Маннапова Рәмзиә Тимерғәле ҡыҙы
Рәмзиә Тимерғәли ҡыҙы Маннапова (рус. Рамзия Тимергалеевна Маннапова; 1955 йылдың 4 ғинуары, Ҡандры, Башҡорт АССР-ы) — Рәсәй ғалимә-ветеринары, микробиология, иммунология һәм хайуандар морфологияһы белгесе. Биология фәндәре докторы (1998), профессор (2000), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2007), Рәсәй Федерацияһының юғары һөнәри белем биреүҙең почётлы хеҙмәткәре (2014)[1].
Рәсәй дәүләт аграр университеты — К. А. Тимирязев исемендәге Мәскәү ауыл хужалығы академияһының микробиология һәм иммунология кафедраһы профессоры[2].
2000—2008 йылдарҙа Башҡорт дәүләт аграр университетының паразитология, микробиология, вирусология һәм иммунология кафедраһы мөдире була. 2008 йылдан Рәсәй дәүләт аграр университеты — К. А. Тимирязев исемендәге Мәскәү ауыл хужалығы академияһында эшләй[1].
Биографияһы
Рәмзиә Маннапова 1955 йылдың 4 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Ҡандры эшселәр ҡасабаһында, хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Туймазы районында тыуған.
1978 йылда Башҡорт ауыл хужалығы институтының ветеринария факультетын отличиеға тамамлай. 1980 йылға тиклем институтта эшләй, ә 1985 йылдан Башҡорт дәүләт аграр университетында хеҙмәтен дауам итә.
2001 йылдан Башҡорт дәүләт аграр университетының паразитология, микробиология һәм вирусология кафедраһын етәкләй. 2008 йылдан Рәсәй дәүләт аграр университеты — К. А. Тимирязев исемендәге Мәскәү ауыл хужалығы академияһында эшләй[1].
1984 йылда Вера Поликарповна Кивалкина етәкселегендә «Сальмонеллёз антигены менән прополис-полиэтиленгликоль адъюванты ҡулланып иммунлаштырғанда лимфоид ағзаларҙың иммуноморфологик үҙгәреше» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай.
1998 йылда «Бал ҡортсолоғоноң биологик әүҙем продукттары менән сальмонеллёз-аскаридиоз ауырыуҙары ваҡытында иммунитет торошон һәм эсәк микробиоценозын төҙәтеү» темаһына докторлыҡ диссертацияһы яҡлай[1].
Фәнни эшмәкәрлеге
Маннапованың төп фәнни йүнәлештәре — икенсел иммунодефициттарҙы, дисбактериозды, ауыл хужалығы малдарының гормональ һәм минераль матдәләр алмашыныуы боҙолоуын диагностикалау һәм төҙәтеү.
Тикшеренеүҙәрендә умартасылыҡ продукттары, пробиотиктар, пребиотиктар, симбиотиктар һәм цеолиттар ҡуллана. Ул эндометрит һәм һыйырҙар маститы, сусҡаларҙың сальмонеллёзы, аскаридиозы һәм криптоспоридиозы, һарыҡтарҙың диктиокаулёзы, ҡоштарҙың кандидомикозы ваҡытында биологик әүҙем умартасылыҡ продукттарын комплекслы терапияла ҡулланыу буйынса тәҡдимдәр әҙерләй[1].
Маннапова ауыл хужалығы малдарының инфекцион һәм инвазион ауырыуҙары ваҡытында иммунитетты, микробиоценозды, минераль һәм гормональ алмашыныуҙы өйрәнеүгә арналған фәнни мәктәпкә нигеҙ һала[3].
Уның етәкселегендә 5 докторлыҡ һәм 34 кандидатлыҡ диссертацияһы яҡланған.[3]
Ғаиләһе
Ире — Әлфир Ғабдулла улы Маннапов (1954 йылда тыуған), биология фәндәре докторы, Рәсәй дәүләт аграр университеты — К. А. Тимирязев исемендәге Мәскәү ауыл хужалығы академияһының шәхси зоотехния кафедраһы профессоры.
Төп хеҙмәттәре
- Биологически активные продукты пчеловодства и иммунитет / Р. Т. Маннапова, А. Н. Панин. — Мәскәү, 1999.
- Регуляция защитных функций, микробиоценоза кишечника при инфекционных и ассоциативных заболеваниях животных / Р. Т. Маннапова, А. Н. Панин, А. Г. Маннапов. — Мәскәү: ВГНКИ, 2001.
- Иммунный статус при эндометритах коров и методы его коррекции / А. В. Андреева, Р. Т. Маннапова. — Мәскәү; Өфө, 2003.
- Иммунитет, микробиоценоз и биохимические реакции при воздействии на организм необработанного янтаря / Р. Т. Маннапова, Р. А. Рапиев. — Мәскәү, 2009.
- Микробиология и иммунология: практикум. — Мәскәү: ГЭОТАР-Медиа, 2013.
- Морфофункциональные, иммунологические и микробиологические реакции организма на стресс и их коррекция необработанным янтарём и маточным молочком пчёл / Р. Т. Маннапова, Р. А. Рапиев. — Мәскәү, 2014.
- Микробиология, микология и основы иммунологии. — Мәскәү, 2023[1].
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары
- Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2007);
- Рәсәй Федерацияһының юғары һөнәри белем биреүҙең почётлы хеҙмәткәре (2014);
- Рәсәй Федерацияһы Мәғариф һәм фән министрлығының Почёт грамотаһы (2008).
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Маннапова Рәмзиә Тимерғәли ҡыҙы. Башҡорт энциклопедияһы (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 21 июль 2026.
- ↑ Маннапова Рамзия Тимергалеевна. Рәсәй дәүләт аграр университеты — К. А. Тимирязев исемендәге Мәскәү ауыл хужалығы академияһы. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 21 июль 2026.
- ↑ 1 2 Иммунитет, микробиоценоз, минераль, гормональ алмашыныу. Известные учёные. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 21 июль 2026.
Һылтанмалар
- Маннапова Рамзия Тимергалеевна // Башҡортостан энциклопедияһы.
- Маннапова Рәмзиә Тимерғәли ҡыҙы // Башҡорт энциклопедияһы.
- Маннапова Рамзия Тимергалеевна // Рәсәй дәүләт аграр университеты — К. А. Тимирязев исемендәге Мәскәү ауыл хужалығы академияһы.