Вилданов Рәүф Ғибаҙулла улы

Рәүф Ғибаҙулла улы Вилданов (рус. Вильданов, Рауф Гибадуллович; 1953 йылдың 24 октябре, Ишембай, Башҡорт АССР-ы)— Рәсәй ғалимы, инженер-электромеханик, техник фәндәр докторы (2008), ӨДНТУ-ның Салауат филиалы «Сәнәғәт предприятиеларының электр ҡорамалдары һәм автоматикаһы» кафедраһы профессоры. Нефть һәм газ тармағында магнитлы диагностика һәм сәнәғәт хәүефһеҙлеген тәьмин итеү өлкәһендә белгес.

Биографияһы

1953 йылдың 24 октябрендә Башҡорт АССР-ының Ишембай ҡалаһында тыуған. 1978 йылда Өфө нефть институтын «Химик-технологик процестарҙы автоматлаштырыу һәм комплекслы механикалаштырыу» белгеслеге буйынса тамамлай, автоматлаштырыу буйынса инженер-электромеханик квалификацияһын ала[1].

1980 йылдан Өфө дәүләт нефть техник университетының Салауат филиалында эшләй. Фәнни-педагогик эшмәкәрлегенең дөйөм стажы — 40 йылдан ашыу, уның бөтә хеҙмәт юлы университет менән бәйле.

1987 йылда Интроскопия ғилми-тикшеренеү институтында (Мәскәү) аспирантура тамамлай. 2006 йылда ӨДНТУ-ла «Янғын һәм сәнәғәт хәүефһеҙлеге» (нефть-газ тармағы) белгеслеге буйынса докторантураны тамамлай.

Техник фәндәр докторы (2008). Докторлыҡ диссертацияһының темаһы — «Магнитлы сканирование ысулын ҡулланып, тышлы конструкцияларҙы эксплуатациялау хәүефһеҙлеген тәьмин итеү». Рособрнадзор эксперты булараҡ, Рәсәй Федерацияһы юғары уҡыу йорттарында уҡытыу йөкмәткеһенең һәм сифатының ярашлылығын баһалау буйынса аккредитация комиссиялары эшендә ҡатнаша[2].

Фәнни эшмәкәрлеге

Р. Ғ. Вильдановтың фәнни тикшеренеүҙәре нефть-газ тармағының тышлы (оболочковая) конструкцияларын магнитлы диагностикалау ысулдарын һәм сараларын әҙерләүгә арналған. Уның тарафынан түбәндәгеләр өйрәнелә:

  • деформацияланыу һәм зыян тупланыу процесында тышлы конструкциялар металының ҡайтанан магнитланыу (перемагничивание) юғалтыуҙары үҙгәреүе һәм бүленеше;
  • көсөргәнешле-деформацияланған хәлдә ҡайтанан магнитланғанда юғалтыуҙарҙың гармоник составы;
  • анизотроп һәм дифференциаль датчиктар ҡулланып, металл конструкцияларҙың көсөргәнешле-деформацияланған хәлен контролләү үҙенсәлектәре.

Уның етәкселегендә һәм шәхси ҡатнашлығында емерелмәй торған контроль (неразрушающий контроль) приборҙары әҙерләнә һәм производствоға индерелә, шул иҫәптән[3]:

  • МД-10 магнитотелевизион дефектоскобы;
  • МД-11 ПМ магнитлы интроскобы;
  • ИМН-1 механик көсөргәнештәр индикаторы;
  • ПАК-11 ПМ программа-аппарат комплексы.

Әҙерләнгән ҡулайламалар һынау үтә һәм Е. О. Патон исемендәге Электр иретеп йәбештереү институтында (Киев), Кременчуг нефть эшкәртеү заводында, «Подземнефтегаз» АЙ-нда (Ишимбай), «Салаватнефтемаш» АЙ-нда, шулай уҡ Башҡортостан Республикаһының һәм БДБ илдәренең башҡа предприятиеларында ҡулланылыш таба.

250-нән ашыу фәнни хеҙмәт, шулай уҡ 25 авторлыҡ таныҡлығы һәм уйлап табыуҙарға патенттар авторы[2].

Төп хеҙмәттәре

  • Исследование анизотропного и дифференциального датчиков для контроля напряжённо-деформированного состояния металлических конструкций // Приборы и системы. Управление, контроль, диагностика. 2008. № 8.

Наградалары һәм маҡтаулы исемдәре

  • ӨДНТУ-ның атҡаҙанған хеҙмәткәре (2021);
  • Рәсәй Федерацияһы Мәғариф һәм фән министрлығының Почёт грамотаһы (2016);
  • «Социалистик ярыш еңеүсеһе» билдәһе (1975);
  • ӨДНТУ-ның Почёт грамоталары[2][1].

Иҫкәрмәләр

  1. 1 2 Вильданов Рауф Гибадуллович. bashenc.online. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 февраль 2026.
  2. 1 2 3 Опыт – наше всё! Рауф Гибадуллович Вильданов | УГНТУ. rusoil.net. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 февраль 2026.
  3. Вильданов Рауф Гибадуллович | sibac.info. sibac.info. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 февраль 2026.