Почта маркаһы
Почта маркаһы (рус. Почтовая марка) — милли (һәм башҡа) почта ведомстволары тарафынан сығарылған һәм һатылған һәм билдәле номиналь ҡиммәткә (номиналға) эйә булған махсус түләү билдәһе. Почта аша ебәрелгән әйберҙәр өсөн йыйымдарҙы еңеләйтеү өсөн хеҙмәт итә. Был билдә менән франклау, йәғни тауарҙы тамғалау (уға марка йәбештереү) почта бүлексәһе хеҙмәттәре өсөн түләүҙе күрһәтә. Почта маркалары хаттарҙы франклау өсөн тәғәйенләнгәнлектән, уларҙы шулай уҡ фракнк-марка тип тә атайҙар[1].
Ғәҙәттә, марка — ҙур булмаған тура мөйөшлө, киртләсле ҡағыҙ бите, ҡағиҙә булараҡ, уның кире яғына йәбештереүҙе еңеләйтеү өсөн клей һөртөлә. Номиналдан тыш, уларҙы сығарған почта хакимиәтенең атамаһы күрһәтелергә мөмкин; йыш ҡына унда төрлө символдар, декоратив элементтар һәм һүрәттәр төшөрөлә.
Почта маркалары коллекция предметы булып тора (ҡара: Филателия).
Билдәләре
Дөйөм положениелар
Почта маркаларының үҙенсәлектәре[2]:
- почта аша ебәреүҙәргә, бланктарға һ.б. йәбештерелә;
- номиналы күрһәтелә;
- сығарған дәүләттең (почта хакимиәтенең) исеме (тексты, ҡайһы берҙә һүрәт рәүешендә) күрһәтелә;
- ҡабаттан файҙаланыуға юл ҡуймау өсөн уларға тамға ҡуйыла;
- фальсификациялау өсөн яза ҡарала;
- уларҙың эмитенты (сығарыусы дәүләт) Бөтә донъя почта союзының (ВПС) ағзаһы булырға йәки ВПС-тың икенсе ағзаһы аша халыҡ-ара почта әйләнешендә ҡатнашырға һәм ВПС-ҡа эмиссияланыусы почта маркаларының өлгөләрен тапшырырға тейеш;
- уларҙың эмитенты үҙенең почта учреждениелары һәм почта ташыуҙың кәрәкле саралары менән тәьмин ителергә тейеш, йәки бындай транспорт саралары хужалары менән килешеү мөнәсәбәттәрендә торорға тейеш.
Шәхси почта маркалары почта маркаһының бөтә билдәләренә лә эйә түгел, ә тәүге дүрт һәм, ҡайһы бер сикләүҙәр менән, һуңғы билдәһенә генә эйә[2].
Үрҙә һаналған үҙенсәлектәргә эйә булмаған башҡа миниатюралар (йәбештерелгән түләү билдәләре, виньеткалар, ярлыҡтар һ.б.) юридик һәм филателистик яҡтан почта маркалары тип һаналмай[2].
Иҫкәрмәләр
- ↑ Кисин Б. Марки разного назначения 2016 йылдың 20 март көнөндә архивланған. // Филателия СССР. — 1976. — № 2. — С. 57—58. — (Рубрики: Мир увлечений; Школа начинающего коллекционера). (Тикшерелеү көнө: 20 март 2016) Информационный центр "Россия и Мир" - Марки разного назначения. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 март 2016. Архивировано 20160406 года.
- ↑ 1 2 3 Ҡалып:Книга:Филателистический словарь Граллерта и Грушке
Әҙәбиәт
- Владинец Н. И. Почтовые марки // Ҙур совет энциклопедияһы. (Тикшерелеү көнө: 9 октябрь 2011)
- Гаков В. Прилипалы с родословной // Коммерсантъ Деньги. — 2002. — № 46 (401). — 26 ноября.
- Каталог-справочник отечественных знаков почтовой оплаты: сб. в 3 т. — М., 1990. — Т. 1. — С. 104—120. — (Прил. к журн. «Филателия СССР» и «Филателия»).
- Кудряшов Н. Раритеты и коллекции // Наука и жизнь. — 1998. — № 9. (Тикшерелеү көнө: 25 ноябрь 2009)
- Левитас И. Отечественные марки // Филателия СССР. — 1988. — № 5. — С. 14—16.
- Марки (почтовые) // Большой филателистический словарь / Н. И. Владинец, Л. И. Ильичёв, И. Я. Левитас … [и др.]; под общ. ред. Н. И. Владинца и В. А. Якобса. — М. : Радио и связь, 1988. — С. 166—168. — 40 000 экз. — ISBN 5-256-00175-2.
- Обухов Е. Забавная филателия. Приключения Чёрного Пенни Архивная копия от 29 сентябрь 2007 на Wayback Machine // Марка. — 2002. — № 2.
- Папинако И. Г. Почтовая связь // Ҙур совет энциклопедияһы. (Тикшерелеү көнө: 9 октябрь 2011)
- Почтовые знаки // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.) (Тикшерелеү көнө: 2 ноябрь 2010)
- Стальбаум Б. К. Что надо знать филателисту. Архивная копия от 11 ноябрь 2007 на Wayback Machine — М.: ЦФА «Союзпечать», 1968. (Тикшерелеү көнө: 20 октябрь 2009)
- Тонкой Л. Быть посему! Архивная копия от 26 ноябрь 2009 на Wayback Machine // Марка. — 2003. — № 2.
- Почтовые марки // Филателистический словарь / Сост. О. Я. Басин. — М.: Связь, 1968. — С. ?. — 164 с. (Тикшерелеү көнө: 7 май 2020)
- Филателистический словарь // Филателия СССР. — 1974. — № 4. — С. 23.
- Automobile serves as stamp album Архивная копия от 25 февраль 2011 на Wayback Machine // Popular Science. — 1936. — No. 11. (инг.) (Тикшерелеү көнө: 21 февраль 2011)
Һылтанмалар
- Новосёлов В. А. Глава 2. Предшественники почтовой марки. Знакомство с филателией: Мир филателии. Смоленск: Мир м@рок; Союз филателистов России (2 ноябрь 2008). — Электронная книга. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 12 октябрь 2011.
- Новосёлов В. А. Предшественники почтовой марки-2. Знакомство с филателией: Мир филателии. Смоленск: Мир м@рок; Союз филателистов России (22 декабрь 2008). — Электронная книга. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 12 октябрь 2011.
- Новосёлов В. А. Глава 3. Рождение почтовой марки. Знакомство с филателией: Мир филателии. Смоленск: Мир м@рок; Союз филателистов России (3 ноябрь 2008). — Электронная книга. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 12 октябрь 2011.
- Новосёлов В. А. Глава 7. Легендарные марки. Знакомство с филателией: Мир филателии. Смоленск: Мир м@рок; Союз филателистов России (1 ноябрь 2008). — Электронная книга. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 12 октябрь 2011.
- Новосёлов В. А. Глава 18. Материалы, используемые для печати почтовых марок. Знакомство с филателией: Мир филателии. Смоленск: Мир м@рок; Союз филателистов России (1 ноябрь 2008). — Электронная книга. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 12 октябрь 2011.
- Новосёлов В. Самая-самая необычная (первая) марка. Интересные факты, события, выпуски, исследования, статьи. Союз филателистов России (СФР) (23 август 2006). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 12 октябрь 2011.
- Main Page (ингл.). Stamp Collecting News. — Сайт о новых выпусках марок и других мировых новостях в области коллекционирования марок. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 12 октябрь 2011. Архивировано 4 февраль 2012 года.
Тема буйынса өҫтәмә
| Почта маркалары элементтар |  | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Создание марки | |||||||||||
| Окружение марки | |||||||||||
| Ҡағыҙ һәм баҫма | |||||||||||
| Почта маркалары төрҙәрек (классификация) |
| ||||||||||
| Маркаларҙа хаталы | |||||||||||
| Бәйле темалар | |||||||||||
 | ||||
|---|---|---|---|---|
| ||||
