Рус телендәге версияМахсус проекттар
Күренеште көйләргәТелде алмаштырырғаМәғлүмәт
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Ғималов Фуат Рамазан улы

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Ғималов фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Ғималов Фуат Рамазан улы (рус. Гималов Фуат Рамазанович; 1957 йылдың 13 майы, Мәләкәҫ, Башҡорт АССР-ы) — совет һәм Рәсәй биологы, биология фәндәре докторы. Үҫемлектәрҙең һалҡынға яраҡлашыуының молекуляр механизмдарын, стресс шарттарында һаҡлағыс аҡһымдар гендарының эшмәкәрлеген өйрәнә. 2020—2023 йылдарҙағы рәсми материалдарҙа Биохимия һәм генетика институтының ғилми секретары булараҡ күрһәтелә[1][2].

Биографияһы

Фуат Рамазан улы Ғималов 1957 йылдың 13 майында Башҡорт АССР-ының Мәсетле районы Мәләкәҫ ауылында тыуған[3].

1979 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай. Шул уҡ йылда СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалының Биология институтында хеҙмәт эшмәкәрлеген башлай. Һуңынан Биохимия һәм генетика институтына күсә[3].

1989 йылда кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай[3]. 2014 йылда «Һалҡын стресс ваҡытында үҫемлектәрҙең һаҡлағыс аҡһымдары гендары экспрессияһын сигналдар аша көйләү» темаһына докторлыҡ диссертацияһын яҡлай. Хеҙмәт 03.01.04 — биохимия һөнәре буйынса башҡарыла[4].

Фәнни эшмәкәрлеге

Ғималовтың төп тикшеренеү йүнәлеше — үҫемлектәрҙең түбән температура тәьҫиренә яуап биреүенең молекуляр-генетик механизмдары. Ул кәбеҫтәнең CSP5 һалҡын шогы аҡһымы генын әүҙемләштереүҙә кальций каналдарының һәм кальцийға бәйле протеинкиназаларҙың ролен, бойҙай дегидриндары һәм агглютинины гендарының гипотермия ваҡытындағы экспрессияһын өйрәнә[4].

Тикшеренеүҙәрендә шулай уҡ кәбеҫтәнең CBF транскрипция факторы гены промоторындағы ДНК метиллашыуының һалҡында сынығыу барышында үҙгәреүе ҡарала. Алынған һөҙөмтәләр үҫемлектәрҙең һалҡынға сыдамлылығын формалаштырыусы сигнал һәм эпигенетик процестарҙы асыҡлауға йүнәлтелә[4].

Ғималов үҫемлек геномдарының төҙөлөшө, ДНК-ны технологик маркер итеп ҡулланыу һәм полимераза сылбыр реакцияһының диагностик мөмкинлектәре тураһында коллектив хеҙмәттәрҙең авторҙашы. 2020 йылда ул SARS-CoV-2 инфекцияһын кире транскрипциялы ПЦР ярҙамында асыҡлау проблемаларына арналған күҙәтеү мәҡәләһен әҙерләүҙә ҡатнаша[5]. 2021 йылда ДНК эҙҙәрен биологик объекттарҙы һәм төрлө матдәләрҙе маркировкалау өсөн файҙаланыу тураһындағы хеҙмәттең авторҙашы була[6]. 2022 йылғы коллектив мәҡәләлә үҫемлек ядроларындағы ДНК күләме, геном, пангеном һәм T2T-геном төшөнсәләре тикшерелә[7].

Ғаиләһе

Ҡатыны ғалим органик Ғималова Фәнүзә Арыҫлан ҡыҙы.

Һайланма хеҙмәттәре

  • Гималов Ф. Р., Чемерис А. В., Вахитов В. А. О восприятии растением холодового сигнала // Успехи современной биологии. 2004. Т. 124. № 2. С. 185—196[4].
  • Гималов Ф. Р., Фарафонтов Д. С., Чемерис Д. А., Матниязов Р. Т., Чемерис А. В. Экспрессия CBF-подобного гена цветной капусты (Brassica oleracea L.) при холодовом стрессе // Агрохимия. 2011. № 11. С. 88—95[4].
  • Гималов Ф. Р., Фарафонтов Д. С., Чемерис Д. А., Матниязов Р. Т., Чемерис А. В. Изменение степени метилирования ДНК промоторной области CBF-гена капусты Brassica oleracea L. при холодовой акклимации // Вестник Башкирского университета. 2012. Т. 17. № 1. С. 82—85[4].
  • Кулуев Б. Р., Баймиев А. Х., Баймиев А. Х., Матниязов Р. Т., Гарафутдинов Р. Р., Гималов Ф. Р. һәм башҡалар. Разнообразие количественных оценок содержания ДНК в ядрах растений, их разброс, некоторые термины и понятия (геном, C-value, пангеном) // Biomics. 2022. Т. 14. № 1. С. 79—100[7].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ ИБГ УФИЦ РАН конкурс комиссияһы ултырышының 2020 йылдың 18 февралендәге 2-се протоколы. Өфө федераль тикшеренеү үҙәге (18 февраль 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 22 сентябрь 2026.
  2. ↑ Радий Хабиров вручил сотрудникам ИБГ УФИЦ РАН государственные награды. Өфө федераль тикшеренеү үҙәге (7 ноябрь 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 22 сентябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 Гималов Фуат Рамазанович. Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 22 сентябрь 2026. Архивировано 26 март 2016 года.
  4. ↑ 1 2 3 4 5 6 Гималов Фуат Рамазанович. Сигнальная регуляция экспрессии генов защитных белков растений при холодовом стрессе. Известные учёные (2014). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 22 сентябрь 2026.
  5. ↑ Мавзютов А. Р., Гарафутдинов Р. Р., Халикова Е. Ю. һәм башҡалар (2020). «Проблемные аспекты диагностики коронавирусной инфекции SARS-CoV-2 с помощью обратно-транскрипционной ПЦР» (ru). Biomics 12 (4): 564—590. DOI:DOI:10.31301/2221-6197.bmcs.2020-50.
  6. ↑ Чемерис А. В., Гималов Ф. Р., Гарафутдинов Р. Р. һәм башҡалар (2021). ««Водяные знаки» в виде встроенных в геномы различных организмов чужеродных последовательностей ДНК и не только встроенных» (ru). Biomics 13 (4): 368—386. DOI:DOI:10.31301/2221-6197.bmcs.2021-26.
  7. ↑ 1 2 Кулуев Б. Р., Баймиев А. Х., Баймиев А. Х., Матниязов Р. Т., Гарафутдинов Р. Р., Гималов Ф. Р. һәм башҡалар (2022). «Разнообразие количественных оценок содержания ДНК в ядрах растений, их разброс, некоторые термины и понятия (геном, C-value, пангеном)» (ru). Biomics 14 (1): 79—100. DOI:DOI:10.31301/2221-6197.bmcs.2022-6.

Һылтанмалар

Biomics журналының 15-се томы, 2-се һаны. Өфө федераль тикшеренеү үҙәге (2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 22 сентябрь 2026.

Категориялар