Нурғәлин Иҙел Зиннур улы
Иҙел Зиннур улы Нурғәлин, Иҙел Нурғәлин (рус. Нургалин Идель Зиннурович; 1988 йылдың 23 сентябре, Иҫке Собханғол, Башҡорт АССР-ы) — Рәсәй йырсыһы, баянсы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2023).
Биографияһы
Иҙел Нурғәлин 1988 йылда Башҡортостандың Бөрйән районы Иҫке Собханғол ауылында тыуған. Атаһы Зиннур Морат улы һәм әсәһе Ғилмихан Сәйетғәле ҡыҙы сәнғәт кешеләре булмаһалар ҙа, береһе оҫта итеп бейей, икенсеһе йырлай. Ағаһы Илнур, һеңлеһе Гүзәл[1].
Ул мәктәптә уҡыған саҡта актив спортсы була, еңел атлетика һәм көрәш менән шөғөлләнә. Мәктәп президенты итеп һайлана. Спорттың физик һәм психик һаулыҡҡа йоғонто яһағанын аңлап, ул һәр кемде спорт менән шөғөлләнергә саҡыра[1].
Ауылда мәктәпте тамамлағас, Өфө сәнғәт училищеһында баян класында уҡый (уҡытыусыһы — Айҙар Марат улы Әхмәтйәнов). Сәнғәт училищеһының икенсе курсында уҡығанда Стәрлетамаҡ ҡалаһында үткән йәш аккомпаниаторҙар республика конкурсында ҡатнаша һәм лауреат исемен ала.
Иҙел Нурғәлиндың тәүге ижад емеше «Рәхмәт йыры» 2005 йылда тыуған (көйө — үҙенеке, һүҙҙәре — Флорис Ғайсиндыҡы). Уның йырҙары халыҡ араһында популярлыҡ яулап, ауыл егеттәре тураһында һөйләй[1].
2008 йылда Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтына уҡырға инә (уҡытыусылары — Миңлеәхмәт Ғәйнетдинов, Фирдүс Шәрифуллин). Шул уҡ ваҡытта Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы Вильдан Яруллин етәкселегендәге «Каруанһарай» студияһында эшләй башлай. Ошо ваҡыттан башлап ул йырсы һәм баянсы булараҡ киң күләм тамашасылар алдында билдәлелек яулай[1].
Ғаиләһе
Иҙел Нурғәлин 2006 йылда сәнғәт училищеһында танышҡан кәләше Иринаға өйләнә. Алты йыл дуҫлашып йөрөгәндән һуң өйләнешәләр. Улдары Айҙар[1].
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары
- 2006 — Стәрлетамаҡ ҡалаһында үткәрелгән йәш музыканттар республика конкурсында 3-сө урын;
- 2007 — Ҡазанда «Иҙел менән Урал араһында» халыҡ-ара музыканттар конкурсында иң яҡшы аккомпаниатор исеме[2];
- 2008 — Өфөлә уҙғарылған Халыҡ-ара музыканттар конкурсында 1-се урын[2];
- 2008 — «Гәлсәр һандуғас» телефестивале лауреаты[3];
- Республика кимәлендә үткәрелгән баянсылар конкурсында өс тапҡыр лауреат[3];
- 2023 — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы[1].
Йырҙары
- «Рәхмәт» (муз. һәм һүҙ. И. Нурғәлин; текст: Ф. Ғайсин)
- «Атайыма» (муз. һәм һүҙ. И. Нурғәлин)
- «Ауыл егеттәре» (муз. һәм һүҙ. И. Нурғәлин)
- «Ағиҙел буйҙарында» (муз. һәм һүҙ. И. Нурғәлин)
- «Аҡландарға кил» (муз. һәм һүҙ. И. Нурғәлин)
- «Бала бәхете» (муз. һәм һүҙ. И. Нурғәлин)
- «Балалар йортонда» (муз. И. Мусаллямов / һүҙ. В. Фаттахова)
- «Башҡортостан ҡыҙҙары» (муз. Н. Абдуллина / һүҙ. Г. Юнусова)
- «Беҙ бит бер туған» (муз. И. Нурғәлин / һүҙ. Ф. Абдуллина)
- «Уйламайым, иламайым» (муз. И. Нурғәлин / һүҙ. Ф. Абдуллина)
- «Фани донъя» (муз. И. Нурғәлин / һүҙ. Г. Ҡыуатова)
- «Ғүмерем» (муз. Ф. Яманаев / һүҙ. Ф. Яманаев)
- «Һин минеке — мин һинеке» (муз. И. Нурғәлин / һүҙ. Ә. Өлтракова)
- «Һөйөп-һөйөлөп» (муз. И. Нурғәлин / һүҙ. Г. Ҡыуатова)
- «Әсәйемә» (муз. Ф. Ибраһимова / һүҙ. Л. Абдуллина)
- «Дуҫтарыма», «Иман бирһен Хоҙай», «Йүрүҙән», «Күңелемдең иләҫ-миләҫ сағы», «Роза, Ләлә, Миләүшә», «Рәхмәт атай, әсәй», «Серле йондоҙ», «Тыуған тупһама», «Шәреҡ ҡыҙҙарына», «Ғәйепләмә», «Һылыуҡай», «Әсә көтә улын»
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Рәзинә Зәйнетдинова. Иҙел Нурғәлингә маҡтаулы исем бирелде! (башҡ.). Шоңҡар (18 март 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 август 2026.
- ↑ 1 2 Зөбәржәт Яҡупова. Иҙел Нурғәлин (башҡ.). Аманат (4 сентябрь 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 август 2026.
- ↑ 1 2 Шәп егеттең концертына килегеҙ! (башҡ.). Торатау (30 ноябрь 2017). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 август 2026.