Соколов Владимир Вячеславович

Владимир Вячеслав улы Соколов (рус. Владимир Вячеславович Соколов; 1952 йылдың 9 авгусы, Яңауыл, Башҡорт АССР-ы) — совет һәм Рәсәй математигы, һыҙыҡһыҙ дифференциаль тигеҙләмәләр теорияһы өлкәһендә белгес, С. В. Ковалевская исемендәге премия лауреаты (2007)[1].

Биографияһы

1952 йылдың 9 авгусында БАССР-ҙың Янаул районы үҙәк ҡасабаһы Янаулда (хәҙер Янаул ҡалаһы) тыуа[2].

Өфө ҡалаһының 76-сы мәктәбендә уҡый.

1969 йылда МДУ ҡарамағындағы 18-се физика-математика мәктәп-интернатын тамамлай[3].

1975 йылда Башҡорт дәүләт университетын, 1979 йылда аспирантураны тамамлай (етәксеһе А. Б. Шабат)[2].

1983 йылдан — СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалының ОФМ өлкән ғилми хеҙмәткәре, 1989 йылдан — бүлек мөдире[2].

1990 йылда докторлыҡ диссертацияһын яҡлай.

1995 йылдан — Математика институтының баш ғилми хеҙмәткәре, 1995—1997 йылдарҙа параллель рәүештә ӨДАТУ-ла уҡыта[2].

1997 йылда профессор ғилми исеме бирелә.

2001—2023 йылдарҙа — Л. Д. Ландау исемендәге Рәсәй Фәндәр академияһының Теоретик физика институтының (Черноголовка ҡалаһы) әйҙәүсе ғилми хеҙмәткәре[4][5].

2025 йылдан — Юғары иҡтисад мәктәбенең — Сколтехтың күрһәтмәләр теорияһы һәм математик физика халыҡ-ара лабораторияһының өлкән ғилми хеҙмәткәре.

Фәнни эшмәкәрлеге

Фәнни ҡыҙыҡһыныуҙары һыҙыҡһыҙ дифференциаль тигеҙләмәләр теорияһы өлкәһендә ята[2].

Төп тикшеренеү йүнәлештәре:

  • Һыҙыҡһыҙ дифференциаль тигеҙләмәләр теорияһының алгебраик аспекттары[2];
  • Интегралланыусы дифференциаль тигеҙләмәләр[6];
  • Ли алгебралары теорияһының Лакс күрһәтмәләренә ҡушымталары[2];
  • Кире таралыу мәсьәләһе ысулы менән интегралланыусы өлөшләтә сығарылмалы һыҙыҡһыҙ тигеҙләмәләр[2];
  • Ҡаты есем динамикаһының теүәл интегралланыусы модельдәре, шул иҫәптән Кирхгоф тигеҙләмәләре менән тасуирланғандары[2];
  • Интегралланыусы тигеҙләмәләр классификацияһы, шул иҫәптән Пенлеве тибындағы системалар һәм Власов тибындағы тигеҙләмәләр[7];
  • Интегралланыусы системалар менән бәйле алгебраик структуралар[5].

100-ҙән ашыу фәнни хеҙмәт авторы[2].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

  • РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1988).
  • С. В. Ковалевская исемендәге премия (С. В. Манаков менән берлектә) (2007)[1] — «Азатлыҡтың сикле һаны менән гамильтон механикаһында яңы интегралланыусы осраҡтар» эштәр циклы өсөн.

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 Премия имени С.В. Ковалевской. РАН. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 май 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Соколов Владимир Вячеславович. Башкирская энциклопедия. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 май 2026.
  3. ↑ Соколов Владимир Вячеславович. vipschool.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 май 2026.
  4. ↑ Владимир Вячеславович Соколов. www.itp.ac.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 май 2026.
  5. ↑ 1 2 Vladimir Vyacheslavovich Sokolov. www.itp.ac.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 май 2026.
  6. ↑ Соколов Владимир Вячеславович. Math-Net.Ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 май 2026.
  7. ↑ Владимир Вячеславович Соколов. www.itp.ac.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 май 2026.