Әмтә йылғаһы

ӘмтәРәсәйҙең Ростов өлкәһендәге йылға, Джурак-Сал  йылғаһының (Дон бассейны) уң ҡушылдығы. Оҙонлоғо 39 км, һыу йыйыу бассейнының майҙаны, 570 км². Һарҡыуы 1,4 м/км. Был йылғала быуа төҙөлгән.

Исеме

Ростов өлкәһендә  Оло Әмтә йырыны бар  —  Кесе Куберле йылғаһының һул ҡушылдығы[1].

"Ростов өлкәһе тәбиғәтендә" 1940 йылда  йылға Ямта тип телгә алынған:

Джурюк-Сал үҙенә 5  ҙур һул ҡушылдыҡтарҙы  — Цеклита, Булукта, Урта һәм   Булукта һәм Пандесал - йылғаларын , ә уң яҡтан Зегистаны һул ҡушылдыҡтары  Чигарт менән  Ямтаны ҡабул итә[2]

Моғайын, йылға исеме   калм.ҡалм. ӘмтәӘмтә  - тере,  йәнләнгән һүҙенән килеп сыҡҡан. [3].

Ағым

Йылға Ергеней битләүенең көнбайышында, Оборочная һәм Обрушина йырындары ҡушылған ерҙә башлана. Ағымының дөйөм йүнәлеше көнбайышҡа һәм төньяҡ -көнбайышҡа табан бара. Түбәнге ағымында ҙур Заветный (районы  шул исемдә) ауылы аша ағып үтә.[4] Сал йылғаһына уның тамағынан 571 км өҫтәрәк ,Фрунзе утарынан көнбайыштараҡ,  һул яҡтан килеп ҡушыла.

Ростов өлкәһе Заветинский районы  биләмәләрендә аға.

Бассейны

Әмтә йылғаһының бассейны тулыһынса тиерлек Ростов өлкәһе Заветинский районында , ҙур булмаған өлөшө Ҡалмыҡ республикаһы территорияһында урынлашҡан .

  • Амта
    • Оборочный йырыны (Оброчный[5]) — һул
    • Обрушина  йырыны— уң
    • Бакшин-Сала йырыны — (уң)
      • Дунда йырыны — (уң)
    • Рассыпная йырыны — (һул)
    • Гусарка йырыны — (уң)
    • Терновое йырыны — (һул)
    • Анхара — (уң)
    • Бабин йырыны — (һул)

Тораҡ пункттар

  • х. Андреев
  • с. Кичкино
  • с. Заветное

Һылтанмалар