Рус телендәге версияМахсус проекттар
Күренеште көйләргәТелде алмаштырырғаМәғлүмәт
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Зимин Юрий Степанович


Юрий Степанович Зимин (рус. Юрий Степанович Зимин; 1958 йылдың 1 июле, Яңы Троевка, Башҡорт АССР-ы) — Рәсәй химигы, физик химия һәм химик кинетика өлкәһе белгесе. Химия фәндәре докторы (2006), профессор (2011)[1]. Өфө фән һәм технологиялар университетының физик химия һәм химик экология кафедраһы профессоры[2].

Биографияһы

1980 йылда Башҡорт дәүләт университетының химия факультетын тамамлай. 1980—1981 йылдарҙа стажировка үтә, 1981—1984 йылдарҙа Новосибирск дәүләт университеты аспирантураһында уҡый[3].

1986 йылда кандидатлыҡ, ә 2006 йылда докторлыҡ диссертацияһын яҡлай. Доцент ғилми исемен 1996 йылда, профессор исемен 2011 йылда ала[3][1].

1984 йылдан Башҡорт дәүләт университетының физик химия һәм химик кинетика кафедраһында эшләй. Һуңыраҡ кафедра физик химия һәм химик экология кафедраһы тип үҙгәртелә. Өлкән ғилми хеҙмәткәр, ассистент, өлкән уҡытыусы, доцент һәм профессор вазифаларын биләй[3]. Әлеге ваҡытта Өфө фән һәм технологиялар университетының физик химия һәм химик экология кафедраһы профессоры булып эшләй[2].

Ғилми эшмәкәрлеге

Зиминдың төп тикшеренеү йүнәлештәре — окисланыу процестарының кинетикаһы һәм механизмдары, органик берләшмәләрҙе озонлаштырып окисландырыу һәм химик экология[1][3]. Ул етәкселек иткән ғилми төркөм органик берләшмәләрҙең шыйыҡ фазала окисланыуын һәм дарыу матдәләрен окси- һәм карбоксил төркөмлө берләшмәләр менән комплекс барлыҡҡа килтереү аша модификациялауҙы өйрәнә[4].

Зимин озондың азотлы нигеҙҙәр һәм урацил сығарылмалары менән реакцияларын, шулай уҡ урацил сығарылмаларының окисландырылған полимерҙар менән комплекс барлыҡҡа килтереүен тикшереүҙә ҡатнаша[5][6]. 2019 йылға ҡарата 200-ҙән ашыу ғилми хеҙмәт баҫтырып сығара[1]. «Пектиновые полисахариды: окислительные превращения и комплексообразование с лекарственными веществами» («Пектин полисахаридтары: окисланыу үҙгәрештәре һәм дарыу матдәләре менән комплекс барлыҡҡа килтереү»; Саарбрюккен, 2011) монографияһы авторҙаштарының береһе[1].

2019—2022 йылдарҙа Рәсәй фән фондының «Пиримидин сығарылмалары һәм башҡа азот һәм кислород төркөмлө берләшмәләр нигеҙендә күп функциялы (шешеүгә, шештәргә, вирустарға ҡаршы һ. б.) тәьҫиргә эйә яңы дарыу сараларын эшләү» тип аталған 19-73-20073-се проектына етәкселек итә. 19-73-20073-П һанлы дауам ителгән проект 2023—2025 йылдарҙа тормошҡа ашырыла[7][4].

Зимин авторҙарының береһе булған патенттар араһында 6-метилурацилдың пектин менән комплекслы берләшмәһенә һәм уны алыу ысулына патент (RU2563258C1, 2015 йылда баҫылып сыға)[8], шулай уҡ 5-аминосалицил кислотаһының окисландырылған пектин менән комплекслы берләшмәһенә патент (RU2818489C1, 2024 йылда баҫылып сыға) бар[9].

Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре

Өфө фән һәм технологиялар университеты Зиминдың түбәндәге бүләктәрен һәм дәртләндереү сараларын күрһәтә[10]:

  • Рәсәй Федерацияһы Мәғариф һәм фән министрлығының Почёт грамотаһы;
  • «Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы» күкрәк билдәһе;
  • «Рәсәй Федерацияһының мәғариф өлкәһендәге почётлы хеҙмәткәре» тигән маҡтаулы исем;
  • Башҡортостан Республикаһы Башлығының Рәхмәт хаты.

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 Зимин Юрий Степанович. Региональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан». ГАУН РБ «Башкирская энциклопедия» (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 сентябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 Профессорско-преподавательский состав кафедры физической химии и химической экологии. Уфимский университет науки и технологий. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 сентябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 Зимин Юрий Степанович. Бутлеровские сообщения. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 сентябрь 2026.
  4. ↑ 1 2 Наука и инновации кафедры физической химии и химической экологии. Уфимский университет науки и технологий. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 сентябрь 2026.
  5. ↑ Максютова А. А.; Хайнасова Э. Р.; Зимин Ю. С. (2021). «Хемилюминесценция в реакциях озона с аденином и цитозином в водных растворах». Журнал физической химии 95 (10): 1534—1537. DOI:DOI:10.31857/S0044453721100174.
  6. ↑ Зимин Ю. С.; Кутлугильдина Г. Г.; Рамазанова З. Ф.; Мустафин А. Г. (2022). «Взаимодействие окисленной фракции поливинилового спирта с производными урацила в водных растворах». Журнал физической химии 96 (8): 1159—1164. DOI:DOI:10.31857/S0044453722080313.
  7. ↑ Разработка новых лекарственных средств полифункционального действия на основе производных пиримидина и других азот- и кислородсодержащих соединений. Российский научный фонд. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 сентябрь 2026.
  8. ↑ RU2563258C1 — Комплексное соединение 6-метилурацила с карбоксилсодержащим органическим соединением и способ его получения. Google Patents (20 сентябрь 2015). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 сентябрь 2026.
  9. ↑ RU2818489C1 — Комплексное соединение 5-аминосалициловой кислоты с окисленным пектином, проявляющее противоязвенную активность, и способ его получения. Google Patents (2 май 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 сентябрь 2026.
  10. ↑ Образование: кафедра физической химии и химической экологии. Уфимский университет науки и технологий. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 сентябрь 2026.

Категориялар