Кучерявый П. П., Тупикин С. Н. Физическая география: Учебное пособие / Под ред. В. В. Орлёнка. — Калининград: Калининградский государственный университет, 1998. — 480 с. — ISBN 5-88874-096-9.
- Фёдоров Г. М. У карты Калининградской области. — Калининград: Калининградское книжное издательство, 1986.
- Калининградская область. Очерки природы. — Калининград: Калининградское книжное издательство,1969. 208 с.
Һылтанмалар
- Правительство Калининградской области 2009 йылдың 30 апрель көнөндә архивланған.
- Законодательство Калининградской области 2009 йылдың 12 ноябрь көнөндә архивланған.
- Флаг и герб Калининградской области
- Фотогалерея довоенных достопримечательностей Калининградской области — фотографии кирх, замков и. т. д. 2009 йылдың 1 май көнөндә архивланған.
- Указ Президиума Верховного Совета РСФСР «О переименовании населённых пунктов Калининградской области», 5 июля 1950 г., № 745/3 2009 йылдың 3 февраль көнөндә архивланған.
- История Калининградской области
- Prussia39 — Калининградская область: населённые пункты, история, знаменитые люди.
