Кәлимуллин Төхфәтулла Кәлимулла улы

Төхфәт Йәнәби (Төхфәтулла Кәлимулла улы Кәлимуллин) 1894 йылдың 14 февралендә Йәнәбей-Урсай ауылында (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Миәкә районы) тыуған. «Йәнәби» псевдонимын тыуған ауылы исеменән алған^[1].

1910-1912 Йылдарҙа Стәрлебаш ауылында мәҙрәсәлә уҡый^[1]. 1913-1915 йылдарҙа ҡаҙаҡ ауылдарында уҡыта^[3].

1917 йылдан хәрби хеҙмәттә, 1919 йылда Ҡыҙыл Армия һәм РКП (б) сафына инә^[3]. 1920 йылда Бәләбәйҙә башҡорт бригадаһының сәйәси бүлеге курстарын тамамлай, һуңынан Мәскәүҙә Свердлов исемендәге коммунистик университетта уҡый^[1].

1921 йылда-Үҫәргән канткомының партия эшен ойоштороусы, Башпрофсоветтың мәҙәниәт бүлеге мөдире. 1922—1924 йылдарҙа — Енәйәттәрҙе тикшереү начальнигы, Арғаяш кантоны ауыл советы рәйесе^[1].

1924 йылдан «Башҡортостан» гәзите редакцияһында эшләй, 1927—1930 һәм 1932—1937 йылдарҙа — уның яуаплы мөхәррире^[1]. Бер үк ваҡытта башҡа баҫмаларҙы мөхәррирләү менән шөғөлләнә: 1926—1928 йылдарҙа — «Һабан» («Һабан») журналын, 1931—1936 йылдарҙа — «Түбәнге матбуғат» журналын, 1932 һәм 1936—1937 йылдарҙа — «Үктәбер» (хәҙерге «Ағиҙел») журналын мөхәррирләй^[1]. Төхвәт Йәнәби шулай уҡ «Сәсән», «Яңылыҡ», «Ленин Юлы» журналдарын булдырыуҙа ҡатнаша^[4]. 1934 йылда Беренсе Бөтә Союз совет яҙыусылары съезы делегаты була^[1]. 1934 йылдан — Башҡорт АССР-ы Яҙыусылар союзы идараһының яуаплы секретары^[3].

1920-се йылдарҙа баҫыла башлай. Публицист булараҡ әүҙем сығыш яһай. Уның эше Башҡорт ваҡытлы матбуғаты. 1919-1929 йылдарҙағы журналистика тарихын өйрәнеүгә башланғыс һала^[1][2].

1937 йыл репрессияға эләгә. 1938 йыл Өфө ҡалаһында атып үлтерелә. 1956 йыл аҡлана.

• «Эш сыуағы», 1926 — шиғырҙар йыйынтығы;
• «Боролмалы юлдар», 1930 — шиғырҙар һәм поэмалар;
• «Сиртелгән ҡылдар», 1930 — шиғырҙар һәм поэмалар;
• «Тәүге танышыу», 1932 — юмористик хикәйәләр йыйынтығы;
• «Еңеүселәр иле», 1935 — шиғырҙар һәм поэмалар.

• Өфө ҡалаһының Инорс биҫтәһендә Төхфәт Йәнәби исемендәге бульвар бар.
• Тыуған ауылында музейы эшләй, мәктәп алдында бюсы тора.