Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Лисовская Наталья Венедиктовна

Ната́лья Венеди́ктовна Лисо́вская (ире буйынса — Седы́х; рус. Лисовская Наталья Венедиктовна; 1962 йылдың 16 июле, Әләгәҙ, Башҡорт АССР-ы) — совет йәҙрә ташлаусыһы, олимпия чемпионы һәм өс тапҡыр донъя чемпионы, 1987 йылдан алып ғәмәлдәге донъя рекордын алыусы (22,63 м). СССР-ҙың атҡаҙанған спорт мастеры (1984). «Локомотив» (Ташкент), «Спартак» (Мәскәү) һәм профсоюздар йәмғиәте (Мәскәү) өсөн сығыш яһаған[3].

Наталья Лисовская менән уның ире Юрий Седых — еңел атлетика тарихындағы әле лә ғәмәлдә булған донъя рекордтарының береһенә эйә булған ирле-ҡатынлы спортсылар. Юрий Седых үҙенең рекордын 1986 йылдың 30 авгусында ҡуйған (сүкеш ырғытыу, 86,74 м), Наталья Лисовская — 1987 йылдың 7 июнендә (йәҙрә ташлау, 22,63 м)[4].

Биографияһы

Башҡорт АССР-ының Мәсетле районы Әләгәҙ ауылында тыуған. Еңел атлетика менән 1973 йылда Ташкентта шөғөлләнә башлаған (күпбәйге әҙерлеге); йәҙрә этәреү һәм диск ырғытыу — 1978 йылдан. Беренсе тренеры — Р. Н. Зисман; шулай уҡ С. В. Карвасецкая ҡулы аҫтында шөғөлләнгән. 1980 йылдан — олимпия чемпионы Фаина Мельник етәкселегендә; әҙерлектә Л. Д. Милешин һәм Я. И. Бельцер ҡатнашҡан[3][5].

СССР (һуңынан БДБ) йыйылма командаһына 1981–1992 йылдарҙа ингән. СССР йыйылмаһында сығыш яһап, 1988 йылда Сеулдағы Олимпия уйындарында 22,24 м һөҙөмтә менән еңгәп сыға. Донъя рекордын өс тапҡыр ғабатлаған — 1984 йылда (22,53 м) һәм 1987 йылда ике тапҡыр (22,60 м һәм 22,63 м). 2026 йылға ҡарата 22,63 м рекорды ҡабатланмаған[3][6].

Йыйылма команда кимәлендәге сығыштарын 1992 йылғы Барселона Олимпия уйындарынан һуң тамамлаған (9-сы урын). ГЦОЛИФК-ты тамамлаған. 2000–2002 йылдарҙа Франция чемпионаттарында сығыш яһаған; 2001 йылғы Франция чемпионы (17,33 м)[3].

Еңел атлет Юрий Седых (1955–2021) менән никахта булған[7]. 1993 йылда ғаиләлә ҡыҙҙары Алексия Седых тыуған (Франция өсөн сүкеш ырғытыуҙа сығыш яһай, 2010 йылғы үҫмерҙәр Олимпия уйындары чемпионы). Наталья Парижда йәшәй[8][3].

1989 йылда Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләнгән.

Ҡаҙаныштары

  • 1988 йылғы Олимпия уйындары чемпионы (йәҙрә этәреү, 22,24 м). 1992 йылғы Олимпия уйындары ҡатнашыусыһы (9-сы урын).
  • 1987 йылғы донъя чемпионы (21,24 м); 1991 йылғы донъя чемпионатының көмөш призёры.
  • 1985 һәм 1987 йылдарҙағы бина эсендәге донъя чемпионаттары еңеүсеһе; 1991 йылғы бина эсендәге донъя чемпионатының бронза призёры.
  • 1990 йылғы Европа чемпионатының көмөш призёры.
  • 1992 йылғы бина эсендәге Европа чемпионы.
  • 1985 йылғы Донъя кубогы еңеүсеһе.
  • 1985, 1987 йылдарҙағы Европа кубогы еңеүсеһе.
  • 1987 йылғы IAAF Гран-при еңеүсеһе.
  • 1983, 1985 йылдарҙағы Универсиада еңеүсеһе.
  • 1986 йылғы Яҡшы ихтыяр уйындары еңеүсеһе.
  • «Дружба-84» ярыштары еңеүсеһе.
  • 1983 йылғы СССР халыҡтары Спартакиадаһы еңеүсеһе.
  • 1985, 1986, 1988 йылдарҙағы СССР чемпионы (шулай уҡ 1981–1992 йылдарҙа СССР һәм БДБ чемпионы титулдары).
  • 1982, 1983, 1987, 1988 йылдарҙағы бина эсендәге СССР чемпионы.
  • 2001 йылғы Франция чемпионы.

Шәхси рекордтары

  • Йәҙрә этәреү (стадион) — 22,63 м (донъя рекорды, Мәскәү, 1987 йылдың 7 июне).
  • Йәҙрә этәреү (бина эсендә) — 22,14 м (Пенза; бина эсендәге СССР рекорды).
  • Диск ырғытыу — 62,28 м (1981 йылғы юниорҙар араһында СССР рекорды); БРЭ мәғлүмәттәре буйынса шәхси рекорд — 63,44 м (1982)[3].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ Natalya Lisovskaya // World Athletics Database
  2. ↑ https://www.lemonde.fr/archives/article/2000/08/05/le-retour-discret-de-natalia-lissovskaia-ancien-fleuron-du-sport-sovietique_85772_1819218.html
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 Лисовская Наталья Венедиктовна. Большая российская энциклопедия. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 июль 2026.
  4. ↑ Рекорды с большой бородой. Труд (13 август 2013). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 июль 2026. Архивировано 25 август 2017 года.
  5. ↑ Легенды советского спорта. Фаина Мельник. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 июль 2026. Архивировано 2 февраль 2017 года.
  6. ↑ Рекордсменка мира Лисовская призвала толкательниц ядра показывать высокие результаты. ТАСС (18 февраль 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 июль 2026.
  7. ↑ Умер олимпийский чемпион и рекордсмен мира Юрий Седых. Ведомости (14 сентябрь 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 июль 2026.
  8. ↑ «Поздравьте меня по-русски». Алексия Седых, дочь рекордсменов мира Натальи Лисовской и Юрия Седых. Советский спорт. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 июль 2026. Архивировано 18 октябрь 2010 года.

Һылтанмалар

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар