Ағастат

Тау массивы төньяҡ-көнсығыштан көньяҡ-көнбайышҡа табан һуҙылған. Өҫкө өлөшө яҫы рәүештә һәм урман менән ҡапланған, ә көньяҡ битләүҙәре текә^[3].

Көнбайыштан Табылғашты йылғаһы аға. Төньяҡтараҡ тағы бер түбәһе — Кесе Ағастат урынлашҡан, әммә ул Ағастатҡа ҡарағанда бейегерәк. Кесе түбәнең абсолют бейеклеге 1006 метр, ә Ҙур түбә, бейеклеге буйынса унан ҡалышһа ла, визуаль яҡтан рельефта мөһабәтерәк булып күренә.

Тау Алтаяҡ һәм Рафиҡ ауылдары янында урынлашҡан. Битләүҙәре сағыштырмаса уңайлы менеү һуҡмаҡтары булған урман юлдары менән сыбарланған. Маршруттарҙың береһе Рафиҡ ауылындағы мәсеттән башлана, урман аша үтә һәм диләнкәгә барып етә, унан икенсе юл ике түбә араһындағы артылышҡа алып сыға. Артабан юл бәләкәй түбә яғына борола, уны туристар һәм тикшеренеүселәр күптән үҙ иткән^[4].

Геологик яҡтан Ағастат Мәҡсүт һәм Һәүәнәк комплекстарына ҡараған метаморфик тоҡомдарҙан — һәүерташтарҙан һәм кварциттарҙан тора. Массив составында шулай уҡ интрузив тау тоҡомдарынан торған венд граниттары бар. Бындай комбинация тауҙың барлыҡҡа килеүенең ҡатмарлы тарихын һәм уның тоҡом составының төрлө йәштә булыуын күрһәтә^[5].

Тектоник планда Ағастат Уралтау зонаһына ҡарай. Уның формалашыуы интенсив деформациялар, метаморфизм һәм магматик есемдәр ҡушылыуы сәбәпле барған боронғо ороген процестары менән бәйле. Был процестарҙың бөтәһе бергә тау массивының хәҙерге структураһын һәм морфологик үҙенсәлектәрен билдәләй^[5].

Тау битләүҙәре һәм түбәһе башлыса ҡарағай һәм ҡайын өҫтөнлөк иткән ылыҫлы-япраҡлы урмандар менән ҡапланған. Ер ҡатламы кәҫле-көлһыу һәм һоро тау-урман тупрағынан тора.

Тауҙың түбә өлөшө һаҡланған тәбиғәт биләмәләренә ҡарай, был экосистеманы һәм биологик төрлөлөктө һаҡлауға булышлыҡ итә. Ағастат төбәк әһәмиәтендәге тәбиғәт объекты булараҡ ҡиммәтле^[3].