Атыш мәмерйәһе

Мәмерйә Көньяҡ Уралда, Белорет районында Башҡортостан республикаһында урынлашҡан^[1].

Ер аҫтында барлыҡҡа килгән ҡыуышлыҡ 2-4 метрға күтәрелә. Ваҡыт үтеү менән һыу ҡыуышлыҡты ярып үтеп шарлауыҡ юҡҡа сығасаҡ. Ҡыуышлыҡтың киңлеге — 6 метр, бейеклеге 4,5 метр, тәрәнлеге — яҡынса 10 метр. Эсендәге һыу көслө ташҡын менән урғылып төшә.

Бында археологик ҡаҙыу эштәре алып барылыуы мауыҡтырғыс булып тора . Балыҡтар ҡалдыҡтары табыла (хариус, таймень, суртан һ. б.) отряды Saimoniformes, Esociformes, Cypriniformes, Perciformes, барлығы 200-ҙән артыҡ төр балыҡтың тәңкәләре лә. Улар голоцен ултырмаларынан ҡалып, бәләкәй һәм ҙур һөтимәрҙәр ҡалдыҡтарына ҡушылғандар. 1993—1994 йылдарҙа археолог В. Г. Котов Атыш мәмерйәһендә «селеукс төрөндәге» һауыт-һабаны, беренсе быуаттан II меңйыллыҡ тиклем б. э. шамот, ҡом һәм галки ҡатышмалары менән, уҡтың һап өлөштәрен һәм аҡ ҡурғашлы сынаяҡтар ярсыҡтарына тап була.