Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Европа иҡтисади берләшмәһе

Европа иҡтисади берләшмәһе (ҡыҫҡаса ЕЭС) — 1957 йылдан 1993 йылға тиклем ғәмәлдә булған ун ике Европа дәүләтенең төбәк интеграция берекмәһе. Төп маҡсаты булып иҡтисади интеграция, дөйөм баҙар ойоштороуҙы ла индереп, булдырыу тора[2].

undefined

Тарихы

Европа интеграцияһын үҫтереүҙең төп стадиялары: Ирекле сауҙа зонаһы (1958—1968); Таможня союзы (1968—1986); Дөйөм баҙар (1986—1992); Иҡтисади һәм валюта союзы (1992—хәҙерге ваҡыт).

  • 1957 йыл. Европа иҡтисади берләшмәһенең (ЕЭС) Европа күмер һәм ҡорос берләшмәһе ағзалары булған илдәр тарафынан ойошторола[3].
  • Рим килешеүенә ярашлы, ЕЭС-тың маҡсаты таможня союзын булдырыу (үҙ-ара сауҙала таможня пошлиналарын һәм һан сикләүен эҙмә-эҙ бөтөрөү), берҙәм ауыл хужалығы сәйәсәте, ЕЭС ағзаһы илдәре араһында капиталдың, эшсе көстәрҙең һәм хеҙмәттәрҙең ирекле хәрәкәте ине. Европа иҡтисади берләшмәһенә алты дәүләт инә: Франция, Германия Федератив Республикаһы, Италия, Бельгия, Нидерланд, Люксембург. Берләшмәгә инмәгән илдәргә ҡарата берҙәм таможня тарифтары билдәләнә[4].
  • Берләшмәнең беренсе комиссияһы 1958 йылда эшләй башлай[5].
  • 1961 йылда Европа иҡтисади берләшмәһенә ассоциацияланған ағза сифатында ҡушылған тәүге ил Греция була, әммә уның ағзалығы 1967 йылда полковниктарҙың дәүләт түңкәрелешенән һуң туҡтатыла[6].
  • 1964 йыл. Дөйөм ауыл хужалығы баҙары ойошторола һәм хаҡтарҙың бер төрлөлөгө индерелә. 1969 йыл. Гаагала берләшмәне киңәйтеү һәм интеграцияны тәрәнәйтеү тураһында ҡарар ҡабул итеү (Тиндеманстың планы).
  • 1972 йыл. Валюта курстарының берлеге тураһында Европа килешеүе әҙерләнә (European Joint Float Agreement). Ҡатнашыусы илдәрҙең валюталарына яҡынса 2,25 процент диапазонда бер-береһенә үҙгәрергә мөмкинлек бирә[7].
  • 1973 йыл. Бөйөк Британияның, Данияның, Ирландияның ЕЭС-ҡа ҡушылыуы.
  • 1979 йыл. Европа валюта системаһын индереү[8].
  • 1981 йыл. Грецияның ЕЭС-ҡа ҡушылыуы[9].
  • 1986 йыл. Испанияның һәм Португалияның ЕЭС-ҡа ҡушылыуы[10].
  • 1991 йыл. ЕЭС һәм Европа ирекле сауҙа ассоциацияһы араһында Европа иҡтисади киңлеге булдырыу тураһында килешеү[4].
  • 1993 йыл. ЕЭС союзы ойошторолғандан һуң, Европа берләшмәһенә үҙгәртелә, ул Евросоюздың өс таяуының төп берләшмәһе булып тора[11], ә берекмә институттары Союз институттары булып китә.

Дәүләт-ағзалар

Флаг Дәүләт Дата вступления Телдәр Валюта Халҡы

(1990)
Бельгия Бельгия 01957-03-25 25 март 1957 нидерланд, француз, немец бельгия франкы &&&&&&&010016000.&&&&&010 016 000
Бөйөк Британия Великобритания 01973-01-01 1 ғинуар 1973 инглиз фунт стерлингов &&&&&&&057681000.&&&&&057 681 000
Греция Греция 01981-01-01 1 ғинуар 1981 грек грек драхмаһы &&&&&&&010120000.&&&&&010 120 000
Дания Дания 01973-01-01 1 ғинуар 1973 дат дат кронаһы &&&&&&&&05146500.&&&&&05 146 500
Германия Көнбайыш Германия 01957-03-25 25 март 1957 немецкий немец маркаһы &&&&&&&063254000.&&&&&063 254 000
Ирландия Ирландия 01973-01-01 1 ғинуар 1973
инглиз

һәм ирланд

ирланд фунты &&&&&&&&03521000.&&&&&03 521 000
Испания Испания 01986-01-01 1 ғинуар 1986 испан испан пасетаһы &&&&&&&038993800.&&&&&038 993 800
Италия Италия 01957-03-25 25 март 1957 итальян итальян лираһы &&&&&&&056762700.&&&&&056 762 700
Люксембург Люксембург 01957-03-25 25 март 1957 француз, немец, люксембург люксембург франы &&&&&&&&&0384400.&&&&&0384 400
Нидерланд Нидерланды 01957-03-25 25 март 1957 нидерланд нидерланд гульдены &&&&&&&014892300.&&&&&014 892 300
Португалия Португалия 01986-01-01 1 ғинуар 1986 португал португал эскудоһы &&&&&&&&09862500.&&&&&09 862 500
Франция Франция 01957-03-25 25 март 1957 француз француз франкы &&&&&&&056718000.&&&&&056 718 000

Шулай уҡ ҡарағыҙ

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ Merkedager: fødselsdager, stiftelsesdatoer, begivenheter — Осло: Biblioteksentralen, 1989. — ISBN 82-7022-061-2
  2. ↑ Европейское экономическое сообщество // Современная энциклопедия. — 2000.
  3. ↑ Брайен Батлер, Брайен Джонсон, Грэм Сидуэл и др. Общая редакция: д.э.н. Осадчая И.М. Европейское экономическое сообщество // Финансы. Толковый словарь. 2-е изд. — М.: "ИНФРА-М", Издательство "Весь Мир". — 2000.
  4. ↑ 1 2 Международная интеграция в Европе // Международные экономические отношения / Под ред. В.Е. Рыбалкина. — 6-е издание, пераб. и доп.. — М.: ЮНИТИ, 2006. — С. 304—308. — 591 с. — ISBN 5-09-002630-0.
  5. ↑ The Hallstein Commission. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 май 2020. Архивировано 21 февраль 2020 года.
  6. ↑ Deschamps, Etienne; Lekl, Christian The accession of Greece. CVCE. University of Luxemburg. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 18 март 2018. Архивировано 20 октябрь 2017 года.
  7. ↑ Baldwin, Richard & Wyplosz, Charles. The European Monetary System // The Economics of European Integration. — London, New York, Madrid, Milan.: McGraw-Hill, 2004. — С. 313—326. — 458 с. — ISBN 0-077-103947.
  8. ↑ Эволюция Европейской валютной системы. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 октябрь 2010. Архивировано 2 июль 2012 года. 2019 йылдың 25 ноябрь көнөндә архивланған.
  9. ↑ The accession of Greece. CVCE (2016). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 апрель 2020. Архивировано 8 апрель 2020 года.
  10. ↑ The Accession Treaties with Spain and Portugal 2020 йылдың 8 апрель көнөндә архивланған. on CVCE website
  11. ↑ Структура трёх опор была упразднена в 2009 году, когда опоры были заменены единым правосубъектным Европейским союзом

Әҙәбиәт

  • Корнелиус Лука. Торговля на мировых валютных рынках = Trading in the Global Currency Markets. — М.: Альпина Паблишер, 2005. — 716 с. — ISBN 5-9614-0206-1.
Ҡул ҡуйыла
Көсөнә в инә
Документ 		1948
1948
Брюссель пакты 		1951
1952
Париж килешеүе 		1954
1955
Париж килешеүҙәре 		1957
1958
Римские договоры 		1965
1967
Договор слияния 		1975
неприменимо
Решение Европейского совета 		1986
1987
Берҙәм Европа акты 		1992
1993
Маастрихтский договор 		1997
1999
Амстердам килешеүе 		2001
2003
Ницца килешеүер 		2007
2009
Лиссабон килешеүе 		Pix.gif Pix.gif Pix.gif Pix.gif Pix.gif Pix.gif Pix.gif Pix.gif
                       
Три опоры Европейского союза:  
Европейские сообщества:  
Европейское сообщество
по атомной энергии (Евратом)
Европа күмер һәм
ҡорос берләшмәһе (ЕОУС) 		2002 йылда эшмәкәрлеге туҡтай Европа берлеге (ЕС)
    Европа иҡтисади берләшмәһе (ЕЭС) Европейское сообщество (ЕС)
    TREVI Правосудие и внутренние дела (ПВД)  
  Полицейское и судебное сотрудничество по уголовным делам (ПССУ)
  Европейское политическое сотрудничество
(ЕПС) 		Общая внешняя политика и политика безопасности (ОВПБ)
Неконсолидированные органы Западноевропейский союз (ЗЕС)    
2011 йылға эшмәкәрлеге туҡтай  
                   

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар