Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Лайн утрауҙары

Лайн утрауҙары (рус. Острова Лайн (Центральные Полинезийские Спорады), ингл. Line Islands) — 11 атолдан һәм түбәнге мәрйен утрауҙарынан торған төркөм, уларҙың һигеҙе Кирибатиға, өсәүһе АҠШ-тың тышҡы бәләкәй утрауҙарына ҡарай. Тымыҡ океандың үҙәк өлөшөндә, Гавай утрауҙарынан көньяҡтараҡ урынлашҡан.

Лайн атамаһы (ингл. The Line — «экватор») утрауҙарҙың экваторҙың ике яғында урынлашыуы менән бәйле.

Кирибатиға ҡараған утрауҙар донъяла иң иртә сәғәт бүлкәтендә — UTC+14:00: бында тәүлек ваҡыты (сәғәттәр һәм минуттар) Гавайҙағы ваҡытҡа тап килә, әммә бер көн алға күсә, ә Океанияның ҡайһы бер утрауҙары менән ваҡыт айырмаһы — 25 сәғәт. Раштыуа утрауы ҡоро ер майҙаны буйынса донъялағы иң ҙур атолл булып тора.

Тарихы

Утрауҙар 1888 йылда Табуаэран (ул ваҡытта Фаннинг) аша Тымыҡ океан кабеле һуҙыу өсөн Бөйөк Британия тарафынан аннексиялана. Кабель 1914 йылдағы ҡыҫҡа осорҙан тыш 1902 йылдан 1963 йылға тиклем ҡулланыла.

1950-се йылдар башында Киритимати һәм Молден утрауҙарында ядро һынауҙары үткәрелә.

Халҡы

Утрауҙарҙың өсәүһе генә йәшәй. Дөйөм халыҡ һаны — 9236 кеше[1] (2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса), шуларҙың 5586-һы Киритиматиҙа, 1960 йылда — Табуаэранда, 1690 йылда — Тераинда йәшәй.

Иҡтисады

Иҡтисадының төп тармаҡтары: балыҡсылыҡ, копра табыу, имәк ағасы үҫтереү.

Географияһы

Лайн утрауҙары географик яҡтан өс төркөмгә — төньяҡ, үҙәк һәм көньяҡ утрауҙарға бүленә. Түбәндәге таблицала утрауҙар төньяҡтан көньяҡҡа тәртиптә күрһәтелгән.

Атолл/Утрау/(утрау) Утрауҙың майҙаны,
км²		 Лагуна,
км²		 Халҡы,
кеше (2010)		 Координаталары Статус

Төньяҡ Лайн утрауҙары

Кингмен мәрйене 0,01 100  — 6°24′ с. ш. 162°24′ з. д.GЯO АҠШ-тың тышҡы бәләкәй утрауҙары
Пальмира атолы 6,56 15  — 5°52′ с. ш. 162°06′ з. д.GЯO АҠШ-тың тышҡы бәләкәй утрауҙары
Тераина 9,55 2* 1690 4°43′ с. ш. 160°24′ з. д.GЯO Кирибати
Табуаэран (Фаннинг) 33,7 110 1960 3°52′ с. ш. 159°22′ з. д.GЯO Кирибати
Раштыуа утрауы (Киритимати) 388,39 324 5586 1°53′ с. ш. 157°24′ з. д.GЯO Кирибати

Үҙәк Лайн утрауҙары

Джарвис утрауы 4,45  —  — 0°22′ ю. ш. 160°03′ з. д.GЯO АҠШ-тың тышҡы бәләкәй утрауҙары
Молден утрауы 39,3 13*  — 4°01′ ю. ш. 154°59′ з. д.GЯO Кирибати
Старбак утрауы 21 25  — 5°37′ ю. ш. 155°56′ з. д.GЯO Кирибати

Көньяҡ Лайн утрауҙары

Каролайн атолы 3,76 2,5  — 9°57′ ю. ш. 150°13′ з. д.GЯO Кирибати
Восток утрауы 0,24  —  — 10°06′ ю. ш. 152°25′ з. д.GЯO Кирибати
Флинт утрауы 3,2  —  — 11°26′ ю. ш. 151°48′ з. д.GЯO Кирибати
Лайн утрауҙары 510,16 578 9236
* Йондоҙсоҡ менән билдәләнгән лагуналар майҙаны утрауҙар майҙанына индерелгән, сөнки уларҙың һыуы, типик атолдарҙан айырмалы рәүештә, океандан тулыһынса айырылған.

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ Kiribati Census Report 2010 Volume 1. National Statistics Office, Ministry of Finance and Economic Development, Government of Kiribati. Архивировано из оригинала 30 сентябрь 2013 года.

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар