Вәлиев Камил Мөхәмәтшакир улы
Вәлиев Камил Мөхәмәтшакир улы (20 сентябрь 1942 йыл) — Совет һәм Рәсәй актёры һәм режиссёры. РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1984), ТАССР-ҙың халыҡ артисы (1979), ТАССР-ҙың атҡаҙанған артисы (1973). Рәсәй театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы (1965).
Биографияһы
Вәлиев 1942 йылда БАССР-ҙың Ҡандра районында (хәҙерге Туймазы районы) Түбәнге Сәрҙек ауылында тыуған. 1966 йылда Әлмәт татар драма театры ҡарамағындағы театр студияһын тамамлай, унда Ғ.Ф. Йосопов курсында белем ала. Театрҙа уҡырға тиклем үк, 1961 йылда Туймазы район мәҙәниәт йортоноң драма коллективын етәкләй. 1963 йылда Минзәлә татар драма театрында актёр булып эшләй башлай, ә 1964 йылдан Әлмәт татар драма театрына күсә. 1997 йылға тиклем театрҙа актёр булараҡ эшләй, ә 1997—2004 йылдарҙа — төп режиссёр. 2004 йылдан алып театрҙа ҡабаттан актёр булып эшен дауам итә[1].
Ижади эшмәкәрлеге
Вәлиев — юғары сәхнә мәҙәниәтенә эйә булған һәм үҙенең темпераменты менән билдәле актёр. Ул тәүге ролдәренән үк тәрән һәм ҡатмарлы психологик образдар тыуҙырыу һәләтен күрһәтә. Уның иң сағыу ролдәре араһында: Мирхәйҙәр («Ташҡындар» Т. Ғиззәт пьесаһы буйынса, дебют роле, 1966), Шәкир («Диләфрүзгә дүрт кейәүе» Т. Г. Миңнуллин), Риппафрата (“Трактир хужабикәһе” — “Трактирщица”, К.Гольдони), Әсфән (“Әгәр бик һағынһаң”, А.М.Ғиләжев) кеүек образдар бар.
Вәлиев трагедиялы характерҙағы ролдәрҙә лә үҙен яҡшы күрһәтә: «Ай тотолған төндә» спектаклендә Аҡъегет һәм Дәрүиш, С. Т. Айтматовтың повесы буйынса ҡуйылған Г. К. Хөсәйеновтың «Әсә яланы» спектаклендә Суванкул ролдәрен башҡара.[1]
Режиссёрлыҡ карьераһы
Вәлиев режиссёр булараҡ тәүге эшен 1993 йылда Т. Ғ. Миңнуллиндың «Аҡбай һәм һарыҡ малайы» спектаклен ҡуйыу менән башлай. Уның спектаклдәренә сағыу сәхнә ысулдары һәм сатирик образдар хас. Режиссёр репертуарында Башҡортостан яҙыусылары әҫәрҙәре ҙур урын алып тора, улар араһында — И. А. Абдуллиндың «Айһылыуҙың айлы кистәре», И. Х. Йомағоловтың «Мөхәббәт ҡоштары», Ф. М. Бүләковтың «Әбейҙәргә ни етмәй?», Р. М. Кинйәбаевтың «Гүргә керер сер ине» пьесалары бар[1].
Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре
1998 йылда Вәлиев Төрки халыҡтарҙың «Науруз» халыҡ-ара театр фестивалендә (Ҡазан) дипломант була. 2022 йылда Татарстан Республикаһы алдындағы хеҙмәттәре өсөн миҙалы менән бүләкләнә[2].
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 3 Вәлиев Камил Мөхәмәтшакир улы // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- ↑ Вәлиев Камил Мөхәмәтшакир улы. Әлмәт татар дәүләт театры.
Һылтанмалар
- Вәлиев Камил Мөхәмәтшакир улы // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- Валеев Камиль Мухаметшакирович. Альметьевская энциклопедия.