Айыутоҙаҡлаған (һырт)
Айыутоҙаҡлаған — тау һырты. Көньяҡ Уралда, Башҡортостан биләмәһендә урынлашҡан.
Ҡылыҡһырлама
Белорет районында Бирйән һәм Ҡусағаҙы йылғалары (Инйәр йылғаһы ҡушылдыҡтары) араһынан көньяҡ-көнбайыштан төньяҡ-көнсығышҡа табан субмеридиональ йүнәлештә һуҙылған.
Оҙонлоғо 10 км. Төньяҡ өлөшө (киңлеге 4,5 км) күп уйһыулыҡтар менән йырғыланған, бында 5 түбә айырылып тора; көньяҡ өлөшөнә (киңлеге 3 км) йомро түбәләр, текә битләүҙәр хас. Һырттың бейеклеге 500 м ашыу.
Өҫкө рифейҙың елмәрҙәк свитаһы ҡомташтары, алевролиттары, һәүерташтарынан тора.
Ландшафтары ныҡ айырымланған. Тау-урман тупрағында киң япраҡлы һәм ҡара ылыҫлы, асыҡ ылыҫлы һәм ваҡ япраҡлы урмандар таралған.
Топонимика
Был тауҙа айыуға тоҙаҡ ҡорғандар. Атамаһы шунан алынған.
Һылтанмалар
- И.М.Япаров, Тәржемәсе И.М.Япаров. / Айыутоҙаҡлаған (һырт) // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.