Затлы яугир беҙҙең эраның IV-V быуаттары (бюст)

Бюст дүртмөйөшлө нигеҙгә ҡуйылған абруйлы яугирҙың күкрәккә тиклемге һүрәтләнешенән ғибәрәт. Һүрәт 1959 йылда Алтай крайының Шипуновский районы Тугозвоново ауылы һәм Новосельский ҡасабаһы араһындағы Чарыш йылғаһында табылған һөйәктәр буйынса эшләнгән. «Тугозвоновский кенәзе» булараҡ билдәле был ҡәберлекте А. П. Уманский тикшергән. Реконструкция тере сағында деформацияға дусар булған баш һөйәге мәғлүмәттәренә нигеҙләнгән. 30 йәш самаһындағы ир-егет образы физик яҡтан ныҡлыҡ тәьҫирен ҡалдыра (һөлдә мәғлүмәттәре буйынса буйы яҡынса 1,87 м). Баш һөйәге ҡатнаш раса билдәләрен күрһәтә: европеоидтарға хас бейек урынлашҡан танау һәм монголоид тибына хас һиҙелерлек яңаҡ һөйәктәре. Яурындарында кейем элементтары һүрәтләнгән, ә муйынына хайуан баштары менән алтын муйынсаҡ (гривна) тағылған. Муйынсаҡтың киҫелеше түңәрәк, ҡалынлығы 6-7 мм. Яуриндары һәм арҡаһы тигеҙ булмаған киҫелеш менән билдәләнгән.

Бюст ҡойоу техникаһын ҡулланып гипстан эшләнгән. Тасуирилыҡты арттырыу һәм тәрәнлек эффектын булдырыу өсөн ҡараңғы тонировка ҡулланылған. Бындай техника баш һөйәгенең деталдәрен, кейем элементтарын һәм биҙәүестәрҙе теүәл тапшырырға мөмкинлек бирә, был реконструкцияны ысынбарлыҡҡа яҡынайта.

Экспонат Алтай дәүләт тыуған яҡты өйрәнеү музейының филиалы булған М. Т. Калашниковтың мемориаль музейында һаҡлана. 1823 йылда нигеҙ һалынған Алтай дәүләт тыуған яҡты өйрәнеү музейы төбәк тарихын сағылдырған археологик табылдыҡтарҙың һәм уникаль экспонаттарҙың ҙур фондына эйә.