Илембәтов Вәлит Хәлит улы
Вәлит Хәлит улы Илембәтов, Вәлит Илембәт (рус. Илимбетов Валит Халитович; 1956 йылдың 1 ноябре, Яңыбай, Башҡорт АССР-ы) — совет һәм Рәсәй эстрада артисы, шағир, ғалим-филолог. 1982 йылдан хәҙерге Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһының һөйләү жанры артисы, шул иҫәптән 1990 йылдан — «Ҡыҙыҡ һәм Мәҙәк» төркөмөнөң (2004 йылдан эстрада сатира театры) художество етәксеһе. Филология фәндәре кандидаты (1998).
Биографияһы
Вәлит Хәлит улы Илембәтов 1956 йылдың 1 ноябрендә Башҡорт АССР-ының Ейәнсура районы Яныбай ауылы ауылында тыуған.
Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын һәм аспирантураны тамамлай. Филология фәндәре кандидаты, 1998 йылда «Башҡорт йырҙарының шиғриәте» тигән темаға кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай[1].
Ижади эшмәкәрлеге
Вәлит Илембәтов үҙен бер нисә өлкәлә танытты:
- Һөйләү жанры артисы: төрлө интермедияларҙа яҡынса 100 образ ижад итте.
- Алып барыусы: Башҡортостан Республикаһының билдәле композиторҙары, шағирҙары һәм музыканттарының ижади кисәләрен алып барҙы. Оҙаҡ ваҡыт башҡорт халыҡ ижадына арналған «Сәсән» исемле театрлаштырылған телевизион тапшырыуҙарҙы алып барҙы.
- Ойоштороусы: 1990 йылда «Ҡыҙыҡ һәм Мәҙәк» сатирик дуэтын һәм шул уҡ исемдәге эстрада бригадаһын ойоштороу инициаторы булды. Һуңыраҡ «Ҡыҙыҡ-Мәҙәк» («Ҡыҙыҡлы-Серле») эстрада миниатюралары театрының идея авторы һәм етәксеһе булды. 2017 йылда коллектив тарҡала, әммә һуңыраҡ эшҡыуар һәм төркөм ижадына һөйөүсе Валерий Назаров ярҙамында яңынан тергеҙелә[2].
- Әҫәрҙәр авторы: сатирик хикәйәләр, шиғырҙар, интермедиялар, скетчтар, сценарийҙар һәм популяр йырҙар текстарын яҙҙы. Уның шиғырҙарына композиторҙар Н. А. Даутов, С. А. Низаметдинов, Т. М. Шарипов һәм башҡалар йырҙар ижад итте[3][4].
2026 йылда Вәлит Илембәтовтың «Ғүмерҙәрҙе үлемһеҙ йыр итәйек» исемле күләмле китабы донъя күрҙе. Унда уның популяр йырҙары, лирик һәм сатирик шиғырҙары, шулай уҡ билдәле артистарға арналған пародиялары тупланған[5].
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары
- Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (1992);
- Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2002)[2].
Вәлит Илембәтов сығышы. 2023 йыл
Иҫкәрмәләр
- ↑ Поэтика башкирских песен: автореферат диссертации на соискание ученой степени к.филол.н. специальность 10.01.02 - Илимбетов Валит Халитович. — 1998.
- ↑ 1 2 О музе пламенной сатиры » Вечерняя Уфа, официальный сайт газеты "Вечерняя Уфа". 13 апрель 2026 тикшерелгән.
- ↑ "Һиндә бөтөнләй һәләт юҡ, был тирәлә йөрөмә" (башҡ.). Шоңҡар журналы (14 май 2024).
- ↑ Вәлит Илембәтовтың юбилей кисәһе (баш.) // Башҡортостандың мәҙәни донъяһы. — 21 февраль 2012.
- ↑ Вәлит Илембәтов: «Ижад, сәхнә – күңел талабы» (баш.) (10 февраль 2026). 13 апрель 2026 тикшерелгән.
