Әҙ-Ҙәһәби
Биографияһы
Сығышы
Атаһы әҙ-Ҙәһәби, Әхмәт ибн Усман әт-Төркмәни (1243—1297) тәҡүә кеше һәм оҫта зәркәр (ювелир) булған: әҙ-Ҙәһәби ҡушаматы ла «алтын» тигәндән килеп сыҡҡан. Әҙ-Ҙәһәби рабиғел ахыр айының 3-өндә Һижрә буйынса 673 йыл (1274) Дамаск янындағы Кәфр-Бәтнә (ғәр. كفربطنا) ауылында тыуған[2] .
Бала сағы
Әҙ-Ҙәһәби мосолман фәндәренә иртә йәштән инеп китә. Ун йәшендә «Сәхих Мөслим» йыйынтығын өйрәнә башлай. 18 йәшендә Әҙ-Ҙәһәби шәриғәт дисциплиналарын өйрәнеүгә етди тотона. Тәүҙә атаһы, берҙән-бер бала булғанлыҡтан, уға башҡа ҡалаларға сәйәхәт итергә рөхсәт итмәй, әммә ахырҙа йомшара һәм өйөнән дүрт йылға ғына китергә рөхсәт итә. Әҙ-Ҙәһәби төрлө ҡалаларҙа бик күп шәйехтәрҙә булып сыға, (1295) Ҡаһирә һәм Искәндәриәгә бара, 1297 йылда хаж ҡыла һәм мосолмандар өсөн изге урындарҙы барып күрә[2].
Күреү һәләтен юғалтыу һәм вафат булыу
Әҙ-Ҙәһәби олоғая бара әкренләп күреү һәләте кәмей башлай, уның шәкерте әл-Хөсәйни һүҙҙәре буйынса, 1340-ҙә, үлеренә ете йыл ҡалғас, бөтөнләй һуҡырая. Әммә ҡайһы бер тикшеренеүселәр, Әҙ-Ҙәһәби һуңыраҡ, 1343-тә һуҡырайған тип иҫәпләй.
Әҙ-Ҙәһәби Һижрә буйынса 748 йылда (1348 йыл) Зөлҡәғиҙә айының өсөнсө дүшәмбеһендә Дамаскыла вафат була һәм әл-Баб әс-Сәғир зыяратында ерләнә. Йыназа намаҙы Өмәүиҙәр мәсетендә [3]уҡыла.
Библиографияһы
Әҙ-Ҙәһәби хәҙистәр, тарих фәндәре темаһына, мөхәддистәр тураһындағы йөҙгә яҡын китап һәм тикшеренеүҙәр авторы.
- Сияр а’лам ан-нубала (ғәр.)баш.
- Тарих аль-Ислам ва вафаят аль-машахир уа-ль-а’лам (ғәр.)баш.
- Табакат/Тазкират аль-хуффаз
- Табакат аль-курра
- Мухтасар тахзиб аль-камаль
- аль-Кашиф
- ат-Таджрид фи асма ас-сахаба
- аль-Мизан фи-д-ду’афа
- аль-Мугни фи-д-ду’афа
- Тальхис аль-Мустадрак аль-Хаким
- Мухтасар Сунан аль-Байхаки
- аль-Улувв лиль-Алий ар-Рахман
- аль-Арба’ун фи сифат-Аллах
Иҫкәрмәләр
- ↑ Record #90043051 // VIAF (билдәһеҙ) — Даблин: OCLC, 2003.
- ↑ 1 2 Абд ас-Саттар аш-Шейх, 1994
- ↑ Абд ас-Саттар аш-Шейх, 1994, с. 534
Әҙәбиәт
- Энциклопедия ислама. 3-е издание — Leiden : Koninklijke Brill, 2016. — ISSN 1873-9849.
- Абд ас-Саттар аш-Шейх. Хафиз аз-Захаби. — Дамаск: Дар аль-Калам, 1994.