Рус телендәге версияМахсус проекттар
Күренеште көйләргәТелде алмаштырырғаМәғлүмәт
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Филиппова Ирина Николаевна

Ири́на Никола́евна Фили́ппова (рус. Ирина Николаевна Филиппова; 1957 йылдың 5 июне, Ырымбур) — совет һәм Рәсәй балетмейстеры, хореограф, уҡытыусы. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2020)[1]. Борис Щукин исемендәге Театр институтының пластик тасуирилыҡ кафедраһы профессоры, Режиссёрҙар һәм пластика буйынса педагогтар гильдияһының ғәмәлдәге ағзаһы[2].

Биографияһы

Ирина Николаевна Филиппова 1957 йылдың 5 июнендә Ырымбурҙа тыуған. 1978–1981 йылдарҙа Барнаулдағы Алтай мәҙәниәт институтында, 1983–1992 йылдарҙа Өфө сәнғәт институтында уҡытҡан. 1992 йылдан Борис Щукин исемендәге Театр институтында эшләй[3][2].

Белеме

  • 1970–1974 — Өфөләге Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры эргәһендәге балет студияһы; педагогы — М. А. Таһирова[2][3].
  • 1974–1978 — Н. К. Крупская исемендәге Ленинград мәҙәниәт институтының хореография бүлеге; педагогы — Б. Я. Брегвадзе[2][3].
  • 1981–1983 — Дәүләт театр сәнғәте институтының (ГИТИС) балетмейстер бүлегендә ассистентура-стажировка; педагогы — О. Г. Тарасова[2][3].

Уҡытыу эшмәкәрлеге

Алтай мәҙәниәт институтында балетмейстер сәнғәтен, Өфө сәнғәт институтында һәм Борис Щукин исемендәге Театр институтында джаз-бейеү уҡыта[2]. Шулай уҡ заманса һәм сәхнә бейеүҙәрен уҡыта; «Сәхнә бейеүе» дисциплинаһын эшләүҙә ҡатнашҡан[4].

2002–2010 йылдарҙа бер үк ваҡытта Рәсәй театр сәнғәте академияһында, 2008–2010 йылдарҙа М. С. Щепкин исемендәге Театр училищеһында уҡытҡан. Профессор ғилми исеме 2005 йылда бирелгән[3].

Ижади эшмәкәрлеге

Ижадында нигеҙендә джаз-бейеү һәм модерн бейеү ятҡан заманса хореографияның төрлө стилдәре сағылыш таба. Башҡортостан, Рәсәйҙең башҡа төбәктәре һәм сит ил театрҙарында 100-ҙән ашыу спектакль һәм мюзикл ижад итеүҙә ҡатнашҡан[3][2]. 1990–1999 йылдарҙа Мәскәүҙәге Цирк сәнғәте үҙәгендә 20-нән ашыу номер ҡуйған[2].

Мәскәүҙәге постановкалары

  • 2025 — «Пир во время чумы» (Н. С. Михалковтың Кинематография һәм театр сәнғәте академияһы; режиссёры — А. Левицкий)[5].
  • 2015 — «Собака на сене» (Борис Щукин исемендәге Театр институты; режиссёры — А. Дубровская)[2].
  • 2014 — «Грамматика любви» (Борис Щукин исемендәге Театр институты; режиссёры — А. Дубровская)[2].
  • 2014 — «Ночь ошибок» (Борис Щукин исемендәге Театр институты; режиссёры — Любимцев)[2].
  • 2014 — «Москва-Петушки» («Ленком» театры; режиссёры — С. Дьячковский)[2].
  • 2013 — «Красная шапочка» (МТР; режиссёры — А. Щукин)[2].
  • 2013 — «Чехов» (Борис Щукин исемендәге Театр институты; режиссёры — А. Дубровская)[2].
  • 2013 — «Поздняя любовь» (Борис Щукин исемендәге Театр институты; режиссёры — И. Пахомова)[2].
  • 2013 — «Комедия ошибок» (Et Cetera театры; режиссёры — Р. Стуруа)[2].
  • 2013 — «Звёздный мальчик» (Et Cetera театры; режиссёры — Р. Стуруа)[2].
  • 2012 — «Двое на качелях» (Заманса антреприза театры; режиссёры — Кирющенко)[2].
  • 2012 — «Ничего себе местечко для кормления собак» (Et Cetera театры; режиссёры — Р. Стуруа)[2].
  • 2012 — «Тиль» (Борис Щукин исемендәге Театр институты; режиссёры — А. Дубровская)[2].
  • 2012 — «Ложь во спасение» («Ленком» театры; режиссёры — Панфилов)[2].
  • 2012 — «Одесса 913» (М. Н. Ермолова исемендәге театр; режиссёры — Овчинников)[2].
  • 2011 — «Давай махнёмся» (М. Н. Ермолова исемендәге театр; режиссёры — Борисов)[2].
  • 2011 — «Севильский цирюльник» (Рәсәй армияһы театры; режиссёры — Бадулин)[2].
  • 2011 — «Аквитанская львица» («Ленком» театры; режиссёры — Панфилов)[2].
  • 2010 — «Вечер хореографической миниатюры» (Борис Щукин исемендәге Театр институты; режиссёры — И. Филиппова)[2].
  • 2010 — «После Магритта» («Человек» театры; режиссёры — Левицкий)[2].
  • 2010 — «Два водевиля» (Борис Щукин исемендәге Театр институты; режиссёры — Любимцев)[2].
  • 2009 — «Слон» (Борис Щукин исемендәге Театр институты; режиссёры — Борисов)[2].
  • 2009 — «Дама-невидимка» (Борис Щукин исемендәге Театр институты; режиссёры — Борисов)[2].
  • 2009 — «Ночь перед Рождеством» (Н. В. Гоголь исемендәге театр; режиссёры — Яшин)[2].
  • 2008 — «Вестсайдская история» (РАТИ-ның эстрада факультеты; режиссёры — Борисов)[2].
  • 2008 — «Портрет» (Н. В. Гоголь исемендәге театр; режиссёры — Левицкий, Яшин)[2].
  • 2007 — «Путешествия Гулливера» (С. В. Образцов исемендәге Ҡурсаҡ театры; режиссёры — Е. Образцова)[2].
  • 2007 — «Соловьиная ночь» (Рәсәй армияһы театры; режиссёры — Бадулин)[2].
  • 2006 — «Горе от ума» (Борис Щукин исемендәге Театр институты; режиссёры — Борисов)[2].
  • 2006 — «Зелёная птичка» (Борис Щукин исемендәге Театр институты; режиссёры — Шейко)[2].
  • 2005 — «Венецианские близнецы» (Рәсәй армияһы театры; режиссёры — Бадулин)[2].
  • 2005 — «Красная шапочка» (В. В. Маяковский исемендәге театр)[2].
  • 2005 — «Кьоджинские перепалки» (Борис Щукин исемендәге Театр институты; режиссёры — Байчер)[2].
  • 2004 — «В джазе не только…» (Борис Щукин исемендәге Театр институты; режиссёры — А. Щукин)[2].
  • 2000 — «Любовь — книга золотая» (Рәсәй армияһы театры; режиссёры — Бадулин)[2].
  • 1999 — «Посвящение Еве» (Е. Б. Вахтангов исемендәге театр; режиссёры — Яшин)[2].
  • 1998 — «Муж двух жён» (Б. В. Щукин исемендәге Театр училищеһы; режиссёры — В. Иванов)[2].
  • 1998 — «Жених по доверенности» (Б. В. Щукин исемендәге Театр училищеһы; режиссёры — Любимцев)[2].
  • 1997 — «Аршин мал алан» (Б. В. Щукин исемендәге Театр училищеһы; режиссёры — Борисов)[2].
  • 1997 — «Хитроумная влюблённая» (Рәсәй армияһы театры; режиссёры — Бадулин)[2].
  • 1994 — «Село Степанчиково» (М. Н. Ермолова исемендәге театр; режиссёры — Г. Дубовская)[2].
  • 1993 — «Николай Николаевич» (Таганкалағы театр; режиссёры — Ферштейн)[2].
  • 1991 — «Кто боится Рея Бредбери» («Сатирикон» театры; режиссёры — Шлаустас)[2].

Өфөләге постановкалары

  • 2019 — «Белое облако Чингисхана» (Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры; режиссёры — М. Күлбаев)[6].
  • 2018 — «Алые паруса» (Башҡортостан Республикаһы Мостай Кәрим исемендәге милли йәштәр театры; режиссёры — М. Күлбаев)[7].
  • 2014 — «Урал-батыр» (Башҡорт ҡурсаҡ театры; режиссёры — И. Әлмөхәмәтов)[2].
  • 2010 — «Свадьба Фигаро» (Милли йәштәр театры; режиссёры — М. Күлбаев)[2].
  • 2004 — «Тиль» (Милли йәштәр театры; режиссёры — М. Күлбаев)[2].
  • 1999 — «Граф Нулин» (Милли йәштәр театры)[2].
  • 1989 — «Друзья» (Урыҫ драма театры)[2].
  • 1988 — «Король-олень» (Өфө сәнғәт институтының уҡыу театры; режиссёры — Березин)[2].
  • 1987 — «Ах, Невский» (Урыҫ драма театры; режиссёры — А. Паламишев)[2].
  • 1986 — «Оркестр» (Урыҫ драма театры)[2].
  • «Аҡсарлаҡ» («Чайка»; Милли йәштәр театры; режиссёры — А. Нәҙерғолов)[2].
  • «Сейә баҡсаһы» («Вишнёвый сад»; Урыҫ драма театры; режиссёры — Рабинович)[2].

Музыкаль театр

2023 йылда Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында «Ваш ход, Королева!» музыкаль комедияһының хореограф-ҡуйыусыһы булған. Режиссёр-ҡуйыусылары — Людмила Исмайлова һәм Илмар Әлмөхәмәтов[8].

Цирк постановкалары

  • 2001–2004 — «Шангрила» цирк шоуы (Токио, Япония)[2].
  • 1996 — «Бал на Красной площади», I Бөтә донъя цирк сәнғәте фестивале шоуы (Мәскәү)[2].
  • 1996 — «Скорпион», Мәскәүҙә Л. Енгибаров исемендәге конкурста беренсе приз, шулай уҡ Будапешт һәм Лозанна конкурстарында махсус приздар алған номер[2].
  • 1994 — «Каучук на шаре», Париждағы цирк номерҙары халыҡ-ара конкурсында өсөнсө премияға лайыҡ булған номер[2].
  • «Цирковое ревю» (Пассау, Германия)[2].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 Указ Президента РФ от 11.03.2020 № 177 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Кодификация.РФ (11 март 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 октябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 Филиппова Ирина Николаевна. Театральный институт имени Бориса Щукина. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 октябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Р. Н. Хабирова. Филиппова Ирина Николаевна. Башкирская энциклопедия (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 октябрь 2026.
  4. ↑ Кафедра пластической выразительности. Театральный институт имени Бориса Щукина. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 октябрь 2026.
  5. ↑ Анна Ентякова. «Пир во время чумы»: Бесстрашный и макабрический спектакль Академии Михалкова. КиноРепортёр (25 май 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 октябрь 2026.
  6. ↑ Лейла Аралбаева. Башкирский театр драмы поставил спектакль-притчу о великом завоевателе Чингисхане. Башкирский академический театр драмы имени Мажита Гафури (22 февраль 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 октябрь 2026.
  7. ↑ Алые паруса. Национальный молодёжный театр Республики Башкортостан имени Мустая Карима. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 октябрь 2026.
  8. ↑ Лейла Аралбаева. «Этот спектакль — хорошее приобретение для театра»: критик о премьере Башоперы «Ваш ход, Королева!» Башинформ (30 июнь 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 октябрь 2026.
  9. ↑ Владимир Романов. Ирина Филиппова. Отдел культуры Кугарчинского района (5 июнь 2017). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 октябрь 2026.

Әҙәбиәт

  • Багуманов А. И., Фаизова Ф. А. Лауреаты премии имени Салавата Юлаева. — Уфа: Китап, 1999. — 272 с. — С. 221–223.

Һылтанмалар

Категориялар