Белогорье ҡурсаулығы
Белого́рье — Рәсәй Федерацияһының Белгород өлкәһендә урынлашҡан дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы.
Ҡурсаулыҡ төҙөлөү тарихы
1999 йылда 1920 йылдарҙан башлап эшләп килгән «Ворсклалағы урман» ҡурсаулығы нигеҙендә ойошторолған. 1951 йылда ул уҡытыу-тәжрибә урман хужалығы тип үҙгәртелә, әммә унда хужалыҡ эштәре үткәрелмәй һәм һаҡлау режимы эшләүен дауам итә. 1979 йылда «Ворсклалағы урман» тәбиғәт ҡурсаулығы статусын ала.
1995 йылда ҡурсаулыҡ «Белогорье» исемен йөрөтә[1].
Дөйөм тасуирлама
Ҡурсаулыҡ — федераль әһәмиәттәге экологик, ғилми-тикшеренеү һәм экологик белем биреү учреждениеһы. Маҡсаты: тәбиғи процестарҙың һәм күренештәрҙең тәбиғи барышын, флора һәм фаунаның генетик фондын, үҫемлектәрҙең һәм хайуандарҙың айырым төрҙәрен һәм берләшмәләрен, Үҙәк Рәсәй ҡалҡыулығының типик һәм уникаль экологик системаларын һаҡлау һәм өйрәнеү.
Ҡурсаулыҡҡа түбәндәге бурыстар йөкмәтелә:
- Биологик төрлөлөктө һаҡлау һәм тәбиғәт комплекстарын һәм объекттарын, тәбиғәт биләмәләрен һаҡлау
- Ғилми тикшеренеүҙәр ойоштороу һәм алып барыу, шул иҫәптән «Тәбиғәт йылъяҙмаһын» алып барыу
- Тирә-яҡ мөхит мониторингын тормошҡа ашырыу
- Экологик белем биреү
- Иҡтисади һәм башҡа объекттарҙың урынлашыу схемалары һәм проекттарының дәүләт экологик экспертизаһында ҡатнашыу
- Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау өлкәһендә ғилми кадрҙар һәм белгестәр әҙерләүҙә ярҙам
Ҡурсаулыҡ алдына ҡуйылған бурыстарға ярашлы, уның структураһында ҡурсаулыҡ биләмәһен һаҡлау, ғилми, экологик белем биреү һәм төп эшмәкәрлекте тәьмин итеү бүлектәре бар.
Флораһы һәм фаунаһы
Ҡурсаулыҡта һөтимәрҙәрҙең 62, ҡоштарҙың яҡынса 180 төрө, 16 төр ер-һыу хайуандары һәм һөйрәлеүселәр, бөжәктәрҙең 3000-дән ашыу төрө һәм үрмәксенең 300-ҙән ашыу төрө йәшәй. Уның территорияһында көпшәле үҫемлектәрҙең 370-кә яҡын төрө осрай. Балыҡтарҙың 15 төрө бар[[[2][3].
Иҫкәрмәләр
- ↑ Истоки и организация заповедника. Архивировано из оригинала 19 октябрь 2012 года. на официальном сайте заповедника «Белогорье»
- ↑ http://www.zapovednik-belogorye.ru/node/16 Заповедник «Белогорье»]
- ↑ https://www.lifejourney.club/evropa/russia/tsentr/parki-zapovedniki-2/belogore.html Животные и растения заповедника «Белогорье»]
Әҙәбиәт
- Горышина Т. К., Тимофеева Е. К. Заповедник «Лес-на-Ворскле» // Заповедники европейской части РСФСР. Часть II / Под ред. В. В. Соколова, Е. Е. Сыроечковского. — М.: Мысль, 1989. — С. 138—151.
- Касаткина Г. А., Федорова Н. Н., Русаков А. В. Почвы и почвенный покров заповедника «Белогорье» 2020 йылдың 29 ғинуар көнөндә архивланған. // Вестник СПбГУ. Сер. 3: Биология. 2012. Вып. 1. С. 121—138. [1]
Һылтанмалар
- Заповедник "Белогорье" :: Официальный сайт. zapovednik-belogorye.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 24 ғинуар 2013. Архивировано 2 февраль 2013 года.
- Белогорье, государственный природный заповедник ● Каталог ООПТ РФ. belogor.zapoved.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 24 ғинуар 2013. Архивировано 2 февраль 2013 года.
- Заповедная Россия: «Белогорье»
- Реконструкция заповедника «Белогорье» (youtube.com)