Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Лабытнанги

Лабытнанги (хант. лапыт нангк — «ете ҡарағас», рус. Лабытнанги) — Рәсәй Федерацияһының Ямал-Ненец автономиялы округында урынлашҡан ҡала.

Халҡы — Ошибка Lua в Модуль:Statistical на строке 76: attempt to index local 'RawData' (a nil value). кеше (Ошибка Lua в Модуль:Statistical на строке 76: attempt to index local 'RawData' (a nil value).).

Атамаһы

Ҡала ханттарҙың Лабытнанг тирмәләре тип аталған ауылынан барлыҡҡа килгән. Ҡаланың исеме хант телендәге лапыт («ете») һәм нангк («ҡарағас») тигән һүҙҙәрҙән килеп сыҡҡан [3].

Географияһы

Ҡала Обь йылғаһының түбәнге ағымында Вылпосл ҡылымығы ярында урынлашҡан. Поляр Урал һәм Көнбайыш Себер тигеҙлеге тоташҡан урындағы убалы-ҡырлалы төбәк. Төньяҡ поляр түңәрәктән төньяҡтараҡ булғанлыҡтан, Лабытнанги урыны менән һаҙлыҡлы матур урман тундраһы менән уратып алынған.

Тарихы

Лабытнанги ауылы беренсе тапҡыр 1868 йылда телгә алына[4]. XIX быуат башында Выл-Посл йылғаһы ярында ханттар торамаһы булараҡ барлыҡҡа килә.

1975 йылдың 5 авгусында ҡасаба округ әһәмиәтендәге ҡала итеп үҙгәртелә[4].

Халҡы

2020 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, 2021 йылдың 1 октябренә халыҡ һаны буйынса ҡала Рәсәй Федерацияһының 1117[28]ҡалаһынан 564-се урында ине [29]. Ошибка Lua в Модуль:Statistical на строке 76: attempt to index local 'RawData' (a nil value).

Ошибка Lua в Модуль:Statistical на строке 76: attempt to index local 'RawData' (a nil value).

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2020) мәғлүмәттәре буйынса, 2021 йылдың 1 октябренә ҡарата халыҡ һаны буйынса ҡала 565 урында[5] (Рәсәй Федерацияһы ҡалаларының 1118 ҡалаһы араһында[6]).

Климаты

Ҡала Субарктик бүлкәттең айырым климат зонаһында урынлашҡан. Климаты — уртаса һалҡын, яуым-төшөм йыл дауамында күп. Уртаса йыллыҡ температура — 6,1 °C тәшкил итә. Иң йылы июль айының уртаса температураһы — +14,8 °C, иң һалҡын ай — ғинуарҙа уртаса температура — 23,9 °C[7]. Температураның абсолют минимумы −54°С, абсолют максимум — +31°С[8].

Ҡаланың почетлы граждандары

  • Әхәтова Альбина Хәмит ҡыҙы — рәсәй биатлонсыһы, 2006 йылда олимпия чемпионы, 4 тапҡыр донъя чемпионы, Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры, Лабытнанги ҡалаһының почетлы гражданы (2006)[9].
  • Әхәтов Хәмит Фәйзрахман улы — саңғы дисциплиналары буйынса совет һәм рәсәй тренеры, Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры, Лабытнанги ҡалаһының почетлы гражданы (2000)[9].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 ОКТМО (урыҫ)
  2. ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx
  3. ↑ Поспелов, 2008
  4. ↑ 1 2 Устав муниципального образования город Лабытнанги. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 октябрь 2018. Архивировано 18 апрель 2022 года. 2022 йылдың 18 апрель көнөндә архивланған.
  5. ↑ с учётом городов Крыма
  6. ↑ Таблица 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, муниципальных округов, городских и сельских поселений, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов с населением 3000 человек и более (XLSX).
  7. ↑ Климат: Лабытнанги - Климатический график, График температуры, Климатическая таблица - ru.Climate-Data.org. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 октябрь 2019. Архивировано 3 октябрь 2019 года.
  8. ↑ Лабытнанги. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 октябрь 2019. Архивировано 3 октябрь 2019 года.
  9. ↑ 1 2 Почетные граждане / Администрация города Лабытнанги. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 4 сентябрь 2019. Архивировано 13 август 2019 года. 2019 йылдың 13 август көнөндә архивланған.

Әҙәбиәт

  • Поспелов Е. М. Географические названия России. Топонимический словарь. — М.: Астрель, АСТ, 2008. — 523 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-17-054966-5.

Һылтанмалар

Категориялар