Лыгин Сергей Александрович
Лыгин Сергей Александрович (рус. Лыгин Сергей Александрович; 1956 йылдың 6 апреле, Иҫке Собханғол, Башҡорт АССР-ы) — совет һәм Рәсәй химигы, химия фәндәре кандидаты, Башҡорт дәүләт университетының Бөрө филиалы химия кафедраһы доценты, Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2006)[1].
Биографияһы
Сергей Александрович Лыгин 1956 йылдың 3 майында Башҡорт АССР-ының Бөрйән районы Иҫке Собханғол ауылында тыуа. 1963–1973 йылдарҙа Иҫке Собханғол урта мәктәбендә уҡый. 1976 йылда Совет Армияһында хеҙмәтен Германияла үтеп ҡайтҡандан һуң, Бөрө дәүләт педагогия институтының биология һәм химия факультетына уҡырға инә. 1981 йылда юғары уҡыу йортон уңышлы тамамлағандан һуң институтта уҡытыусы булып эшкә ҡалдырыла[2].
1981 йылдан бөгөнгө көнгә тиклем Бөрө дәүләт педагогия институтында (һуңынан — Бөрө дәүләт социаль-педагогия академияһы, хәҙер — Башҡорт дәүләт университетының Бөрө филиалы) химия һәм биология фәндәрен уҡыта[3][1].
1998–2005 йылдарҙа Бөрө дәүләт педагогия институты ҡарамағындағы лицейҙа химия уҡытыусыһы. 2000–2005 йылдарҙа әлеге лицейҙың директоры вазифаһын башҡара[4].
Химия кафедраһы ассистентынан башлап бөтә вазифаларҙы ла үтә; Михаил Иванович Калинин исемендәге Ленинград политехник институтында электрохимия һөнәре буйынса физика-металлургия факультетының физик химия кафедраһында аспирантурала уҡый. Аспирантураны тамамлағандан һуң ситтән тороп уҡыу буйынса проректор, артабан биология һәм химия факультеты деканы, уҡыу-уҡытыу эше буйынса беренсе проректор була[2].
Фәнни эшмәкәрлеге
Фәнни эшмәкәрлеге металдарҙың коррозияһына һәм химия уҡытыуҙың методик аспекттарына арналған[1].
1988 йылда Ленсовет исемендәге Ленинград технология институтында «Влияние температуры на депассивацию железа и титана в кислых растворах» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай һәм химия фәндәре кандидаты ғилми дәрәжәһен ала. 1992 йылда РФ Фән, юғары мәктәп һәм техник сәйәсәт министрлығының Юғары мәктәп комитеты ҡарары менән уға химия кафедраһы доценты ғилми исеме бирелә[1].
Дөйөм һәм органик булмаған химия, экологик химия, геохимия, кристаллохимия, биоген элементтар химияһы, тирә-яҡ мөхит химияһы һәм тәбиғи фәндәр менән бәйле башҡа предметтарҙы уҡыта[3]. «Химия в школе» журналында 40-ҡа яҡын мәҡәләһе, шулай уҡ күп һанлы ғилми хеҙмәттәр авторы[2][1].
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
- Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2006);
- Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы;
- Рәсәй Федерацияһы Фән һәм мәғариф министрлығының Почёт грамотаһы[1].
Ғаиләһе
- Ҡатыны — Лыгина Раиса Ивановна — Башҡорт дәүләт университеты Бөрө филиалының биология уҡытыусыһы.
- Ҡыҙы — Елена — биология фәндәре кандидаты, Башҡорт дәүләт университетының Бөрө филиалы уҡытыусыһы.
- Улы — Алексей — химик, илдең төньяҡ төбәктәрендә быраулау буйынса икенсе категориялы инженер[2].
- Ейән-ейәнсәрҙәре — Дима, София[2].
Һайланма мәҡәләләре
- Урок-семинар «Радиационная безопасность: что мы о ней знаем?» // «Химия в школе». 2007. № 6. С. 45–53.
- Комплексный мониторинг тяжелых металлов водных экосистем в условиях техногенеза // Геохимия биосферы (к 90-летию А. И. Перельмана): доклады Международной научной конференции. Москва, 15–18 ноября 2006 г. Москва–Смоленск, 2006. С. 186–188.
- Содержание тяжелых металлов в почвенном покрове республики Башкортостан // Геохимия биосферы (к 90-летию А. И. Перельмана): доклады Международной научной конференции. Москва, 15–18 ноября 2006 г. Москва–Смоленск, 2006. С. 210–211.
- Комплексный мониторинг водных экосистем в условиях техногенеза // IV Международная научно-практическая конференция «Тяжелые металлы и радионуклиды в окружающей среде». Т. 2. Семипалатинск, Казахстан, 2006. С. 239–243.
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Лыгин Сергей Александрович. Башҡорт дәүләт университетының Бөрө филиалы. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 14 июль 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 Сделал правильный выбор. Новости Бирска (29 апрель 2016). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 14 июль 2026.
- ↑ 1 2 Лыгин Сергей Александрович. Инфоурок. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 14 июль 2026.
- ↑ История Лицея. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 14 июль 2026.
Сығанаҡтар
- Лыгин Сергей Александрович — Башҡорт дәүләт университетының Бөрө филиалы (рәсми сайт)
- Сделал правильный выбор — Новости Бирска (сығанаҡ: «Победа» гәзите, 2016)
- Лыгин Сергей Александрович — Инфоурок
- История Лицея — Бирск лицейы
- Лыгин Сергей Александрович — Педагогический ресурс