Рус телендәге версияМахсус проекттар
Күренеште көйләргәТелде алмаштырырғаМәғлүмәт
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Айҙаров Камал Ғимаҙи улы

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Айҙаров фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Камал Ғимаҙи улы Айҙаров (рус. Камал Гимадеевич Айдаров; 1891—1944, башҡа мәғлүмәттәр буйынса — 1892—1945) — совет нәшриәт эшмәкәре, Башҡорт милли хәрәкәтендә ҡатнашыусы. «Башгиз» нәшриәте етәксеһе, 1936 йылдан «Башкниготорг» директоры. Сәйәси золом ҡорбаны, 1956 йылда аҡланған[1][2].

Биографияһы

Камал Айҙаров Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙенең Ҡунаҡбай ауылында, хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Стәрлетамаҡ районында, тыуған. Хәтер китабында тыуған йылы 1891 тип күрһәтелә. Милләте — башҡорт, урта белемле. ВКП(б) ағзаһы була[3]. Партияға 1917 йылда инә[1].

1920-се йылдар уртаһынан Башҡорт АССР-ының Халыҡ мәғарифы комиссариатында яуаплы вазифаларҙа эшләй[1].

Нәшриәт эшмәкәрлеге

«Башгиз» нәшриәтен етәкләй. Башҡортостан Республикаһының Милли китапханаһы әҙерләгән нәшриәт тарихында уның директор булып эшләү осоро 1928—1936 йылдар тип күрһәтелә[4].

Башҡорт яҙыусыларының, шул иҫәптән Мәжит Ғафури, Дауыт Юлтый, Афзал Таһиров, Имай Насыри, Төхфәт Йәнәби, Булат Ишемғол һәм Сәйфи Ҡудаштың әҫәрҙәрен нәшер итеүгә булышлыҡ күрһәтә[1]. 1936 йылда «Башгиз» ике үҙ аллы ойошмаға — Башҡорт АССР-ының Халыҡ Комиссарҙары Советы ҡарамағындағы [[[Китап (нәшриәт)|Башҡортостан китап нәшриәтенә]] һәм Халыҡ мәғарифы комиссариаты ҡарамағындағы «Башкниготорг»ҡа бүленә. Айҙаров «Башкниготорг» директоры булып эшләй. Шул уҡ йылда Өфөлә яңы ҡорамалдар менән йыһазландырылған баҫмахана сафҡа индереүгә булышлыҡ итә[1].

«15 лет борьбы на фронте печати (посвящается XV-летию Башкирии)» исемле хеҙмәт авторы. Хеҙмәт 1934 йылда баҫыла[2].

Репрессияланыуы һәм аҡланыуы

1937 йылдың 26 ноябрендә ҡулға алына. 58-се статьяның 10-сы һәм 11-се пункттары буйынса ғәйепләнеп, биш йылға иркенән мәхрүм ителә. Ҡулға алынғанға тиклем «Башкниготорг» директоры вазифаһын биләй. 1956 йылдың 3 декабрендә аҡлана[3]. Айҙаровтың ғүмеренең һуңғы йылдары тураһында мәғлүмәттәр айырыла. «Ветеран Башкортостана» баҫмаһында уның 1944 йылда иркенән мәхрүм ителгән урында вафат булыуы күрһәтелә[1]. Милли китапхананың «Башҡортостан Республикаһының әҙәби картаһы» проектында иһә уның 1942 йылда азат ителеүе һәм 1945 йылда Магаданда вафат булыуы яҙылған. Шул уҡ белешмәлә тыуған йылы 1892 тип бирелә[2].

Ғаиләһе

Ҡатыны — Шәкирә Мөхәмәтғәлим ҡыҙы Ҡыуатова (1901—1995), мәғрифәтсе Мөхәмәтғәлим Әбделғәни улы Ҡыуатовтың ҡыҙы[1].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Камал Айдаров. Руководил издательством «Башгиз». Репрессирован и реабилитирован. Ветеран Башкортостана (3 май 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 октябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 3 Айдаров Камал Гимадеевич (1892—1945) ● Камай. Литературная карта Республики Башкортостан. Национальная библиотека имени Ахмет-Заки Валиди Республики Башкортостан. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 октябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 Книга памяти жертв политических репрессий Республики Башкортостан / Редакционная коллегия: Х. Х. Ишмуратов, К. А. Аралбаев и др.. — Уфа: Китап, 1997. — Т. 1: А—В. — С. 67—68.
  4. ↑ Издательство «Китап» (1919). Литературная карта Республики Башкортостан. Национальная библиотека имени Ахмет-Заки Валиди Республики Башкортостан. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 октябрь 2026.

Әҙәбиәт

- Книга памяти жертв политических репрессий Республики Башкортостан / редакционная коллегия: Х. Х. Ишмуратов, К. А. Аралбаев и др. — Уфа: Китап, 1997. — Т. 1: А—В. — С. 67—68.

Һылтанмалар

Категориялар