Бөтә донъя ялҡаулыҡ көнө
Бөтә донъя ялҡаулыҡ көнө (рус. Всемирный день лени; исп. Día Mundial de la Pereza; ингл. World Day of Laziness) — йыл һайын 20 августа билдәләнә торған рәсми булмаған халыҡ-ара байрам. Төп маҡсаты хроник арығанлыҡ һәм эмоциональ яныу проблемаһына иғтибар йәлеп итеү, шулай уҡ ял итеүҙең мөһимлеген иҫкә төшөрөү менән бәйле[1].
Тарихы
Байрамдың барлыҡҡа килеүе Колумбияның Итагуи ҡалаһы менән бәйле. Был ҡала — халҡы өҙлөкһөҙ производстволарҙа эшләгән эре сәнәғәт һәм туҡыу үҙәге[2][3]. Урындағы йәмәғәт эшмәкәре Карлос Марио Монтойя Вильегас (исп. Carlos Mario Montoya Villegas) 1985 йылда йыл һайын үткәрелә торған Сәнәғәт, сауҙа һәм мәҙәниәт фестиваленең (исп. Fiestas de la Industria, el Comercio y la Cultura) йомғаҡлау көнөн хеҙмәтсәндәрҙең ял итеү һәм ваҡытын эшләмәй үткәреү хоҡуғына бағышларға тәҡдим итә[4][5].
Был башланғыс ҡала халҡы һәм эшҡыуарҙар араһында хуплау таба, шунан һуң байрам йыллыҡ сараға әйләнә[6][7].
Рәсәйҙә шуға оҡшаш рәсми булмаған фольклор байрамы — «Урыҫ ялҡаулығы көнө» бар, ул 2017 йылда «Тыгыдым ауылы» этно-мәҙәни комплексында (Ярославль өлкәһе) барлыҡҡа килә һәм 15 июлдә билдәләнә[8][9].
Ҡайҙа һәм нисек байрам итәләр
Байрам итеү форматтары киң күләмле ҡала карнавалдарына һәм шәхси ял итеүгә бүленә:
- Колумбияла Итагуи ҡалаһында яҡынса 2 саҡрым арауыҡта төп автотранспорт хәрәкәте ябыла. Ҡала халҡы һәм фестивалдең ҡунаҡтары урамға пижамаларҙа сыға һәм сығарып ҡуйылған карауаттарҙа, матрастарҙа һәм шезлонгтарҙа урынлаша;
- АҠШ-та оҡшаш байрам — Милли ялҡаулыҡ көнө (ингл. National Lazy Day) — 10 августа билдәләнә[10].
Байрам итеү традициялары
Итагуи ҡалаһындағы фестивалдең үҙәк традицияһы булып карнавал һәм үҙ ҡулдарың менән эшләнгән тәгәрмәсле карауаттар конкурсы (исп. Desfile de Camas y Comparsas) тора[11]. Ҡала хакимиәте иң етеҙ конструкция, йоҡо урынының иң үҙенсәлекле биҙәлеше һәм иң яҡшы пижама (рус.)баш. костюмы номинацияларында еңеүселәргә аҡсалата премиялар тапшыра[12].
Байрам программаһына шулай уҡ түбәндәгеләр инә:
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 Психолог Гольдштейн рассказала о базовой потребности человека в лени. Известия (20 август 2026). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 7 сентябрь 2026.
- ↑ 1 2 Всемирный день лени: почему мы ленимся? Научный центр психического здоровья (20 август 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 7 сентябрь 2026.
- ↑ Historia del Día de la Pereza en Itagüí, ocio para la felicidad (исп.). Telemedellín (15 август 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 7 сентябрь 2026.
- ↑ Día Mundial de la Pereza: ¿qué es y por qué se celebra en Itagüí, Antioquia? (исп.). El Tiempo (20 август 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 7 сентябрь 2026.
- ↑ El arte del descanso ¡Celebremos el Día de la Pereza en Itagüí! (исп.). Señal Memoria (21 октябрь 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 7 сентябрь 2026.
- ↑ 1 2 3 Пусть весь мир подождет. 20 августа – Всемирный день лени: история необычного праздника. Алтапресс (19 август 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 7 сентябрь 2026.
- ↑ Всемирный день лени отмечают 20 августа. Псковская лента новостей (19 август 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 7 сентябрь 2026.
- ↑ День русской лени отмечается 15 июля в России. Взгляд (15 июль 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 7 сентябрь 2026.
- ↑ Праздник русской лени отметят в середине лета в России. Телеканал «Краснодар» (15 июль 2026). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 7 сентябрь 2026.
- ↑ Мария Зарбалиева. Всемирный день лени в 2027 году: история и традиции праздника. kp.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 7 сентябрь 2026.
- ↑ El curioso pueblo de Antioquia donde salir en pijama puede hacerle ganar hasta $5 millones; celebran el Día Mundial de la Pereza (исп.). Semana (6 август 2026). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 7 сентябрь 2026.
- ↑ Hasta cinco millones de pesos por hacer pereza: Itagüí abre convocatoria para el desfile de camas y comparsas (исп.). El Colombiano (5 август 2026). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 7 сентябрь 2026.
- ↑ Сегодня отмечается всемирный день лени. Аргументы недели (20 август 2026). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 7 сентябрь 2026.
Әҙәбиәт
- Лафарг П. Право на лень / пер. с фр.. — М.: Политиздат, 1905. — 32 с.;
- Рассел Б. Похвала праздности / пер. с англ.. — М.: АСТ, 2024. — 256 с. — ISBN 978-5-17-158913-4..