Рязань өлкәһе
| Рәсәй Федерацияһы субъекты | |||||
| Рязань өлкәһе | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 | |||||
|
|||||
| 54°24′ с. ш. 40°36′ в. д.HGЯO | |||||
| Ил | |||||
| Входит в | Үҙәк федераль округ | ||||
| Адм. үҙәк | Рязань | ||||
| Губернатор | Малков, Павел Викторович[d] | ||||
| Тарихы һәм географияһы | |||||
| Майҙаны |
|
||||
| Сәғәт бүлкәте | MSD һәм Европа/Москва[d][1] | ||||
| Һанлы идентификаторһар | |||||
| Код ISO 3166-2 | RU-RYA | ||||
| Код ОКАТО | 61 | ||||
|
|
|||||
| Рәсми сайт (рус.) | |||||
 |
|||||
 РУВИКИ.Медиа файлдары | |||||
![Флаг[d]](/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Flag_of_Ryazan_Oblast.svg)
![Герб[d]](/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Coat_of_arms_of_Ryazan_Oblast.svg)
Рязань өлкәһе — Рәсәй Федерацияһы субъекты, Үҙәк федераль округы составына инә.
Административ үҙәге — Рязань ҡалаһы.
География
Рязань өлкәһе төньяҡта — Владимир өлкәһе, төньяҡ-көнсығышта — Түбәнге Новгород өлкәһе областью, көнсығышта — Мордовия, көньяҡ-көнсығышта — Пенза өлкәһе, көньяҡта — Тамбов һәм Липецк өлкәләре, көнбайышта — Тула өлкәһе, төньяҡ-көнбайышта — Мәскәү өлкәһе менән сиктәш.
Тарих
Рязань өлкәһе 1937 йылдың 26 сентябрендә ойошторолған. Быға тиклем уның территорияһы Мәскәү һәм Воронеж өлкәләре составында була.
Билдәле шәхестәр
- Варфоломеев Дмитрий Фёдорович, (24.09.1918—7.05.1992), хужалыҡ эшмәкәре, ғалим-химик-технолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1966—1977 йылдарҙа КПСС‑тың 22‑се съезы исемендәге Өфө нефть эшкәртеү заводы, 1977—1988 йылдарҙа Башҡортостан нефть эшкәртеү ғилми-тикшеренеү институты директоры. Башҡорт АССР-ының 9-сы саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Техник фәндәр докторы (1975), профессор (1981). РСФСР‑ҙың (1981) һәм БАССР‑ҙың (1967) атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре, СССР‑ҙың нефть эшкәртеү һәм нефтехимия сәнәғәте отличнигы (1967), СССР‑ҙың почётлы нефтехимигы (1978). Ленин (1971), Октябрь Революцияһы (1975), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1959) һәм «Почёт Билдәһе»(1966) ордендары кавалеры. Хәҙерге Сасов районы Заболотье ауылынан[2]
- Сапельников Валерий Михайлович (27.05.1939), ғалим-инженер-электроник, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 2001 йылдан Башҡорт дәүләт аграр университеты ның кафедра мөдире. Техник фәндәр докторы (1998), профессор (2000). Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары профессональ белем биреү хеҙмәткәре (2000). Кадом ҡасабаһынан[3].
Халҡы
Рәсәй Дәүләт статистикаһы федераль хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, өлкә халҡы 1 082 231 (2024) кеше тәшкил итә. Халыҡ тығыҙлығы — 27.33 кеше/км2 (2024). Ҡала халҡы — 74.75 % (2015).
- Милли состав
| Иҫәп алыу йылдары | 1989[4] | 2002[5] | 2010[6] |
|---|---|---|---|
| Милләтен күрһәткәндәр | 1347753 (100 %) | ▼ 1214693 (100 %) | ▼ 1079695 (100 %) |
| Урыҫтар | 1295324 (96,1 %) | ▼ 1161447 (95,6 %) | ▼ 1026919 (95,1 %) |
| Украиндар | 15542 (1,1 %) | ▼ 12671 (1,0 %) | ▼ 8894 (0,8 %) |
| Мордвалар | 8528 (0,6 %) | ▼ 7252 (0,6 %) | ▼ 5564 (0,5 %) |
| Әрмәндәр | 927 (0,1 %) | ▲ 4458 (0,4 %) | ▲ 5549 (0,5 %) |
| Татарҙар | 4922 (0,4 %) | ▲ 5569 (0,3 %) | ▼ 4941 (0,5 %) |
| Әзербайжандар | 1777 (0,1 %) | ▲ 2939 (0,2 %) | ▲ 3652 (0,3 %) |
| Үзбәктәр | 749 (0,1 %) | ▲ 750 (0,1 %) | ▲ 3278 (0,3 %) |
| Башҡа милләттәр | 19984 (1,5 %) | ▼ 19607 (1,6 %) | ▲ 20898 (1,9 %) |
Рязань өлкәһендә 1989 йылда — 476, 2002 йылда — 386 башҡорт йәшәгәне теркәлгән[7].
Административ-территориаль бүленеш
2006 йылдан алып өлкә территорияһында 314 муниципаль берәмек, шул иҫәптән 4 ҡала округы, 25 муниципаль район, 31 ҡала биләмәһе һәм 254 ауыл биләмәһе бар.
Иҫкәрмәләр
- ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/europe
- ↑ Башҡорт энциклопедияһы — Варфоломеев Дмитрий Федорович 2016 йылдың 21 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 21 сентябрь 2018)
- ↑ Башҡорт энциклопедияһы — Сапельников Валерий Михайлович 2016 йылдың 21 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 24 май 2019)
- ↑ Всесоюзная перепись населения 1989 года
- ↑ Всероссийская перепись населения 2002 года
- ↑ Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года 2017 йылдың 24 август көнөндә архивланған.
- ↑ Йосопов Р. М. Башҡорт диаспоралары // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.
Һылтанмалар
- Официальный сайт Правительства Рязанской области 2015 йылдың 10 март көнөндә архивланған.
- Законодательство Рязанской области 2016 йылдың 9 ғинуар көнөндә архивланған.
- История, культура и традиции Рязанского края 2009 йылдың 26 февраль көнөндә архивланған.
- Рязанская область в справочнике-каталоге «Вся Россия» 2012 йылдың 13 октябрь көнөндә архивланған.
- Топонимический словарь населённых пунктов Рязанской области
