Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Астероидтар көнө

Астероидтар көнө — астероидтар хәүефен яҡтыртыуға һәм астероидтарҙың Ер менән бәрелешеүен булдырмауҙың мөмкин булған ысулдарына йүнәлтелгән халыҡ-ара мәғлүмәт кампанияһы. Астероид көнө йыл һайын 30 июндә билдәләнә. Тап ошо көндә 1908 йылда Тунгус метеориты Ер менән бәрелешә, был ҙур астероид һәләкәтенә килтерә. 2016 йылдың декабрендә Астероидтар көнө рәсми рәүештә БМО-ның Генераль Ассамблеяһында иғлан ителә.[1][2]

Астероид көнө инициаторҙары булып режиссер Григорий рихтерс, B612 Фонды фондының башҡарма директоры Даника Реми, НАСА астронавты Рассел Швайкарт, Һәм Queen төркөмө гитарисы һәм астрофизик Брайан Мэй тора.[3] Астероидтар Көнө декларацияһына бик күп күренекле ғалимдар, технологтар, мәҙәниәт эшмәкәрҙәре, эшҡыуарҙар ҡул ҡуя (улар араһында — Ричард Докинз, Билл най, Питер Габриэль, Алексей Леонов, Кип Торн, Лорд Мартин Рис, Брайан кокс һәм башҡалар).

Тарихы

2014 йылдың февралендә Queen төркөмөнөң астрофизигы Һәм гитарисы Брайан Мэй режиссер Григ Рихтерс менән хеҙмәттәшлек итә башлай, һәм «51 градус төньяҡтараҡ» фильмы өсөн музыка яҙа (Лондонға ҙур астероид төшөүе тураһында һәләкәт фильмы). 2014 йылда Starmus Festival фестивалендә фильм күрһәтелгәндән һуң, Рихтерс һәм Мэй Астероид көнөн ойоштороу тураһында иғлан итә.

Декларацияла өс төп маҡсат күрһәтелгән:

  1. . Хөкүмәт, шәхси һәм хәйриә ойошмалары zрҙамында Ер тирәһендәге астероидтарҙы асыҡлау һәм күҙәтеү мөмкинлеге булған технологияларҙы йәлеп итергә.
  2. . Иҫәпкә алынған астероидтар һанын йөҙ тапҡырға арттырырға һәм уны 10 йыл эсендә 100 меңгә еткерергә.
  3. . Астероид хәүефлелеге һәм уны булдырмау ысулдары тураһында халыҡтың мәғлүмәтлелеген арттырыу маҡсатында Бөтә донъя Астероид көнөн иғлан итергә. 2016 йылда БМО-ла Астероид көнө рәсми ҡабул ителгәндән һуң, был маҡсат үтәлгән тип иҫәпләргә мөмкин.

2015 йылдың 15 февралендә Силәбе метеориты төшөүенең икенсе йыллығына Григорий Рихтерс был ваҡиға тураһында интерактив видео төшөрә[3].

Астероидтар көнө декларацияһы

Астероидтар көнөнөң эшсе төркөмө «Декларация 100X» тип аталған декларация төҙөй, ул ғалимдарға һәм технологтарға Ерҙе астероидтар менән киләсәк бәрелештәрҙән ҡотҡарыу идеяһын яҡларға саҡыра. Әммә декларацияға белгестәр генә түгел, ә был проблеманы хәл итеү менән ҡыҙыҡһынған теләһә ниндәй граждандар ҙа ҡул ҡуя ала. 2017 йылдың майында декларацияға йөҙҙәрсә билдәле кеше һәм төрлө илдәрҙең 40 меңдән ашыу гражданы ҡул ҡуя.

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ UNGA Resolution 2016 (A_71_492), «International cooperation in the peaceful uses of outer space» Dec. 6, 2016. https://drive.google.com/open?id=0B26qPfEwFxyCMnVjZVNCOFhYcW12QXJIUUN6WU1oRXhuRHZv
  2. ↑ UNOOSA press release, «United Nations General Assembly proclaims 30 June as International Asteroid Day» Dec. 7, 2016. http://www.unoosa.org/oosa/en/informationfor/media/2016-unis-os-478.html Архивная копия от 9 март 2021 на Wayback Machine
  3. ↑ 1 2 Second anniversary of Chelyabinsk meteorite strike Архивная копия от 16 ғинуар 2020 на Wayback Machine // The Guardian, 15 Фев 2015

Һылтанмалар

Категориялар