Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Дауҡаев Марат Фуат улы

Марат Фуат улы Дауҡаев (рус. Даукаев Марат Фуатович; 1952 йылдың 12 сентябре, Өфө) — совет, Рәсәй һәм Америка балет артисы, балет педагогы; РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1983), М. И. Глинка исемендәге РСФСР-ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1977).

Биографияһы

1952 йылда Өфөлә тыуған (БАССР, РСФСР, СССР). 1964–1969 йылдарҙа А. Я. Ваганова исемендәге Ленинград хореография училищеһында уҡый, ата-әсәһе сире сәбәпле өҙөклөк менән[1].

1969–1970 йылдарҙа — Өфө опера һәм балет театрының балет артисы[2]. 1970 йылда БАССР-ҙың Мәҙәниәт министрлығы тарафынан уҡыуын тамамлау өсөн Пермгә ебәрелә[2].

1973 йылда Пермь хореография училищеһын тамамлай (Ю. И. Плахт класы)[3]. Уҡыу ваҡытында В. И. Ленин исемендәге стипендияға тәҡдим ителә[2]. 1973–1974 йылдарҙа яңынан Өфө театрында эшләй[2].

Училищены тамамлағас, Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының (БГТОиБ) солисы булып эшләй, 1974 йылдан — Пермь опера һәм балет театрының солисы, 1977 йылдан 1996 йылға тиклем — Мария театрының солисы (Санкт-Петербург)[1].

1977 йылда ҡатыны О. И. Ченчикова менән бергә С. М. Киров исемендәге Ленинград опера һәм балет театрына хореограф О. М. Виноградов саҡырыуы буйынса эшкә киләләр[2].

М. Ф. Дауҡаев Ҙур театрҙың прима-балеринаһы Н. В. Павлова менән дуэтта сығыш яһай, Мәскәүҙәге II Халыҡ-ара балет артистары конкурсында уның партнёры була[4].

Лирик-драматик амплуа тансыһы, Дауҡаев Пермь һәм Ленинград сәхнәләрендә классик бейеүҙең иң яҡшы вәкилдәренең береһе була. Уны бейеүҙең нәфис манераһы, академизм, дуэтта камил оҫталыҡ айырып торған[2].

Тансы карьераһын тамамлағас, Мариинский театрында педагог-репетитор булып эшләй (1996–1997)[1].

Фильмографияһы

  • 1975 — «Вступление в балет» (Пермь телестудияһы) — «Спящая красавица» балетынан адажио (Н. В. Павлова менән бергә)
  • 1982 — «Анюта» («Ленфильм») — Студент партияһы
  • 1983 — «Анна Павлова» (реж. Э. Лотяну) — хореографик күренештәрҙә ҡатнашыу
  • 1985 — «Золушка» (балеттың телеэкранизацияһы)

Репертуары

Дауҡаев М. Ф. — лирик-драматик амплуа тансыһы, түбәндәге театрҙарҙа партиялар башҡара:

Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры (БГТОиБ)
  • «Шопениана» (дебют, 1973) — Йәш егет
  • «Жизель» А. Адан — Альберт
  • «Спящая красавица» П. И. Чайковский — Дезире
  • «Лебединое озеро» П. И. Чайковский — Зигфрид
  • «Щелкунчик» П. И. Чайковский — Принц
  • «Дон Кихот» Л. Ф. Минкус — Базиль
П. И. Чайковский исемендәге Пермь опера һәм балет театры
  • «Слуга двух господ» М. И. Чулаки — Флориндо
  • «Ромео и Джульетта» С. С. Прокофьев — Ромео
  • «Щелкунчик» П. И. Чайковский — Принц
  • «Кармен-сюита» — Хозе
  • «Коппелия» — Франц
  • «Спящая красавица» П. И. Чайковский — Дезире
С. М. Киров исемендәге ЛАТОБ
  • «Жизель» А. Адан — Альберт
  • «Дон Кихот» Л. Ф. Минкус — Базиль
  • «Бахчисарайский фонтан» Б. В. Асафьев — Вацлав
  • «Легенда о любви» А. Д. Меликов — Ферхад
  • «Спящая красавица» П. И. Чайковский — Дезире
  • «Медный всадник» — Евгений
  • «Баядерка» Л. Ф. Минкус — Солор
  • «Раймонда» А. К. Глазунов — Жан де Бриен
  • «Сильфида» — Джеймс
  • «Лебединое озеро» П. И. Чайковский — Зигфрид
  • «Пахита» Э. Дельдевез — Солист
  • «Корсар» А. Адан — Конрад
  • «Венецианский карнавал» А. Кампра — Солист
  • «Шопениана» — Солист
  • «Золушка» С. С. Прокофьев — Принц
  • «Пушкин» — А. С. Пушкин
  • «Собор Парижской Богоматери» М. Жарр — Клод
  • «Спартак» А. И. Хачатурян — Гармодий

АҠШ-та балет мәктәбе

1995 йылда Дауҡаев Лос-Анджелесҡа уҡытырға саҡырыла, унда буласаҡ ҡатыны Памела менән таныша[5].

1997 йылдан АҠШ-та даими йәшәй, Лос-Анджелеста үҙенең балет мәктәбендә педагог булып эшләй[5].

Марат Дауҡаевтың балет мәктәбе (ингл. Marat Daukayev School of Ballet) 2001 йылда Марат һәм Памела Дауҡаевтар тарафынан нигеҙләнә[5]. Уҡытыу А. Я. Ваганова (1879–1951) методы буйынса алып барыла. Метод романтик осорҙоң традицион француз стилен итальян техникаһының көсө һәм виртуозлығы менән берләштерә. Мәктәп 3 йәштән балаларҙы ҡабул итә; 5 йәштән уҡытыу айырым алып барыла. Дәрестәр семестрҙар буйынса (көҙгө, яҙғы, йәйге), шулай уҡ Summer Intensive һәм Intersession Conservatory программалары сиктәрендә үткәрелә[5].

2026 йылға ҡарата мәктәп түбәндәге адрес буйынса урынлашҡан: 3435 Wilshire Blvd, Suite 200, Лос-Анджелес, Калифорния, 90010[5].

Мәктәпте тамамлаусылар Лондонда Король балеты мәктәбендә, Ҙур театрҙың Балет академияһында[6], Швед балет мәктәбендә, Сан-Франциско хореография училищеһында, Питтсбург балет мәктәбендә һәм башҡа уҡыу йорттарында белем алыуын дауам итә[5].

Мәктәп эргәһендә Марат Дауҡаевтың балет театры эшләй, унда мәктәп студенттары сығыш яһай. Йыл һайын Раштыала театр «Щелкунчик» классик балетын ҡуя[5].

1999 йылда Дауҡаев Денверҙа (Колорадо) Танц үҙәгендәге Колорадо балетының балетмейстеры итеп тәғәйенләнә[7].

2007 йылдан 2009 йылға тиклем Вашингтонда Киров балет академияһының художество етәксеһе вазифаһын биләй (академия 2022 йылда финанс сәбәптәр буйынса ябыла[8]). 2010 йылдан тулыһынса Лос-Анджелеста балет мәктәбендә эшмәкәрлегенә бирелә[5].

Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

  • РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1983)[1]
  • Халыҡ-ара балет артистары конкурсының III премияһы (Варна, Болгария, 1972)[2]
  • М. И. Глинка исемендәге РСФСР-ҙың Дәүләт премияһы (1977) — Пермь АТОБ-ында С. С. Прокофьевтың «Ромео и Джульетта» һәм М. И. Чулакиҙың «Слуга двух господ» балет спектаклдәрендә партиялар башҡарған өсөн[1]
  • «ХХ быуат Пермь балетының күренекле эшмәкәре» исеме «Тансы» номинацияһында (2000)[1]
  • «Күренекле педагог» исеме (Youth America Grand Prix, АҠШ, 2016)[1]

Әҙәбиәт

  • Башкирская энциклопедия. Гл. ред. М. А. Ильгамов. Т. 1. Уфа: Башкирская энциклопедия, 2008. 672 с. ISBN 978-5-88185-068-5.
  • Даукаев М. Ф. Здесь наша школа (совместно с О. И. Ченчиковой) // Звезда. 1983. 21 апр.
  • Русский балет: Энциклопедия / Под общ. ред. Г. Н. Добровольской. М.: Большая российская энциклопедия; «Согласие», 1997.

Һылтанмалар

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Даукаев Марат Фуатович. Башкирская энциклопедия. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 июль 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Даукаев МАРАТ ФАУТОВИЧ. Энциклопедия «Пермский край». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 июль 2026.
  3. ↑ Пермское хореографическое училище. Пермское хореографическое училище. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 июль 2026. Архивировано из оригинала 11 октябрь 2016 года.
  4. ↑ Лауреаты международных конкурсов артистов балета в Москве. Московский международный конкурс артистов балета. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 июль 2026. Архивировано из оригинала 25 июнь 2013 года.
  5. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Marat Daukayev School of Ballet (ингл.). Marat Daukayev School of Ballet. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 июль 2026.
  6. ↑ The Bolshoi Ballet Academy (BBA) (ингл.). Bolshoi Ballet Academy. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 июль 2026.
  7. ↑ Colorado Ballet (ингл.). Colorado Ballet. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 июль 2026.
  8. ↑ Кировская академия балета. Википедия. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 июль 2026.

Категориялар