Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Сәлимгәрәев Рафаэль Әғләм улы

Сәлимгәрәев Рафаэль Әғләм улы (рус. Рафаэль Аглямович Салимгареев; 1948 йылдың 7 октябре, Өфө) — совет һәм Рәсәй рәссамы, керамика менән эшләүсе, уҡытыусы. 1982 йылда Рәссамдар союзына инә. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (1995), Рәсәй Федерацияһының урта һөнәри белем биреү өлкәһенең почётлы хеҙмәткәре (2003)[1].

Биографияһы

Р. Ә. Сәлимгәрәев 1948 йылдың 7 октябрендә Өфөлә тыуған[1]. Өфө ҡалаһының 1-се балалар художество мәктәбен тамамлаған[2].

1979 йылда Башҡорт дәүләт педагогия институтын тамамлай[1]. 1971—1986 йылдарҙа Башҡорт ижади-производство комбинатында рәссам булып эшләй[1].

1982 йылда Рәссамдар союзына инә[1]. 1995 йылда «Артыш» ижади берекмәһе ағзаһы була[1].

Ижады

Р. Ә. Сәлимгәрәев ижадының төп өлкәһе — нәфис керамика[1]. Уның әҫәрҙәренә силуэттарҙың тасуирилығы, композицияларҙың пластик асыҡлығы, ысынбарлыҡтың шартлылыҡ менән берләшеүе һәм формаларҙың стилләштерелеүе хас[1].

Р. Ә. Сәлимгәрәев иҙәнгә ҡуйыла торған вазалар, фонтандар, декоратив рельефтар, пласталар, биҙәкле тәрилкәләр һәм күләмле-арауыҡ композициялары ижад итә[1]. Уның эштәре араһында Өфө ҡала мәҙәниәт һарайындағы фонтан (1981), «Ғаилә» пласталар серияһы, 1990-сы йылдарҙағы «Кандинский иҫтәлегенә» тәрилкәләр серияһы һәм «Хор менән йырлау» композицияһы (2002) бар[1].

Кесе пластика әҫәрҙәрендә камера портреты, көнкүреш күренештәре, пейзаж һәм архитектура мотивтары сағылыш таба[1]. Улар иҫәбенә «Римма» камера портреты (1996) һәм «Ҡымыҙ» көнкүреш күренеше (2006) инә[1]. Рәссам әҫәрҙәрендә мөхәббәт, ғаилә һәм милли йолалар, хеҙмәт геройлығы, яңғыҙлыҡ һәм экология проблемалары темалары күтәрелә; 1980-се йылдарҙа «Янғын һүндереүселәр» һәм «Экология» сериялары ижад ителә[1].

1976 йылдан күргәҙмәләрҙә ҡатнаша[1]. Шәхси күргәҙмәләре Вроцлавта (Польша, 1993), Берлинда һәм Дюссельдорфта (Германия, 1994), шулай уҡ Өфөлә (2007) үтә[1].

2019 йылдың 4 апреленән 12 майына тиклем Сәлимгәрәев әҫәрҙәре М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейында башҡорт керамистарының күргәҙмәһендә күрһәтелә[3].


1995—2013 йылдарҙа Р. Ә. Сәлимгәрәев Өфө педагогия колледжының 2-се һанлыһында уҡыта[1]. 2007 йылдан Көнсығыш иҡтисади-юридик гуманитар академияһында уҡыта[1]. 2003 йылда уға Рәсәй Федерацияһының урта һөнәри белем биреү өлкәһенең почётлы хеҙмәткәре исеме бирелә[1].

Йәмәғәт эшмәкәрлеге

Р. Ә. Сәлимгәрәев 1982 йылда Рәссамдар союзына инә[1]. 1995 йылдан «Артыш» ижади берекмәһе ағзаһы була[1].

Наградалары

Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (1995)[1].

Рәсәй Федерацияһының урта һөнәри белем биреү өлкәһенең почётлы хеҙмәткәре (2003)[1].

Хәтер

Р. Ә. Сәлимгәрәев әҫәрҙәре Михаил Васильевич Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы, Рәсәй Федерацияһының гражданлыҡ оборонаһы, ғәҙәттән тыш хәлдәр һәм тәбиғәт бәлә-ҡазалары эҙемтәләрен бөтөрөү эштәре буйынса министрлығы Янғынға ҡаршы хеҙмәт идаралығы музейы, Башҡортостан Республикаһының Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры, Мәскәүҙәге «Рәсәй һынлы сәнғәте» музей-күргәҙмә үҙәге коллекцияларында, шулай уҡ Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙәге шәхси йыйылмаларҙа һаҡлана[1].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Попова Л. Н. Салимгареев Рафаэль Аглямович. Башкирская энциклопедия. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 август 2026.
  2. ↑ Светлана Игнатенко. Первая художественная. Белебеевские известия (22 декабрь 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 август 2026.
  3. ↑ Выставка известных башкирских керамистов проходит в Уфе. Молодёжная газета (29 апрель 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 август 2026.

Әҙәбиәт

  • Евсеева С. В. Творческое объединение «Артыш»: избранные произведения: каталог. — Уфа, 2002.
  • Всероссийская выставка декоративно-прикладного искусства «На радость вам»: каталог. — Москва, 2006.

Һылтанмалар

Попова Л. Н. Салимгареев Рафаэль Аглямович. Башкирская энциклопедия. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 август 2026.

Категориялар