Рус телендәге версияМахсус проекттар
Күренеште көйләргәТелде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Әхмәт Шакири

Әхмәт Мирғәсим улы Шакиров (рус. Ахмет Миргасимович Шакиров; 1920 йылдың, Бишҡурай — 1941 йылдың йәки 1943 йылдың, Краснодар крайы) — Әхмәт Шакири әҙәби псевдонимы менән ижад иткән совет башҡорт шағиры һәм тәржемәсеһе, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы[1].

Биографияһы

Әхмәт Мирғәсим улы Шакиров 1920 йылда Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙенең Бишҡурай ауылында (хәҙер Башҡортостан Республикаһының Туймазы районы Бишҡурай ауылы) мулла ғаиләһендә тыуған[2]. Ете йыллыҡ мәктәпте тамамлағас, 1937—1939 йылдарҙа Өфөлә Б. Нуриманов исемендәге Башҡорт педагогия рабфагында уҡый. 1939 йылда педагогия институтына инә, ләкин шул уҡ йылдың октябрендә Ҡыҙыл армия сафына алына. Биографик белешмә мәғлүмәттәре буйынса, политрук ярҙамсыһы булып хеҙмәт итә[2]. СССР Оборона министрлығының иҫәп документтарында ул 61-се уҡсылар дивизияһының 66-сы уҡсылар полкы рядовойы итеп күрһәтелгән[3].

Белешмә һәм энциклопедик баҫмаларҙа Шакири 1941 йылда фронтта һәләк булған тип яҙыла[1][2]. Әммә «Память народа» порталындағы иҫәп яҙмаһында ул 1943 йылдың февралендә хәбәрһеҙ юғалған тип теркәлгән[3]. Тимәк, уның һәләк булыу ваҡыты тураһында сығанаҡтарҙағы мәғлүмәттәр бер-береһенә тап килмәй.

Ижады

Шиғырҙарҙы мәктәптә уҡыған осорҙа уҡ яҙа башлай. 1930-сы йылдар уртаһынан уның шиғырҙары һәм репортаждары «Йәш төҙөүсе» гәзитендә баҫыла. Шакириҙың лирик әҫәрҙәре «Тәүге йыр» һәм «Икенсе йыр» альманахтарына инә, шулай уҡ республика матбуғатында донъя күрә[1][2].

1939 йылда фашизмға һәм һуғышҡа ҡаршы йүнәлтелгән «Ҡара күҙлек аҫтындағы сер» поэмаһын яҙа. Ғәли Ибраһимов менән берлектә «Бәхетле ғүмер» (1940) шиғри йыйынтығын сығара. Михаил Лермонтов һәм Тарас Шевченко әҫәрҙәрен башҡорт теленә тәржемә итә[1].

Китаптары

  • Шакири Ә., Ибраһимов Ғ. Бәхетле ғүмер: шиғырҙар. — Өфө: Башгосиздат, 1940. — 60 бит.  (баш.)

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 Шакири Ахмет. Региональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан». ГАУН РБ «Башкирская энциклопедия» (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 21 сентябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 Баимов Р. Н., Гареева Г. Н., Тимергалина Р. Х. Писатели земли башкирской: справочник. — Уфа: Китап, 2006. — С. 452. — 496 с.
  3. ↑ 1 2 Шакиров Ахмет Миргасимович. Донесение о потерях. Память народа. Министерство обороны Российской Федерации. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 21 сентябрь 2026.

Әҙәбиәт

  • Баимов Р. Н., Гареева Г. Н., Тимергалина Р. Х. Писатели земли башкирской: справочник. — 2-е изд., перераб. и доп.. — Уфа: Китап, 2015. — 672 с. — ISBN 978-5-295-06338-1.
  • Сафуанов С. Ғ. Йыр сафта ҡала (баш.). — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1960. — С. 123—135. — 184 с.
  • Тимерғәлина Р. Х. Әхмәт Шакири (1920—1941) (баш.) / Башҡортостан яҙыусылары: библиографик белешмә. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1968. — С. 457.

Һылтанмалар

  • Шакири Ахмет. Региональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан». ГАУН РБ «Башкирская энциклопедия».

Категориялар